Beeld Werry Crone

Swipen & klikkenKelli van der Waals

De toekomst van winkelen is een Chinese vrouw van 34

De toekomst van winkelen is een Chinese vrouw van 34 met een spits gezicht, reflecterend bleke wangen en vuurrode lippen. Haar artiestennaam is Viya, en elke avond houdt ze een livestream waarmee ze persoonlijk geselecteerde producten verkoopt. Een soort koop-tv, maar dan via een smart­phone-app waarmee de kijkers (meer dan 37 miljoen Chinezen) met haar kunnen chatten en tijdens de uitzending direct aankopen kunnen afhandelen. In april verkocht ze zo een ­raketlancering voor omgerekend vijf miljoen euro.

Al gaan de miljoenen die er elke avond worden uitgegeven doorgaans naar alledaagser spul: kleding, cosmetica en apparaten. Wat Viya aanraadt verkoopt binnen no time uit.

‘’s Werelds livestream-koningin kan echt alles verkopen’, kopte het Amerikaanse zakenblad Businessweek vorige week. In het artikel worden Viya’s verkoopmethodes ‘een beeld van onze collectieve toekomst’ genoemd.

Dat klinkt niet als een vergezochte gedachte: China loopt op veel technologische vlakken en in verschillende maten van gewenstheid voor op het Westen. Amazon en Facebook experimenteren al met deze zogeheten e-commerce livestreaming en als we het artikel moeten geloven duurt het niet lang voordat er Europese en Amerikaanse Viya’s opstaan. Zeker nu de gang naar fysieke winkels plots een risicovolle onderneming is geworden.

Hoewel, veel Nederlanders staan daar vrij onbevreesd in. Dat merkte ik een paar weken geleden, toen ik even de stad in wilde lopen voor een boodschap, verlamd het drommende publiek aanschouwde en schichtig rechtsomkeert maakte. Zo kwam het dat ik mijn afkeer van digitaal winkelen (ik vind onze PostNL-bezorger heel aardig, maar maat, pasvorm en ­tactiele ervaring kloppen zelden) opzijschoof en online een nodig stel nieuwe sneakers bestelde. In verschillende modellen (want pasvorm, tactiele ervaring) en ook maar voor het kind, in verschillende maten (want maat).

Onnavolgbaar limbo

Alle paren werden op verschillende momenten afgeleverd en die van mij bleken heel onduurzaam helemaal uit Barcelona te moeten komen. De DHL-bezorger had niet willen aanbellen en de Barcelonese schoenen onder het mom ‘je was niet thuis’ een onnavolgbaar limbo ingestuurd. Twee weken later waren ze daar nog niet uit tevoorschijn gekomen. De klantenservice zat ergens op de Balearen, was onverstaanbaar en zeer geïrriteerd. Wat ik wel ­begreep, want in Spanje was de lockdown al helemaal verschrikkelijk en wat moest ze niet hebben gedacht van deze consumerende Nederlandse die nog geen twee weken op haar schoenen kon wachten. De opvolgmail beantwoordde ik met mijn aller-allervriendelijkste ‘Thanks!’.

Deze exercitie, denk ik nu, was met Viya vast anders gelopen. Zij kiest namelijk de spullen zelf uit, weet hoe het zit met maat, pasvorm en gevoel, en verstuurt het (bijna) allemaal vanuit haar eigen pakhuis. De semi-persoonlijke interactie met deze online-superverkoopster – lekker spulletjes kijken en aangesmeerd krijgen – komt gevoelsmatig misschien nog het dichtst bij de vleselijke winkelervaring. Maar als ‘visie van onze collectieve toekomst’ is het ook wel wat teleurstellend: daarin zou het consumentisme toch echt een kleinere rol moeten spelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden