wat moeten we zien...

De ongemakkelijke dierenportretten van Kees Timmer houden de toeschouwer een spiegel voor

Kees Timmer, 'Tijgers', ca. 1974. Beeld Bob Goedewaagen

Elke week beschrijft Trouw een kunstwerk of museum dat u niet mag missen. Vandaag: de dierenportretten van Kees Timmer.

Mistroostig kijken de twee tijgers je aan. Het lijkt alsof ze hun kont demonstratief naar de glurende bezoeker hebben gekeerd. Je voelt je er onbehaaglijk onder. Ze horen in de vrije natuur en niet opgesloten in een kooi.

Dieren die zich goed- of kwaadschiks hebben moeten aanpassen aan de wensen en behoeftes van de mens, zijn het centrale thema in het werk van de Rotterdamse kunstenaar Kees Timmer (1903-1978). Of het nu zwaar doorgefokte honden zijn op een hondententoonstelling, wilde dieren in de dierentuin en het circus of bedreigde diersoorten in wildparken, ze zijn er ten dienste van de mens. En dat stralen ze ook uit. Ze hebben iets menselijks in hun gezichtsuitdrukking en houding, waardoor je je aangesproken voelt.

"Dat maakt ze niet per definitie zielig, maar vrolijk word je er ook niet van", zegt kunsthistoricus Carel Blotkamp. Kees Timmer? Nooit van gehoord, hoe kan dat? Die vraag krijgt Blotkamp, kenner en liefhebber van zijn werk, dikwijls. Toen hij vorig jaar bij het maken van de nieuwe collectiepresentatie voor museum Boijmans in Rotterdam ook een zaaltje inrichtte met acht werken van Timmer, waaronder vijf dierenportretten, kreeg hij daar de meeste reacties op. 

Naar aanleiding daarvan besloot museum More in Gorssel een tentoonstelling te wijden aan Timmers dierenportretten, die hoe kleurrijk en humoristisch ook, vaak een donkere ondertoon hebben. Zijn werk schuurt, het is 'barse kunst' die je niet zo gauw boven de bank hangt, zegt Blotkamp.

Rake observaties

Timmer bleef ook relatief onbekend, omdat hij altijd een beetje buiten het kunstcircuit viel. Hij had wel tentoonstellingen in Boijmans. Ook behoorde hij in 1963 tot de 150 uitverkoren kunstenaars voor de tentoonstelling van Nederlandse kunst uit de periode 1813-1963, waarmee in het Stedelijk Museum Amsterdam het 150-jarig bestaan van het koninkrijk werd gevierd. Toch is hij nooit opgepikt en gepusht door invloedrijke figuren in de kunstwereld als museumdirecteur Willem Sandberg, destijds een voorwaarde om landelijk of internationaal door te breken.

Timmer verdient het om 'herontdekt' te worden, met zijn rake observaties van het gedrag van mensen en dieren en hun onderlinge band, meent Blotkamp. "Met zijn dierenportretten houdt hij je een spiegel voor en in dat spiegelbeeld herken je wellicht meer van jezelf dan je lief is."

Kees Timmer, 'Mens&Dier', te zien van 23 september t/m 6 januari in Museum More, Gorssel.

Eerdere afleveringen van 'Wat moeten we zien in...' leest u hier.

Lees ook:

Geloof het of niet, maar dit is een Mondriaan

Je zou het niet verwachten, maar dit religieuze halfronde schilderij met de titel ‘Uw woord is de waarheid’ is gemaakt door Piet Mondriaan. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden