Manuel Escribano is een succesvolle matador, maar op 20 april 2014 werd hij op de horens genomen in Sevilla

Stierenvechten Controverse

De Spaanse torero vecht voor zijn bestaansrecht

Manuel Escribano is een succesvolle matador, maar op 20 april 2014 werd hij op de horens genomen in Sevilla Beeld Reuters

Wie in Pamplona succesvol is met stierenvechten, gaat een glorieuze toekomst tegemoet. Dat is voor steeds minder torero’s weggelegd, omdat de kritiek op het spektakel publiek en sponsors weghoudt. Manuel Escribano hoopt op zijn definitieve doorbraak.   

Er is geen doorkomen aan in de gang van het viersterrenhotel die naar de kamer van Manuel Escribano leidt. Talloze in het wit geklede fans, met rode zakdoeken om de hals, wachten gespannen tot zij aan de beurt zijn om de bekende Andalusische stierenvechter succes te wensen. Want binnen twee uur staat hij in de arena van Pamplona met een zwaard in de hand oog in oog met de stier.

Maken of breken

Voor stierenvechters staat er op zo'n moment veel op het spel. De wereldberoemde San Fermin-feesten van Pamplona kunnen een torero namelijk maken of breken. Wie zegeviert verkrijgt roem, betere vergoedingen en wordt uitgenodigd om ‘primetime’ op andere prestigieuze ‘ferias’ te vechten. 

En dat is precies wat de lange blonde Escribano op dit moment in zijn carrière goed kan gebruiken. De Andalusiër schurkt dan wel tegen de top aan, maar met zijn 35 jaar is hij zeker niet meer de jongste. Wil hij echt doorstoten naar de crème de la crème van het omstreden spektakel, dan heeft Escribano waarschijnlijk nog hoogstens een paar jaar de tijd. Torero’s van boven de 45 zijn hoogst uitzonderlijk. Floreren vandaag tijdens San Fermin kan hem het zetje geven dat hij nodig heeft.

Vijftonners door de straten

“Met San Fermin ben je lang van tevoren bezig, je bereid je heel goed voor. En je bent vooral érg bang”, vertelt Escribano openhartig. Zo vlak voor het gevecht heeft hij nog tijd voor een gesprek met een verslaggever. Vanochtend zijn de uiterst moeilijk te bevechten vijftonners van veehouderij Cebado Gago door Pamplona’s keienstraten naar de arena gejaagd. Escribano is een gewaarschuwd man want hoewel hij de beesten eerder klein kreeg, ging het ook al eens mis. Maar dat neemt hij op de koop toe. Een stierenvechter wordt nu eenmaal niet alleen op de schouders gehesen maar ligt met een beetje pech even vaak in de kreukels. Zo perforeerde een stier in de Madrileense arena Las Ventas in mei de Andalusiër maar liefs 25 centimeter diep.

Inmiddels is hij weer fit en klaar voor het gevecht, verklaart Escribano zelfverzekerd. Zijn digitale volgers wisten dat al. Vorige week plaatste hij op zijn Instagram account een video waarin hij in een klein broekje lenig touwtje springt. Het filmpje werd bijna 24 duizend keer bekeken.

Een stierenvechter is, ondanks alle tradities die het vak omgeven, anno nu gewoon een merk, net als andere ‘topsporters’, legt Escribano uit. “Maar natuurlijk, ik ben een publiek figuur en maak wat los bij mensen”, zegt hij stralend.

Salarissen

Omdat Escribano inmiddels een ‘gearriveerde’ torero is kan hij het hele jaar door stieren bevechten en daarvan leven. Maar de echte goede salarissen worden alleen binnengesleept door de allerbesten. Maar dan nog is dat maar een schijntje van wat een Spaanse topvoetballer binnensleept.

Escribano krijgt kleren van een kledingmerk, waarmee hij zich op straat en op zijn sociale kanalen laat zien. Maar harde euro’s maken de bedrijven niet aan hem over. Escribano: “Wij hebben last van dierenrechtenactivisten. Veel merken zijn daarom terughoudend in het sponsoren van torero's.”

Stierenvechten onder druk

Al jaren neemt het bezoek aan professionele stierengevechten, die vooral plaatsvinden in Centraal-Spanje en Andalusië, gestaag af. In de rest van Spanje is de interesse matig en in Catalonië en op de Balearen is het stierenvechten zelfs helemaal afgeschaft. Jaarlijks demonstreren dierenrechtenorganisaties voor aanvang van de San Fermin feesten tegen het bloedvergieten.

Escribano begrijpt het niet. “Ik snap dat het voor buitenstaanders een schok kan zijn, maar als je het leert kennen en meemaakt, ga je er vanzelf van houden”, verzekert hij. “Anti-stierenvechtactivisten hebben het altijd over hoe de stier sterft. Ik zeg: ‘kijk hoe hij leeft!’”. De vechtstier leeft volgens Escribano vier jaar lang ‘als een koning’ in de natuur waar hij onaanraakbaar is en het best voedsel krijgt. Dan heeft een vleeskoe het een stuk slechter, aldus de stierenvechter.

Logisch einde

“De stier is een levend wezen dat voor het oog van duizenden mensen in de arena sterft. Hij kan daar geschiedenis schrijven en voor altijd herinnerd worden. Weet je de naam nog van het stukje kip of vlees dat je laatst hebt gegeten?”, vraagt Escribano retorisch.

De dood van de stier in de arena is het logische einde van zijn leven, vindt Escribano: “Als de stier zou mogen kiezen voor een stroomstoot of sterven in de arena denk ik dat hij voor het laatste kiest”. Zou hij er niet voor kiezen om helemaal niet sterven? Nee, daar wil Escribano niets van weten. “Misschien dat hij liever van ouderdom sterft, maar hij is door mensen gefokt als vechtstier. Zonder het stierenvechten zou hij er niet eens zijn”.

Gewijde sfeer

In zijn hotelkamer hijsen assistenten Escribano in een krappe paarse broek met weelderige gouden stiksels. Terwijl het aankleedritueel verdergaat, druppelt de ruimte langzaam vol met aanhangers, vrienden en familie. Velen zijn afkomstig van zijn geboortegrond, het Andalusische dorp Gerena onder de rook van Sevilla. Een dorp met traditionele witte huizen, met een paar duizend zielen waar iedereen elkaar kent. Een dorp dat hij mist, vat Escribano zijn gevoel over Gerena samen.

“Gerena is ook een echt ‘stierendorp’”, benadrukt hij. Velen verdienen er de kost als banderillero, picador, stierenvechter of -fokker. Als kleine jongen was het al duidelijk voor Escribano dat hij zou stierenvechten. Hij zag zijn vader, een veearts, in de weer met de vechtstieren. Het maakte een onuitwisbare indruk op hem. Escribano begon daarom al snel als hulpje en ging met zijn vader mee de velden in om te oefenen.

Stierenvechter worden is niet uitzonderlijk in Gerena. Sommige van zijn vriendjes werden boer, andere gingen studeren en hij werd stierenvechter. “Ik oogstte geen speciale bewondering, het was iets heel normaals”.

Selfies

Leeft Escribano als stierenvechter nu het leven zoals hij dit als kind voor zich zag? “Nee, nee. Ik had toen geen idee hoe het echt was. Maar ik heb het geluk dat ik van jongs af aan kan doen wat ik het mooist vind. Ik ken geen ander leven”, zeg hij.

De menigte blijft in de hotelkamer op gepaste afstand van Escribano die inmiddels ook zijn jasje heeft aangetrokken. Af en toe stapt iemand uit de groep om hem te omhelzen. Zijn jongste aanhangers klampen hem aan voor een selfie. Het contrast tussen de moderne steriele hotelkamer en de haast gewijde sfeer die er onder de aanwezigen hangt is enorm.

Door het raam is te zien hoe Pamplona steeds verder in mist en miezerregen verdwijnt. Escribano’s moeder Lola kijkt er met een bezorgde blik naar, af en toe zwaaiend met haar rode waaier. Zij gaat nooit mee naar de arena als haar zoon vecht, ook vanavond niet. “Je steunt je kinderen natuurlijk. Maar het gevecht is nu eenmaal moeilijk voor mij”, zegt Lola met zachte stem.

Enkeltje Gerena

Veel stierenvechters verkiezen de opperste concentratie voor het gevecht in eenzaamheid. Escribano vindt het gezelschap op zijn kamer juist prettig. Als zijn das vastzit en zijn beschermheilige erop is gespeld, deinen Escribano en het gezelschap richting een busje dat hen naar de arena brengt.

Moeder Lola geeft haar zoon nog een laatste knuffel voor vertrek. Natuurlijk weet Escribano dat het iedere keer dat hij de arena in stapt moeilijk is voor zijn moeder. Dat was ook zo voor zijn ex-vriendin. Hij is nu vrijgezel.

Het plenst inmiddels ongenadig hard. Op de lokale televisie is te zien hoe de enorme regenhoos elders in Navarra wegen in rivieren verandert waarin auto’s worden meegesleurd. Vlak voor aanvang krijgt Escribano te horen dat het stierenvechten wordt afgelast. De buien maken het onmogelijk om vandaag ‘kunst te maken’, zoals Escribano dat noemt. De stieren krijgen respijt.

De terneergeslagen Escribano stort zich die avond in het ruige uitgaansleven van Pamplona. De volgende ochtend in de hotellobby baalt hij nog steeds. Maar hij moet door. Juli is verder een rustige maand, maar in augustus en september wemelt het van de feria’s waar hij wil staan. Als in het najaar het stierenvechtseizoen in Spanje afloopt, begint het in Latijns-Amerika. Daar vecht Escribano tot hij vanaf februari weer in Spanje terecht kan. Hij hoopt volgend jaar op een herkansing in Pamplona. Nu rest Escribano enkel de lange terugrit naar Gerena.

Lees ook:

Toreador vecht nu in politieke arena

Stierenvechten zit Spanjaarden in het bloed. Of is het een excuus om geweld te verheerlijken onder het mom van traditie? Een verbod ligt op de loer.

Bekijk Manuel Escribano ook op Instagram 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden