Swipen & klikkenKelli van der Waals

De online-surveillance heeft een nieuw jasje

null Beeld
Beeld

In de podcastserie Land of the Giants: the Google Empire wordt iets verteld over de ontstaansgeschiedenis van de zoekmachine die het internet vormgeeft. Het verhaal is niet gespeend van romantiek: stel je twee licht excentrieke, briljante geesten voor die rolschaatsen door de gangen van de beroemde Stanford-universiteit en filosoferen over sciencefiction-achtige ruimtereizen. In die tijd werd het internet net toegankelijk voor het grote publiek en was het ‘web’ net zo’n onontgonnen terrein als de ruimte, met een hoeveelheid inhoud die explosief groeide. Om er iets te kunnen vinden kon je alleen Yahoo raadplegen, dat toen een soort Gouden Gids van bestaande websites had gemaakt.

Larry Page en Sergey Brin, de rolschaatsende excentriekelingen, besloten voor hun promotie aan Stanford het hele internet te downloaden en indexeren, en het te rangschikken. Voilà, daar was Google, een uitvinding zo goed dat Page en Brin het de wereld niet wilden onthouden. De dissertatie werd een bedrijf, en het bedrijf moest geld verdienen. Daarvoor werd een abonnementsvorm overwogen (zeg, twintig dollar per maand om te googelen), maar dan kon niet de hele wereld meedoen en dat was nu juist de bedoeling. Een advertentiemodel dan maar.

We voelen ergens dat het niet de beste keuze is

Daarvoor werden cookies ingezet, waarmee adverteerders internetgebruikers konden volgen. Inmiddels weten we allemaal dat ze bestaan, want iedere keer als we een nieuwe webpagina openen, moeten we aangeven met welke cookies we wel of niet oké zijn. Dat heeft steeds onze aandacht nodig, en omdat onze aandacht spaarzaam is klikken we vaak dan maar op ‘alle cookies accepteren’, terwijl we ergens wel voelen dat dat niet de beste keuze is. Want wat cookies precies doen is een ingewikkeld verhaal, maar dat ze slecht zijn voor de privacy is algemeen bekend. Maar ja, geen cookies, geen Google, geen internet zoals we gewend zijn.

Hoewel. De afgelopen weken spreekt de blogosfeer van een aankomende cookiepocalypse: cookies zijn uit. Er zijn steeds meer browsers (Safari; Firefox) die standaard bepaalde cookies blokkeren.

Google experimenteert sinds kort met een nieuwe technologie, genaamd FLoC. In de woorden van het bedrijf is dat de ‘privacy-voorop toekomst van webadvertenties’. Van koekjes naar vlokjes: de naam is op zich wel te onthouden.

Niet persoonlijk gevolgd, maar in een groepje geplaatst

Hoe het precies werkt, daar is Google nog een beetje vaag over, maar het idee is dat de gebruiker niet meer persoonlijk wordt gevolgd. In plaats daarvan wordt hij op basis van zijn online-gedrag gelabeld en in een groepje geplaatst (een ‘cohort’, de c in FLoC). De advertenties kunnen dan op het hele groepje worden gemikt.

Het klinkt misschien niet radicaal anders dan wat je ooit over cookies hebt gehoord, want dat is het ook niet. Het volgen van gebruikers is dood, leve het volgen van gebruikers nieuwe stijl – FLoC is het surveillance businessmodel in een nieuw jasje.

Wie straks vrij door het internet trekt, ongehinderd door herhaaldelijke vragen over cookie-settings, moet zich even achter de oren krabben. Toch wel jammer dat die briljante rolschaatsende, ruimtereisdromende geesten niet een internettoekomst kunnen verzinnen waar privacy écht vooropstaat.

Swipen & klikken - Kelli van der Waals bespreekt opvallende trends en discussies in online media. Eerdere columns vind je hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden