Boekrecensie

De nieuwe Egan zal ongetwijfeld een succes zijn, maar mist urgentie

Jennifer Egan Beeld Hollandse Hoogte / AP | Associated Press Invision

Jennifer Egan duikt in ‘Manhattan Beach’

In ‘Bezoek van de knokploeg’ (2010) hield Jennifer Egan haar eigen generatie een spiegel voor. Ze schreef over stedelingen die geobsedeerd waren door sociale media en overrompeld - zoals elke generatie - door het meedogenloze verstrijken van de tijd. Het boek kreeg een welverdiende Pulitzerprijs. Publiek en critici keken reikhalzend uit naar haar volgende roman.

In haar nieuwe boek levert Egan geen commentaar op de hedendaagse tijdgeest, maar neemt ze vooral een duik in het verleden. ‘Manhattan Beach’ speelt zich af in New York tijdens de crisisjaren en de Tweede Wereldoorlog. Het is een nadrukkelijk onhippe historische roman die de periode oproept door de ogen van drie personages, die, enigszins voorspelbaar, ieder vechten voor een beter bestaan.

Eddie Kerrigan, vóór de crisis effectenhandelaar, verdient nu met tegenzin de kost als loopjongen voor een corrupte havenvakbondsbaas. In de openingsscènes gaat hij naar de Brooklynse wijk Manhattan Beach om zijn diensten aan te bieden aan de louche nachtclubeigenaar Dexter Styles. Eddie neemt zijn twaalfjarige dochter Anna mee, een kordaat meisje van twaalf dat hij vol trots ziet als ‘een taaie, een onkruid dat overal zou gedijen en alles zou overleven’.

Zeven jaar na die dag op het strand - het is 1942 - is Eddie spoorloos van de aardbodem verdwenen en werkt de inmiddels negentienjarige Anna op de marinewerf in Brooklyn, waar ze in een fabriekshal onderdelen voor oorlogsschepen controleert. Ze is een typisch Egan-personage: een vindingrijke jonge vrouw vol plannen en verlangens - een beetje een cliché, dat wel, maar innemend. Bij een date in een chique nachtclub in Manhattan ontmoet ze Dexter Styles opnieuw, waarna ze probeert dichter bij hem te komen, hopend iets over haar vaders lot te horen.

Hun onverwachte seksuele hartstocht voor elkaar is een van de vele subplots in dit breed opgezette verhaal. Egan voert New York op zoals we het kennen van het witte doek: een stad van keiharde Ierse gangsters, ploeterende immigranten en deftige bankiers. Hierbij blijft ze lang steken in Sopranos-achtige verhandelingen over geld en verraad, totdat Anna haar roeping als bergingsduiker vindt.

Het zware duikpak met de koperen helm zorgt bij Anna voor ‘een soort oerherkenning, iets uit een droom, of uit een mythe’. Afdalen in de troebele haven voert haar ‘een gebied van puur tasten binnen, dat buiten de rest van het leven leek te bestaan’. Ondertussen lijdt Eddie letterlijk (en ook figuurlijk) schipbreuk en dobbert stuurloos rond op de oceaan. Telkens komen zeemetaforen terug: in een dichterlijke passage wordt het strand de fluisterende drempel tussen leven en dood. De zee, mijmert Anna, ‘beroerde elk stukje van de wereld, een glinsterend gordijn uitgestrekt over een mysterie’.

Mooie beelden

Het boek zit vol van dit soort mooie beelden. Anna’s eerste slokje champagne ‘prikkelde door haar keel omlaag - zoet, maar met een vleugje bitterheid, als een bijna onmerkbare speld binnen in een kussen’.

Het is duidelijker dan ooit dat Egan een rasverteller is die zich qua vertelkunst kan meten met Elena Ferrante, vooral wanneer we Anna’s pogingen volgen om haar eigen weg te vinden. Wat ‘Manhattan Beach’ niet heeft, is de oorspronkelijkheid en de levendige humor die Egans eerdere romans zo sprankelend maakten. Egan heeft jarenlang onderzoek verricht voor ‘Manhattan Beach’ en mannen en vrouwen geïnterviewd die op de marinewerf gewerkt hebben. Ze stapelt het ene historische detail op het andere, wat soms boeiend is, maar ook weleens te veel van het goede.

Ze bewandelt dit voor haar nieuwe gebied enigszins onwennig, als een toerist die zich niet ver waagt van de gebaande paden. ‘Manhattan Beach’ zal ongetwijfeld een succes zijn. Het staat al op de longlist voor de National Book Award, beelden van oud-New York doen het altijd goed, en het leest spannend weg. Maar als roman mist het de urgentie van haar eerdere boeken, en het onderwerp voelt als iets wat vaker voorbij is gekomen.

Een langere versie van deze bespreking is te lezen op de website  4columns.org

Jennifer Egan: Manhattan BeachBeeld RV

Jennifer Egan
Manhattan Beach
Vert. Arjaan en Thijs van Nimwegen. Arbeiderspers; 464 blz. € 22,50

Lees hier meer boekrecensies.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden