De Piersonstraat

Onder een milde aprilzon slenter ik door de Piersonstraat waar 26 jaar geleden een veldslag werd uitgevochten tussen krakers en politie. De kleine huisjes met vitrage en bloemen voor de ramen zijn allemaal goed onderhouden en voor mij loopt een vrouw met haar teckel aan de riem en een plastic poepschep in de andere hand.

door Cornelus Sanders

Zelfs de straat wordt in ere gehouden. Nee, 26 jaar geleden woonde ze hier nog niet maar ze heeft er wel veel over gehoord over de rellen en de belegering. Haar buurman wordt er nog steeds boos om. Na jarenlange juridische procedures, kreeg hij opdracht om zijn huis te verlaten en jankend heeft hij het leeg gehaald. De huissleutels heeft hij direct bij een stel krakers achtergelaten. Hij had er zelf wel illegaal in willen gaan zitten maar wat moest hij met een vrouw en twee jonge kinderen en het dreigement dat hij zijn vervangende woonruimte zou verspelen bij protesten tegen de ontruiming. Haar andere buurman was nog het meest trots op de bezetting van enkel!

e kruispunten in de stad door bewoners van de Piersonstraat, die in de gaten kregen dat alle rechtzaken tegen onteigening verloren gingen en besloten dat het tijd werd voor andere acties. De solidariteit was groot onder de bewoners en de bezetting van de kruispunten was vreedzaam, ging ook weer vreedzaam voorbij en de onteigening en ontruiming van hun huizen werd er niet door gehinderd. Maar de eensgezindheid en vanzelfsprekendheid van dit protest was nog steeds indrukwekkend zoveel jaren na de gebeurtenis. Waar vindt je dat nog tegenwoordig?

Voor Ad Lansink, toenmalig CDA voorman, staat de Piersonstraat symbool voor de rechtsorde die koste wat kost moest worden gehandhaafd en hij staat nog steeds achter het gemeentebeleid. Voor kraker Sjoerd, voormalig bewoner van de vrijstaat “De Eenhoorn”, zijn de bezetting en aansluitende protesten een uiting van een overwinning van het volk tegen de ongewenste politiek van het stadsbestuur.

De gemeente Nijmegen had in de jaren zeventig sociale woningbouw gepland in het centrum van de stad. In de Benedenstad verdwenen er daardoor parkeerplaatsen die elders in het centrum werden gepland. Voor een parkeergarage op de Zeigelhof moesten een aantal arbeiderswoningen op de Piersonstraat worden onteigend en afgebroken. Een aantal bewoners bleef zich verzetten en procedeerde jarenlang tot aan de Raad van State toe. De gemeente werd in het gelijk gesteld en de bewoners konden hun huissleutels inleveren om vervangende woonruimte te krijgen. De 14 leegstaande huizen werden snel gekraakt door de actieve krakerbeweging in Nijmegen, die daarvoor steun kreeg van de lokale bevolking. De gemeente vroeg toestemming tot ontruiming bij de rechtbank in Arnhem. Op de avond voor de uitspraak van de rechtbank trok er een protestdemonstratie door de stad tegen deze ontruiming. Terwijl deze demonstratie de aandacht opeiste van de politie, werden de Piersonstraat en de toegangsweg via de !

Karregas gebarricadeerd door de krakers die bedspiralen, sloopauto’s, bouwpuin en straattegels gebruikten. Het gebied rond de Piersonstraat werd omgedoopt in vrijstaat “De Eenhoorn”, genoemd naar een pakhuis dat eveneens moest wijken voor de parkeergarage. De gemeente wachtte een week op de uitslag van een kort geding om daarna het opruimen van de barricades en de ontruiming van de huizen te combineren. In deze week nam de solidariteit met de voormalige bewoners en de krakers toe, mede daartoe opgeroepen door Radio Rataplan, een kraakzender die ook landelijke bekendheid verwierf. Er was sprake van een groeiend volksverzet tegen het gemeentebeleid. Na een week werden de menselijke blokkades die de toegangswegen tot de barricaden versperden met harde hand uit elkaar geslagen door de marechaussee. Vanaf de omliggende daken werden de politietroepen bestookt met katapultprojectielen en Molotov cocktails. Met de inzet van, onder andere, een helikopter en 5 tanks werd vrijstaat “D!

e Eenhoorn” ondergedompeld in traangas en werd de barricade aa!

n de Piersonstraat door een tank simpel aan de kant geduwd. De marechaussee en ME hadden ondertussen de omgevende daken veroverd en marcheerden door de straat in gesloten linie. De krakers werden uit de huizen, de straat en het pakhuis verdreven en strompelden soms brakend en elkaar ondersteunend door de Karregas het centrum van de stad in.

Voor Sjoerd was het een kunst om de traangasgranaten op te pakken en weer terug te gooien naar de ME. Niet makkelijk, legt hij uit. Als zo’n kreng neerkomt stuitert en tolt ie rond en je moet hem op het laatst dus op de tast vinden met ingehouden adem. Die busjes zijn ook heet dus als je zo’n ding in je handen hebt, wil je er ook weer snel vanaf en dan moet je je ogen weer open doen. Kortom, spannend.

In de weken die volgden op de ontruiming werden er bijna dagelijks, massale protestdemonstraties gehouden tegen het geweldadige optreden tijdens de ontruiming, tegen de bouw van de parkeergarage en het verlies van woningen. In de zomer van 1981 werd door de gemeente besloten om af te zien van de bouw van de parkeergarage en werd er wederom sociale woningbouw gerealiseerd in de Piersonstraat.

De naam Pierson is verbonden met sociale woningbouw zoals blijkt uit de geschiedenis van de naamgeving van de straat. Jan Lodewijk Pierson was ingenieur, gemeenteraadslid en voorzitter van de Gezondheidscommissie. Toen de woningvereniging Nijmegen in 1914 de voormalige woningen bouwde aan de Zwanengas werd deze verbreed. Op verzoek van de bewoners werd aan deze verbrede gas een nieuwe naam gegeven, de Piersonstraat.

Op een muurtje van Piersonstaat 33 staat een ME-mannetje geschilderd. In de maanden na de Piersonrellen zijn er veel van dit soort muurschilderingen aangebracht door de stad maar ook weer geleidelijk uit het stadsgezicht verdwenen. Tijdens een gemeenteraadsvergadering van 25 april 2007 werd besloten dat deze laatste muurschildering een gemeentelijk monument wordt als 'herinnering aan de Piersonaffaire'.

Het is een besluit dat toont dat de gemeente Nijmegen stilstaat bij de geschiedenis en er misschien wel lessen uittrekt. Dit geldt wellicht voor alle betrokkenen maar het is zeer de vraag of eenieder dezelfde lessen leert uit de gebeurtenissen in de Piersonstraat in Nijmegen in 1981.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden