Review

De trap naar de hemel

Hector Biancotti: De liefde is niet geliefd. Vert. Aline Glastra van Loon. Arena, Amsterdam; 270 blz. - ¿ 44,90.

Al die tijd heeft hij geprobeerd te schrijven, maar meestal was hij alleen bezig met overleven. Een schrijver is hij pas op zijn veertigste geworden en nu is hij zelfs lid van de prestigieuze Académie Française. Over deze zwerfperiode heeft hij een tweedelige autobiografie geschreven waarvan het eerste deel ('Wat de nacht de dag vertelt') in het Nederlands is vertaald. Uit het Frans, want hoewel zijn andere boeken in het Spaans zijn gepubliceerd, schreef hij zijn autobiografie direct in het Frans.

'De liefde is niet geliefd' is een bundel verhalen die zich deels in Argentinië en deels in Europa afspelen. Bianciotti heeft een heel specifieke stijl die doet denken aan oude, vergeelde zwart-wit foto's die op de een of andere manier vaak realistischer lijken dan moderne kleurenfoto's. Het thema is de onmogelijkheid, de ontoereikendheid van liefde.

Het eerste, ontroerende verhaal gaat over de moeder van de verteller. Hij kijkt naar het kussenovertrek dat zij ooit voor haar uitzet heeft gemaakt, ziet de geometrische patronen en stelt zich voor hoe ze zat de haken op de veranda voor het huis na het werk op de velden. Hij heeft van zijn zuster gehoord dat ze is gestorven en denkt nu terug aan haar leven en aan de twee keer dat hij haar heeft zien huilen. Een 'altaar van woorden' wil hij voor haar oprichten nu ze dood is, om te vertellen dat hij op zijn manier altijd van haar heeft gehouden.

Alle verhalen zijn beschouwend en bijna ouderwets van stijl. Bianciotti schrijft lange, gecompliceerde zinnen, waarin hij prachtige beelden oproept. De toon is meestal melancholiek en vooral de verhalen die zich in Argentinië afspelen zijn van een grote triestheid. De droge aarde en het onherbergzame klimaat van de pampa maakt de mensen die daar wonen bijna tot beesten.

Dit wordt beklemmend beschreven in 'De trap naar de hemel'. De gruwelijke oude vrouw Podio mishandelt haar zwangere schoonochter zo erg dat die na de bevalling overlijdt. Het kind, een meisje, wordt opgevoed door een knecht en pas als het kan werken neemt de grootmoeder het terug. Als de knecht merkt dat het meisje mishandeld wordt, vermoordt hij de oude vrouw:

“Wat was met haar gestorven? Wie was er gestorven? De gierige, laaghartige vrouw, de moordenares. Maar ook een meisje, een immigrante en, met haar, de beelden van die bijna eindeloze, langverbeide overtocht die haar en de haren had weggerukt van de heuvels van Piemonte, de verbluffende ontscheping, het argeloze geluk van de ongerepte velden die, in elk geval na de zondvloed, door niemand waren bewerkt, de aanhoudende schaarste van de grond, het afmattende werk gedurende het hele leven op die anonieme oneindigheid die andere mensen ooit het Vaderland zouden noemen: steeds als er iemand sterft, sterft er een kind.” De knecht neemt het meisje mee naar de stad waar het de trap van een flat in aanbouw opklimt, 'de trap naar de hemel'.

Het is geen eenvoudige schrijver, Bianciotti, maar hij schrijft verhalen die nog lang naklinken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden