De rock is dood, en dus sterft ook gitaarbouwer Gibson

Guns N' Roses-gitarist Slash met zijn Gibson. Beeld Getty Images

Dinsdagavond vroeg Gibson faillissementsbescherming aan. De wereldberoemde gitaarbouwer heeft het moeilijk nu de elektrische gitaar uit de mode raakt en is nu overgeleverd aan zijn schuldeisers. 

Nog niet zo lang geleden kon een beetje muziekliefhebber ze allemaal opnoemen. De Les Paul, de SG, de Flying V, de Thunderbird. En natuurlijk ook welke gitaarheld welk model om de nek had hangen. Die tijden zijn veranderd: de iconische bouwer van al deze gitaren dreigt ten onder te gaan. Niet dat er minder muziek wordt gemaakt, integendeel. Alleen zijn elektrische gitaren daar niet meer voor nodig.

Want rock is dood. Of misschien niet helemaal dood, maar de laatste decennia is het genre toch flink overvleugeld door elektronische muziek. Het is de voornaamste reden dat Gibson, een van de grootste gitaarbouwers ter wereld, dinsdagavond faillissementsbescherming aanvroeg.

Het zijn de dj's - de Martin Garrixen, Tiësto's of David Guetta's van deze wereld - die de ruimte in de collectieve verbeelding overnamen van Eric Clapton, B.B. King, Jimmy Page of Slash, die toevallig allemaal op een Gibson speelden. Tieners van nu klappen hun laptops open als ze muziek willen maken, op festivals zien ze muzikanten massaal achter knoppenkastjes te staan. De tijd is voorbij dat je in het oefenhoek smakelijke heldenverhalen oplepelde over een B.B. King, die zijn Gibson ES-355 uit een brandend huis redde en haar prompt 'Lucille' doopte.

Een half miljard schuld

De hele branche heeft er last van. Ook Fender, die andere gitaargigant, worstelt met een flinke schuldenlast. Guitar Center, de grootste gitaarbouwer van de Verenigde Staten, ziet zijn klanten weglopen. De omzet van Gibson zelf daalde de afgelopen drie jaar van 2,1 miljard naar 1,7 miljard dollar; ook Fender leverde die periode zo'n 20 procent aan omzet in. Het is veelzeggend dat in 2010 de akoestische gitaar zijn elektrische broertje inhaalde qua wereldwijde verkoop.

Pogingen van Gibson om het tij te keren mochten niet baten. Eerder dit jaar werd al bekend dat de gitaarbouwer zucht onder een schuldenlast van ruim een half miljard dollar, die deze zomer moet worden voldaan. Nu hebben die schuldeisers de controle over het bedrijf overgenomen. De aandelen van topman Henry Juszkiewicz, die midden jaren tachtig het bedrijf juist van de financiële afgrond redde, zijn hem afgenomen.

Juszkiewicz was het die de afgelopen jaren het tij probeerde te keren. Door kostbare foefjes te introduceren zoals de digitale gitaar, die als een soort synthesizer met snaren op de computer kon worden aangesloten; of een zelfstemmende robot-gitaar waar niemand écht op zat te wachten. Daarnaast poogde hij het conservatieve bedrijf - dat zijn gitaren met de hand bouwt in de fabrieken van Nashville, Memphis en Bozeman - in een hip lifestyle-merk te veranderen.

Dj-spulletjes

Ook investeerde Juszkiewicz flink om andere markten te betreden met consumentenelektronica en dj-spulletjes. Zo betaalde hij 135 miljoen dollar voor een innovatiedivisie van Philips, wat Gibson voornamelijk schulden opleverde.

En zo dreigt een trots Amerikaans icoon ten onder te gaan. Het bedrijf werd in 1902 opgericht door Orville Gibson, een ober uit Michigan die in 1894 zijn eerste mandoline bouwde. Rond de oorlogsjaren won de gitaar terrein op de mandoline, en in 1935 bracht het bedrijf zijn eerste elektrische gitaar op de markt.

In 1952 zag hun meest iconische model het levenslicht: de Les Paul, vernoemd naar de jazzgitarist die hem hielp ontwerpen. Vorig jaar verkocht Gibson 170.000 gitaren in tachtig landen. Bij de gitaarbouwer, die zetelt in Nashville, werken 875 mensen.

Het is moeilijk voor te stellen dat dit bedrijf nu van het toneel verdwijnt. De schuldeisers voeren een reorganisatie door en wat overblijft zal wellicht samen met de merkrechten worden doorverkocht. Maar als niemand meer gitaren koopt, wie wil dan nog een gitaarbouwer kopen?

Lees ook: Hoody's en petjes op het conservatorium
Het Conservatorium van Amsterdam begint een dj-opleiding: de Amsterdam Electronic Music Academy. 'De creatieve vibe spreekt me echt aan. Ik hoop maar dat mijn ouders willen betalen.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden