Filmrecensie The Report

De sterkste troef van ‘The Report’: de film houdt zich aan de feiten

Daniel Jones (Adam Driver) doet onderzoek naar de verhoortechnieken van de CIA na 9/11 en levert een rapport af waar niemand zijn vingers aan wil branden.

The Report
Regie: Scott Z. Burns
Met Adam Driver, Annette Bening, Jon Hamm
★★★★☆

Hollywood wordt vaak gezien als een machine waarin oude verhalen tot vervelens toe in nieuwe jasjes worden gestoken om er opnieuw munt uit te slaan. Tegelijkertijd is de Amerikaanse entertainmentindustrie een plek van engagement en maatschappelijke zelfreflectie, waar gecompliceerde, gevoelige politieke materie in toegankelijke vorm een publiek kan vinden.

Kort nadat ze hun film over het schandaal rond de Panama Papers, ‘The Laundromat’, via Netflix gelanceerd hebben, brengen filmmakers Scott Z. Burns en Steven Soderbergh (als producent) nog een film uit die gevestigde systemen in de eigen samenleving bevraagt. Dat terwijl er recent al andere films rond politiek ongemakkelijke onderwerpen in de bioscoop te zien zijn geweest: ‘Vice’ (over de macht van voormalig vicepresident Dick Cheney) ‘Official Secrets’ (de inval in Irak) en ‘The Kill Team’ (oorlogsmisdaden door het Amerikaanse leger). Patriottisme lijkt steeds een onaantastbaar gegeven, maar vormt ook het startpunt voor discussie.

In ‘The Report’ zien we hoe onderzoeker Daniel Jones (Adam Driver) in opdracht van de Californische senator Dianne Feinstein (Annette Bening) gaat spitten in ‘verhoortechnieken’ die de CIA na 9/11 toepaste om terreurverdachten aan het praten te krijgen, bijvoorbeeld over mogelijke volgende aanslagen. Verdachten werden op geheime locaties vastgehouden en gefolterd; een praktijk die in strijd is met de Geneefse conventies, maar door slimme Washingtonse juristen werd vergoeilijkt. Jones bijt zich erin vast en spendeert maar liefst vijf jaar in een duistere kelderruimte om een bijna zevenduizend pagina’s tellend rapport te produceren dat vervolgens wordt genegeerd. Ook president Barack Obama wilde zijn vingers niet branden aan openbaarmaking.

De duistere krachten van een democratie

The Report is een ernstig drama voor wie openstaat voor de duistere krachten van een democratie die uit angst allerlei waarden overboord gooit, maar die ook een zelfcorrigerend vermogen bezit. Het is een film die boos maakt, maar niet cynisch: vooral uit de rol van senator Feinstein, uitstekend ingehouden gespeeld door Bening, wordt duidelijk hoe delicaat het evenwicht tussen waarheidsvinding en politieke rust is.

Adam Driver in een mooie dragende rol mag steeds gefrustreerder raken, filmmaker Burns concentreert zich, gebruikmakend van een tijdbalkje om de gebeurtenissen visueel te ordenen, liever op de feiten dan op het melodrama achter de schermen. Dat is een sterke troef van de film, iets waar Official Secrets juist spaak loopt.

Helder en zakelijk legt Burns het ene na het andere stukje informatie op tafel, waaronder het CIA-standpunt dat marteling feitelijk weinig oplevert. Dat praktijken als waterboarding hebben geleid tot de vangst van Osama bin Laden wordt in deze film ontkracht. Daarmee raakt de zelfreflectie ook Hollywood zelf: het verband tussen marteling en politiek succes was juist de stelling van de veelgeprezen film ‘Zero Dark Thirty’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden