Tv-serieOogappels

De pubers in ‘Oogappels’ staan constant onder grote druk

Vlnr: Susan Radder als Lieke Meijer, Malou Gorter als Merel Larooi en Juna de Leeuw als Hansje Meijer in tv-serie Oogappels.  Beeld BNNVARA, Mark de Blok
Vlnr: Susan Radder als Lieke Meijer, Malou Gorter als Merel Larooi en Juna de Leeuw als Hansje Meijer in tv-serie Oogappels.Beeld BNNVARA, Mark de Blok

Pubers in Nederland, hoe groeien ze op? Met gescheiden ouders, in nieuwe knutselgezinnen en onder grote druk, volgens de makers van Oogappels.

Arme ouders. Wat leggen ze de lat toch hoog. Hun puber móét gelukkig worden. En ook gezond eten, goed scoren op school, een fijne vriendenkring hebben, geen drugs dealen of illegale tatoeages laten zetten. Zo’n geslaagde jeugd vergt een grote krachtsinspanning van de puber zelf én van zijn ouders.

“Ik pikte het woord ‘helikopterouders’ op en dacht: dáár wil ik een serie over maken”, vertelt regisseur Will Koopman (64). De term verwijst naar overbeschermende types die de hele ontwikkeling van hun kind proberen te overzien en te sturen. “Ik zie het overal om me heen: ouders die hun kinderen de hele dag appen en via Magister controleren of ze niet spijbelen van school. Ik krijg er de kriebels van.”

Vanuit die kriebels ontstond de succesvolle tv-serie Oogappels bij BNN-Vara, morgen begint het derde seizoen. Met als vaste begintune het nummer Under Pressure van Queen en David Bowie. “Ik vind dat er zóveel druk op kinderen staat”, zegt Koopman. “En daarmee ook op ouders. Ik vind het zielig dat iedereen zo moet presteren. Niet elke puber doet het goed, er zijn pubers die even moeten razen.”

De ‘dramady-serie’ volgt vier gezinnen met elk hun eigen sores. Kleine sores: puber Mees is te beroerd om een boekverslag te schrijven, dus doet moeder Fabie dat in zijn plaats. Helaas ontdekt de leraar Nederlands hun fraude. Maar ook grote sores: echtscheidingen die alle banden onder druk zetten.

Bracha van Doesburgh als moeder Fabie. Beeld BNNVARA, Mark de Blok
Bracha van Doesburgh als moeder Fabie.Beeld BNNVARA, Mark de Blok

Knutselgezinnen

Vooral dat valt op in Oogappels: drie van de vier gezinnen zijn nieuwe knutselgezinnen, ontstaan na een scheiding. Stiefouders kwamen erbij, de kinderen pendelen heen en neer. Dat is de realiteit, volgens scenarioschrijfster en actrice Roos Ouwehand, die zelf een gescheiden moeder is van twee puberzonen. “De gezinnen die bij elkaar blijven zijn zo langzamerhand de uitzondering.”

Ouwehand schrijft de serie samen met Lex Passchier en in nauw overleg met regisseur Koopman. Hun gezamenlijke ambitie luidt: een serie maken die voor iedereen herkenbaar is, voor pubers, ouders en grootouders. “Ik wil graag een soort Nederland anno nu laten zien: hoe kinderen tegenwoordig opgroeien”, zegt Ouwehand.

Dat doen ze in de serie tussen schuivende panelen. Hoe is het als moeder een nieuwe vriend krijgt? Voor haar, voor hem en voor haar kinderen? Die vragen worden uitgewerkt in de verhaallijn van Fabie, de perfectionistische helikoptermoeder die naar yoga gaat en biologisch kookt. “Je kent dat soort vrouwen wel”, zegt Ouwehand. “Zó bang om het niet goed te doen.”

En wat gebeurt er als ook het patchworkgezin uit elkaar klapt? Als een tweede huwelijk mislukt en iedereen wéér van plek moet veranderen? Ouders, stiefouders, kinderen – sommige verbanden blijken te broos voor de nieuwe situatie. Andere zijn stevig genoeg, maar moeten wel een nieuwe vorm krijgen.

In seizoen 3 gaan Erik en Merel (gespeeld door Ramsey Nasr en Malou Gorter) definitief uit elkaar. Voor de trouwe kijkers is dat geen verrassing, want Merel is een dominante, boze en aan alcohol verslingerde vrouw. Dat Erik het toch twee seizoenen met haar bleef proberen, komt doordat hij zoveel van Merels dochters, zijn stiefdochters houdt. Exit stiefvader: een klap voor de kinderen. Ze verdelen zich over verschillende huizen, alleen de jongste dochter Hansje blijft achter bij Merel. Ouwehand: “Voor zo’n Hansje bloedt mijn hart. Het is toch een tweede vader die uit haar leven verdwijnt. Erik is een ex-stief; je moet er bijna een nieuw woord voor verzinnen.”

Ramsey Nasr als stiefvader Erik.  Beeld BNNVARA, Mark de Blok
Ramsey Nasr als stiefvader Erik.Beeld BNNVARA, Mark de Blok

Kleine excessen

De eenzaamheid van de puber, ook dat klassieke thema komt terug in de serie. Net als experimenteren met drugs en drank, de eerste verliefdheden en seksuele ervaringen, gepest worden, wel of niet uit de kast komen, telefoon- en gameverslaving. De ouders worstelen met ziekte, de zorg voor hun eigen ouders, werkloosheid, overspel – het leven dus. Ouwehand en Koopman willen alle aspecten van opgroeien en opvoeden laten zien, ‘zonder opgeheven vinger, zonder moralistisch te doen’.

Daarbij mag ook gelachen worden. Koopman, die eerder onder meer Gooische vrouwen en verschillende romantische komedies regisseerde, houdt er wel van om ‘kleine excessen’ nog verder te laten ontsporen. “Ik moet er alleen voor waken dat het niet de kolderieke kant op gaat.” Want de ondertoon van Oogappels is serieus, op aandringen van Ouwehand. “In dit nieuwe seizoen ontspoort Mees volledig, het is voor zijn moeder Fabie écht niet leuk meer, het verhaal heeft geen roze eindjes, het lachen vergaat je. Dat gebeurt in het echte leven soms óók. Het opvoeden van pubers is niet altijd lollig, dat willen we ook laten zien. Het lijkt me afschuwelijk als de kijker denkt: ‘Leuke serie hoor, maar wat ik hier thuis heb, dat is echt andere koek’.”

Uiteindelijk, zegt Ouwehand, gaat Oogappels, ‘over wat ons allemaal bindt’: de liefde die we voelen voor onze familie en onze kinderen en onze diepe wens dat ze gelukkig worden. “Maar ook over wat we allemaal meekrijgen van onze eigen ouders.” De kijker begrijpt de onuitstaanbare Merel bijvoorbeeld beter nadat hij heeft kennisgemaakt met haar kille moeder.

Grootouders krijgen vaak het laatste woord, ze geven vanaf de bank commentaar op de belevenissen van de jongere generaties. Pubers hebben recht op privacy, zeggen ze bijvoorbeeld. En ouders van nu verwennen hun kroost veel te veel. En: laat kinderen hun eigen fouten maken. Ouwehand vond het belangrijk dat er ook ruimte voor hun visie was in de serie. “Ik denk dat we best wat vaker naar de opa’s en oma’s kunnen luisteren. Want zij hebben het allemaal al eens gedáán.”

Oogappels is woensdag 24 maart om 20.35 uur te zien op NPO 1.

Geen mondkapjes

Het valt op: in seizoen 3 van Oogappels houden de personages geen afstand van elkaar, ze dragen geen mondkapjes en de pubers gaan gewoon naar school. Kortom: corona speelt geen rol. “Toen we begonnen met schrijven, dachten we nog dat de pandemie een paar maanden zou duren”, zegt scenarioschrijfster Roos Ouwehand. “We wilden niet dat de serie al bij uitzending achterhaald zou zijn. En sowieso: als je echt iets over corona en de invloed daarvan op jongeren wilt zeggen, dan moet je nú met je camera erop uit en een documentaire maken. Als ik drama wil maken over deze tijd, doe ik dat pas als ik wat afstand heb. Als ik terug kan kijken.”

Juna de Leeuw als Hansje Meijer in Oogappels. Beeld BNNVARA, Mark de Blok
Juna de Leeuw als Hansje Meijer in Oogappels.Beeld BNNVARA, Mark de Blok

Juna de Leeuw (19) speelt in Oogappels Hansje, een pubermeisje dat klem zit tussen ruziënde volwassenen. ‘Ik begrijp steeds beter waarom Hansje zo boos is.’


Hansje is heel anders dan ik”, vertelt actrice Juna de Leeuw (19). “Zij is een echte puber, ik ben dat nooit geweest. Mijn zusje wel. Toen ik in seizoen 2 speelde, dacht ik: ‘Wauw, er is ineens een Hansje in huis’. Ik kon bij haar wel een beetje de kunst afkijken, ja.”

Hansje woont in Oogappels samen met haar moeder Merel en stiefvader Erik, haar zusje en haar stiefbroer. Een broos verband, zo blijkt als Merel en Erik gaan scheiden. De andere twee kinderen zijn ouder en verlaten het huis, Hansje blijft alleen achter bij haar woedende moeder die ook nog eens aan de drank raakt.

Ook tussen Merel en haar ex, Hansjes vader, botert het niet. “Hansje moet steeds kiezen, dat vind ik wel herkenbaar. Mijn eigen ouders zijn gescheiden toen ik zeven jaar was, ik heb met beiden een heel goede band en zij ook met elkaar. Maar er is altijd een fase waarin je als kind een soort postduifje bent: ‘Zeg jij dat maar tegen papa of mama’. Dat je als kind denkt: doe toch normaal, jullie zijn toch ook een tijd gelukkig geweest met elkaar?”

Juna heeft in verschillende tv-series gespeeld en had recent een mooie bijrol in Buiten is het feest, een aangrijpende speelfilm over incest. Ze hoopt volgend jaar naar de toneelschool te gaan. Oogappels is haar langstlopende acteerproject. “Toen ik aan de serie begon, was ik 17 en nog een jong meisje, net klaar met de middelbare school. Na seizoen 1 ben ik vier maanden gaan reizen door Thailand en Indonesië, samen met mijn nichtje. Tijdens die reis heb ik mezelf ontdekt, ik ben veel vrijer geworden, volwassener.”

Ook haar spel heeft zich ontwikkeld, het lukt Juna steeds beter om zich in Hansje te verplaatsen. “Hansje kan heel egoïstisch zijn en is ook vaak boos. Maar ze heeft een reden om boos te zijn, ze zit klem tussen haar ouders en iedereen laat haar in de steek. In seizoen 3 is ze vooral heel eenzaam. Dat vind ik niet zo moeilijk om te spelen, dat is iets wat iedere puber wel heeft gevoeld. Zeker in deze coronatijd, ja.”

“Of ik een tip heb voor ouders? Luister echt naar je kinderen. Ze willen vaak wel vertellen, maar dan moet er ruimte zijn, geen vastgestelde mening. Zet daarom af en toe aan de kant wat je zelf van dingen vindt. En laat kinderen hun eigen fouten maken.”

Maas Bronkhuyzen (links) als Mees Zwagerman. Beeld BNNVARA, Mark de Blok
Maas Bronkhuyzen (links) als Mees Zwagerman.Beeld BNNVARA, Mark de Blok

Maas Bronkhuyzen speelt Mees, de grootste etter van Oogappels. ‘Mees is een vervelende jongen en dat is precies wat ik wil spelen’

Zelf was hij ook niet de braafste, zegt Maas Bronkhuyzen (20). Hij heeft geblowd en andere ‘dingetjes gedaan die bij een puber horen’. Maar nooit maakte hij het zo bont als Mees, het personage dat hij speelt in Oogappels.

Mees is de lastpak in de serie, hij drijft zijn alleenstaande moeder Fabie tot wanhoop met drugs en dwars gedrag. Terwijl zij het zó goed bedoelt en hem en zijn zusje met alle zorg omringt. Aan zijn vader heeft Mees intussen niks, die kijkt nauwelijks nog naar zijn kinderen om.

“Ik krijg vaker de reactie: wat is Mees toch een vervelende jongen”, vertelt Maas vanuit Denemarken, waar hij studeert aan het European Filmcollege. “Dan ben ik blij, want dat is precies wat ik wil spelen. Je voelt zijn pijn, maar toch begrijp je hem niet helemaal. Je zou hem bij zijn oren willen pakken: kom óp man, doe het even anders. Ik vind het een heel uitdagende rol, ook omdat het best ver van mijn bed is. Het grootste verschil tussen mij en Mees is hoe we met het gezin omgaan. Mees duwt alle hulp weg, hij zegt zelfs ‘kutwijf’ tegen zijn moeder. Ik moest wel even slikken toen ik dat moest spelen, zoiets zou ik zelf nooit zeggen.”

“Mijn ouders – ik heb twee moeders – zijn ook gescheiden, net als die van Mees, maar ik heb met hen een goede band en zij zijn ook hartstikke goed met elkaar. We gaan nog geregeld met z’n allen op vakantie. Ik heb een heel fijne opvoeding gehad.”

Maas was al een ervaren acteur toen hij op zijn zeventiende aan het eerste seizoen van Oogappels begon. Als negenjarige had hij zijn eerste filmrol in Dolfje Weerwolfje, een jaar later was hij de ster in De groeten van Mike!. Hoe heeft hij zich verder ontwikkeld op de set van Oogappels?

“Een film wordt opgenomen in dertig, veertig dagen, maar bij Oogappels kan ik met mijn rol meegroeien, ook als acteur. Eerst dacht ik: oké, hij is boos, dat moet ik zus of zo spelen. Nu denk ik: waaróm is hij boos? Ik probeer me meer met hem te identificeren. De Mees in seizoen 1 zit aan de ontbijttafel gewoon op z’n telefoon te kijken. Terwijl ik me in seizoen 3 afvraag: wat ben ik aan het scrollen, wat voor gevoel geeft me dat?”

“Ik denk dat er nu een betere Mees staat dan drie jaar geleden. Ik besef nu welke impact het heeft op Mees dat hij zo’n slechte relatie heeft met zijn vader. Door zijn moeder is hij te erg vertroeteld, hij heeft de harde hand van een man in huis gemist. Wat ik tegen alle pubers wil zeggen: wees een beetje lief tegen je ouders, zij hebben het ook zwaar. En tegen de ouders: begeleid je kinderen goed, maar niet te veel. Geef ze ruimte, laat ze hun eigen fouten maken.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden