Recensie Theater

‘De thuiskomst’ is intrigerend en ongrijpbaar, maar niet emotionerend

THEATER
Internationaal Theater Amsterdam
‘De thuiskomst’
★★★☆☆ 

Een vulgair mannenhuishouden wordt door elkaar geschud door de komst van een vrouw. Ruth is de vrouw van Teddy, die jaren geleden uit huis vertrok en nu een mooie maatschappelijke carrière heeft.  Hij komt met Ruth zijn vader Max en broers opzoeken. ‘Hoer’ is haar welkom, een omhelzing van de verloren zoon zit er niet in. 

In ‘De thuiskomst’ (‘The Homecoming’, 1964) schetst Harold Pinter hoe ingrijpend bestaande patronen en machtsverhoudingen kunnen kantelen door één buitenstaander. Ruth is ordeverstoorster en seksueel object tegelijk. Een complexe krachtmeting is het gevolg. 

De voorstelling speelt zich af in een verwrongen soort filmkader, alsof het een filmset betreft. De speelscènes worden afgewisseld met projecties van de seksloos gemaakte en grimassende personages.

Focust de tekst op seksueel geladen grofgebektheid, in de projecties ontbreekt juist elk geslachtsdeel. Met seksloze, babyroze huidjes lijkt Leopold te wijzen op de onmacht om tot een gezonde volwassen relatie te komen.

Een link tussen film en toneel

In haar spelregie laat Nanouk Leopold mooi doorschemeren dat de thuiskomst van Teddy tevens de ‘homecoming’ van Ruth is. Ruth herkent dit milieu en beseft dat zij er zich de positie van ‘meesteres’ kan verwerven. Maria Kraakman speelt die bewustwording subtiel én koninklijk. In fraai contrast met de almaar kwetsbaarder wordende proleet van een vader Max van Gijs Scholten van Aschat. Met tussen hen in een sinister gespeeld pooierbroertje door Majd Mardo.

Intrigerend, ontregelend en ongrijpbaar is deze ‘Thuiskomst’, maar niet emotionerend. Ver af van elk realisme, mede door een strak gestileerde lichaamstaal, en op het kille af kaal. Het is conceptuele, vooral op vorm gerichte kunst. Mogelijk niet voor elke toneelliefhebber aantrekkelijk, wel met een interessante kijk op de universele betekenis van het onderlinge machtsspel dat relatie heet.

Na het hernoemen van Stadsschouwburg en Toneelgroep Amsterdam tot (het door velen verfoeide) Internationaal Theater Amsterdam (ITA) lijkt Ivo van Hove als artistiek directeur met het in huis halen van filmers als Michiel van Erp en Nanouk Leopold een nog bredere (internationale) ambitie na te streven: het ontwikkelen van een nieuwe theatertaal, waarin de eigenheid van filmjargon een vanzelfsprekende plaats krijgt. 

Dat Van Erp en Leopold goed in beelden kunnen denken en van daaruit een link tussen film en toneel leggen, staat alvast buiten kijf.

Lees ook:

In de subtiele eerste theaterregie van Nanouk Leopold vreest de verkrachter controleverlies

Vier sterren voor Nanouk Leopolds eerste regie bij Internationaal Theater Amsterdam.

De vrouwelijke blik: zij kijkt, hij wordt bekeken

Drie films van vrouwelijke regisseurs in de bioscoop, waaronder ‘Lady Bird’ van Greta Gerwig en ‘Cobain’ van Nanouk Leopold. Levert de vrouwelijke blik andere films op?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden