Review

De trend is hyperrealisme

ROTTERDAM - Het 28ste International Film Festival Rotterdam gaat vandaag zijn laatste dag in en dat betekent dat festivalgangers een laatste ronde over de Kruiskade maken en filmmakers en juryleden zich op maken voor de prijsuitreiking in De Doelen, gevolgd door de wereldpremière van de Nederlandse speelfilm 'No trains no planes' van Jos Stelling, de slotfilm van het festival.

Terwijl de portretfoto's van Lodewijk Crijns ('Jezus is een Palestijn') en Ian Kerkhof ('Shabondama elegy') deze week de covers van de festivalkrant sierden en de regisseurs met hun nieuwe films onthaald werden in talkshows en persconferenties, is het rond de wereldpremière van Jos Stellings nieuwe film 'No trains no planes' akelig stil gebleven. Het kan zijn dat men de spanning er voor vandaag nog wat in wilde houden, maar de keuze om het festival niet als platform te gebruiken en de film aan het einde van de festivalweek wel aan de buitenlandse en niet aan de Nederlandse pers te vertonen, zorgde voor de eerste rimpels.

En terecht, zo blijkt, want na de teleurstellende Nederlandse ontvangst van 'De vliegende Hollander' in 1995, maakt Stelling met zijn nieuwe film, geïnspireerd op de novelle 'Broederweelde' van Jean-Paul Franssens, helaas geen al te overtuigende 'comeback'. Centraal staat een aan het Stationsplein gelegen café waar reizigers en stamgasten een dag lang met elkaar doorbrengen. Het stelt Stelling in de gelegenheid om tal van buitennissige karakters op te voeren, vertolkt door een indrukwekkende Vlaams-Nederlandse cast met Dirk van Dijck, Henri Garçin, Katja Schuurman, Aat Ceelen, Peer Mascini, Ellen ten Damme en Kees Prins. Maar voor echte tragiek of echte kolder hadden de verschillende personages wel wat meer aan het cliché mogen ontstijgen.

In vergelijking met het ijzersterke competitieprogramma van vorig jaar, stellen ook de Tiger-kandidaten, dertien talentvolle regisseurs die hun eerste of tweede film presenteren, dit jaar enigszins teleur. Duidelijk favoriet is 'Victor... pendant qu'il est trop tard', de tweede film van de jonge Franse regisseuse Sandrine Veysset: een prachtig vormgegeven verhaal over de vriendschap tussen een tienjarig jongetje en een jonge tippelaarster. Ook de andere Franse kandidaat 'Plus qu'hier, moins que demain' van debutant Laurent Achard, wekt met zijn landerige cameravoering bewondering. Hetzelfde geldt voor het Oostenrijkse 'In heaven' van debutant Michael Bindlechner; met een vertellende hoofdpersoon speelt hij een beetje leentjebuur bij het Oostenrijkse succes 'Die Siebtelbauern', maar de film verbeeldt op subtiele en doeltreffende wijze de zoektocht van drie jongeren naar liefde en vriendschap.

Opvallend aan Tiger-kandidaten als 'Terra Nova' van de Australiër Paul Middleditch en 'Zyklus von Kleinigkeiten' van de Belgische Ana Torfs is dat beiden een buitengewoon sterke beeldtaal hanteren, de één intelligent gebruik makend van horroreffecten, de ander uiterst consequent in haar ode aan de zwijgende film, maar het is de ver doorgevoerde stilering die ook emotionele afstand schept. Met zowel een Tiger-jury als een Fipresci-jury die beiden uit deze vijver moeten vissen, valt er wat voor te zeggen om die laatste jury in de toekomst meer bewegingsvrijheid te geven en bijvoorbeeld ook te laten vissen in de vijver van een nevenprogramma als het Hubert Bals Fonds. De kans op een karper wordt daarmee aanzienlijk vergroot.

Het 28ste International Film Festival Rotterdam zal de geschiedenis ingaan als het festival van de expliciet in beeld gebrachte penetraties. In navolging van 'The idiots' van Lars von Trier, zijn films als 'Jezus is een Palestijn' van Lodewijk Crijns en 'Romance' van Catherine Breillat de meest in het oog springende voorbeelden. 'Shabondama elegy' van Ian Kerkhof, waarin Thom Hoffman zich op allerlei verschillende manieren vastklinkt aan een Japanse porno-actrice, lijkt een geval apart. Maar wanneer je bedenkt dat Lars von Triers productiemaatschappij Zentropa recentelijk ook een videolabel voor pornofilms oprichtte, is er duidelijk sprake van een verschuiving in de richting naar hyper-realistische seks-scènes. Het is de vraag of films met dergelijke onopgesmukte beelden aan kracht winnen. Een van de mooiste en verrassendste films van het festival is 'Buffalo '66' van debutant Vincent Gallo, waarin Layla (Christina Ricci) en Billy (Vincent Gallo) hèt niet doen, tegen alle verwachtingen in. En dat is nu juist zo mooi.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden