null Beeld

ColumnKelli van der Waals

De opgehitste achterdocht van Telegram-groepen kleurt de offline wereld blauw-wit-rood

Kelli van der Waals

Ik voelde me zelden zo’n randstedeling als toen ik dit weekend in Gelderse richting over de A12 reed. Ik heb meegemaakt dat ik op een Limburgse begrafenis consequent in het Limburgs werd aangesproken, iemand van mijn Brabantse schoonfamilie probeert elke verjaardag minstens één keer mijn Zoetermeerse ‘r’ na te doen, en als we in België zijn laat ik liever mijn man het woord doen, omdat ik me anders zo naakt Hollands voel. Maar het was de overdaad aan omgekeerde vlaggen, op luttele kilometers van de stad al, die me een verstekeling deden voelen in mijn eigen kleine geboortelandje.

Niet dat de stad ervan gespeend is. Vlakbij huis moest ik laatst nog aan mijn zesjarige uitleggen waarom iemand de vlag verkeerd om had opgehangen aan de gevel van z’n sociale huurwoning. Er zat tevens een Moederhart-poster voor het raam geplakt.

Het is evenmin zo dat er op het platteland alleen maar boze boeren-ideeën op worden nagehouden. Maar het voelde alsof we nieuwe grond betraden, waar de mores heersten die ik vooral kende van sociale platforms. De opgehitste achterdocht van Telegram-groepen als ‘Klokkenluiders voor vrijheid’ (bijna 87.000 abonnees) was overgelopen in het landschap. Deze andere wereld werd gemarkeerd door een tientallen meters brede blauw-wit-rode vlag waarop in hoofdletters NO GREAT RESET stond gedrukt. Vlak erboven hingen diepgrijze wolken, zwaar van onstuimig weer dat ons weekendje donker en nat zou maken.

Rafelrand

In ‘Klokkenluiders voor vrijheid’ geloven ze ook in kwade bedoelingen achter het Great Reset-plan. Zijn ze gek op Giorgia Meloni. Vinden ze dat er ‘2 (TWEE) genders’ mogen zijn, ‘punt’ en spreken ze van ‘onze boeren en andersdenkenden’, die boos zijn op Rutte maar nog veel meer op Kaag, voor wie ze voortdurend vernederende en misogyne bijnamen bedenken. Er worden ‘bewijzen’ gedeeld dat de opwarming van de aarde een leugen is, en het telefoonnummer van een bedrijf dat boerenvlaggen verwijdert. Tussen dubbele rode uitroeptekens wordt aangespoord tot bepaalde acties. Dat dit resultaten heeft in de offline wereld hebben we gezien, maar het liefst bleef ik geloven dat het een rafelrand betreft (zij het een omvangrijke).

Onderweg naar het Veluwse bos werd het wel heel moeilijk dat vol te houden. Hadden we net de vlaggen achter de rug, kwam er bij aankomst een dikke, glimmende auto de parkeerplaats van het duurzame natuurvakantieparkje afgereden met aan beide kanten zo’n rode boerenzakdoek om de spiegels geknoopt. Er zat een labrador in, en een blonde, zongebruinde vrouw met een grote grijns. Een boerin? Zo op het eerste gezicht leek ze weinig reden tot verontwaardiging te hebben.

Dat maakt deze beweging ook zo vervreemdend: het blijft vaag wie het nu precies betreft. De aanhangers zijn net zo’n ratjetoe als de ideologie, de ‘Klokkenluiders voor vrijheid’ en de vlaggen langs de weg. Wat overblijft is een show van algemene onvrede – niet over wat de natuur of de toekomst van hun nazaten wordt aangedaan, maar over onwelgevallige regels.

Het bos was nog groen, maar de herfst was onmiskenbaar begonnen. We sloten de ramen, staken een haardvuurtje aan en luisterden de hele nacht naar de eikels die onheilspellend over het dak van onze Finse bungalow rolden.

Swipen & klikken - Kelli van der Waals bespreekt opvallende trends en discussies in online media. Eerdere columns vind je hier.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden