taal

De plaatsbepalingen in Urk en op Urk duiden doorgaans dezelfde locatie aan

Beeld anp

Meestal woon je in een gemeente, maar als die gemeente een (voormalig) eiland is, kun je er ook ‘op’ wonen. Dat bleek deze week in de berichtgeving over de Urker jeugd.

Hetzelfde geldt voor namen van eilanden als Ameland en Bonaire, die tevens gemeentenamen zijn. Er zijn ook plaatsen die nooit op een eiland hebben gelegen, maar waar je toch ‘op’ kunt leven. Zo zijn er mensen die zeggen dat ze ‘op Scheveningen’ wonen. Zelf zeg ik dat ik ‘in een dorp’ woon, maar veel dorpsgenoten wonen ‘op het dorp’. Je kunt dus kennelijk in én op een dorp zijn, maar weer niet ‘op een stad’. En je kunt wel in een vlak of plat land wonen, zoals Nederland of Denemarken, maar niet ‘in het platteland’. Wie daar woont, woont op het platteland.

Zijn er eigenlijk regels voor het juiste voorzetsel in zulke gevallen, wil een lezer weten naar aanleiding van ‘Urk’?

In Trouw kwam ‘op Urk’ de afgelopen jaren iets vaker voor dan ‘in Urk’ en in ongeveer een vijfde van de artikelen werden ‘in Urk’ en ‘op Urk’ allebei aangetroffen. Zo stond bij een artikel over ‘het NK Dammen op Urk’ in het fotobijschrift dat het ging om ‘het NK Dammen in Urk’. Beide varianten verwijzen naar hetzelfde. In andere kranten liggen de verhoudingen soms anders. Zo schrijven NRC en het FD wat vaker ‘in Urk’ dan ‘op Urk’.

Als er al regels zijn, dan zijn het vooral ongeschreven regels: als de bestuurlijke entiteit die Urk heet (de gemeente Urk) wordt bedoeld, is ‘in Urk’ het gewoonst. Als daarentegen de historische vissersplaats of de topografische locatie wordt bedoeld, wordt vaak ‘op Urk’ gezegd en geschreven.

Lees ook:

Politie verricht arrestaties op Urk, OM onderzoekt strafbaarheid Radio 1-column

Op Urk zijn vrijdagavond vier arrestaties verricht. Ook dit weekend blijft de politie waakzaam en ‘zichtbaar aanwezig’ laat de politie weten. De onrust in het dorp verplaatste zich vrijdag ook naar de media waar een column op Radio 1 tot onrust zorgde.

Elfie Tromp is de misthoorn van de linkse haat bij BNNVARA

In verstikkende tijden waar te vaak dood, verderf en haatzaaien de boventoon voeren, zoekt Sylvain Ephimenco soms naarstig naar zuurstofbelletjes.


In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Lees hun bijdragen op trouw.nl/taal. Ook een vraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden