RecensieTheater

De smart van Maria siddert door je lijf in weergaloos muziektheater

null Beeld Veenfabriek
Beeld Veenfabriek

MARIA MARIA MARIA
Veenfabriek
★★★★★

Hanny Alkema

De klanken van de vrouwenstem en de tonen van de muziekinstrumenten schieten alle kanten uit. Van hoog naar laag, helder en schurend, vals en zuiver, pijnlijk en vreugdevol. Er is tekst, niet te verstaan en toch dondersgoed te begrijpen.

Is ooit de barensnood van de Moeder aller moeders zo intens, zo klinkend, zo vervoerend verbeeld? Gaat het ooit wel over die bevalling zelf? Van de zwangerschap en de geboorte, ja, maar van de ‘smart’, die Hij volgens het bijbelverhaal zei zeer te zullen vermenigvuldigen, wordt bij Maria nooit gerept. Wel in MARIA MARIA MARIA door de Veenfabriek.

De Veenfabriek, die al een kleine twintig jaar muziektheater op een bijzonder niveau maakt, laat die beruchte smart door je lijf sidderen. Alle zintuigen worden opengezet, een gewaarwording, die voortdurend, maar steeds heel verschillend wordt opgewekt.

Zij is mens, zij is ons, wij zijn haar

Al meteen aan het begin is er een Aramees Ave Maria, betoverend mooi a capella gezongen door de Marokkaanse zanger Anass Habib. Of er zijn de met uiteenlopende instrumenten als trombone, gitaar, slagwerk en viool wonderlijk enerverende 13de eeuwse Spaanse Cantigas de Santa Maria. En er is de bijdehante herinnering aan kleine Jezus die de R nog niet kan zeggen: “Kijk mamma: Jode wijn.”

Met mooi gedoseerde flintertjes ironie in haar stem is de Maria van actrice Jacobien Elffers meer dan de bekendste Moeder ter wereld. Zij is mens, zij is ons, wij zijn haar. Iemand met ‘vet veel kraamvisite’ en rare cadeautjes als ‘mirre?’. Maar ook met prangende vragen, waarom alleen zij en niemand anders door de Engel werd gewaarschuwd voor de kindermoord; waarom een bom op een basisschool en gedwongen vluchten: wat hebben zij misdaan?

null Beeld Veenfabriek
Beeld Veenfabriek

MARIA MARIA MARIA is sober en kleurrijk tegelijk. Op een strooien vloer met aardappelkistjes als tafel of stoel is Maria de centrale figuur en vertelster. Rondom vijf muzikanten die de vertelling een extra laag geven met eigen of oudchristelijke composities en liederen.

Het lijkt heel simpel. Maar wat de voorstelling zo waarachtig maakt, is dat ogenschijnlijke tegenstrijdigheden in één adem door en naast elkaar bestaan: God en Allah, religie en atheïsme, vroeger en nu, ernst en grap. Dat alles een persoonlijke kwestie of keuze is, laat schrijver/regisseur Joeri Vos meesterlijk in voorstelling, in muziek, taal en in deze Maria doorklinken.

Fijntjes stelt de voorstelling historische en levensvragen rondom de kwestie dat we ondanks alles het wonder van die vrouw met de stralenkrans laten voortbestaan. Het levert weergaloos muziektheater op.

Lees ook:

In ‘Een vlinder van sneeuw’ is niets wat het lijkt

Toneelschrijfster Jannemieke Caspers kreeg het TheaterTekstTalent Stipendium om haar ideeën uit te werken tot toneeltekst. De Veenfabriek bracht die vorig jaar in de vorm van een live hoorspel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden