Poëzie

De nieuwe dichtbundel van Rodaan Al Galidi wil maar geen poëzie worden

Janita Monna  Beeld Maartje Geels
Janita MonnaBeeld Maartje Geels

Janita Monna schrijft wekelijks over poëzie voor Trouw. Deze week: ‘Neem de titel serieus’ van Rodaan Al Galidi.

Recht voor zijn raap als altijd legde Donald Trump afgelopen week uit waarom geen haar op zijn hoofd een handelsembargo tegen Saudi-Arabië overweegt. Een moord op een journalist is erg en moet worden opgelost, zeker, maar Amerika verdient miljarden aan de Saudi’s, Trump zal gek zijn de eigen economie de nek om te draaien.

Alles draait om geld, zegt ook de soldaat die in ‘Neem de titel serieus’ van Rodaan Al Galidi aan het woord komt. Of eigenlijk is hij de geest van de vernietiging, waarde hij rond bij ongeveer alle oorlogswreedheden van de afgelopen eeuw, van Pearl Harbour tot Abu Ghraib: “Maar ik ben geen bijzondere soldaat, ik ben gewoon iemand die van zijn werk houdt. Een soldaat die de wetenschap en de technologie respecteert, omdat het hem altijd nieuwe manieren brengt om te doden. Die de economie respecteert, omdat hij hem telkens nieuwe oorlogen geeft.”

Waarom is het zo ontnuchterend om zinnen als deze te lezen? Is het omdat ze een waarheid onthullen die je al kent, maar liever niet wil weten? Is het omdat je misschien ooit, net als de veertienjarige die ook in deze bundel aan het woord komt, hoopte op: “liefde voor de hele aarde, / een wereld zonder angst, honger, geweld”.

Liefde en oorlog

Het is niet vreemd dat ze juist van de zelfverklaarde ‘asielzoeker des vaderlands’ Al Galidi zijn. Veelgeprezen auteur van poëzie en proza, die met zijn min of meer autobiografische roman ‘Hoe ik talent voor het leven kreeg’ bij een groot publiek bekendheid kreeg.

Al Galidi’s werk beweegt zich tussen liefde - het verlangen ernaar, de onmogelijkheid ervan - en oorlog, ook deze bundel weer, waarin een man met ‘psychische ziektes’ rondwaart. Die ziektes zijn aangeboren, door anderen veroorzaakt en “Voor enkele heb ik gestudeerd, / en ik liep stage / om ze te leren toepassen op mezelf en op degenen van wie ik hou.”

Omslag van ‘Neem de titel serieus’ Beeld
Omslag van ‘Neem de titel serieus’

Op een toon die gekleurd wordt door weemoed, ironie en woede laat hij zien dat niet alleen hij, maar de hele wereld dolgedraaid is. Taal biedt een weg naar buiten. In woorden is het mogelijk om ‘een Amerikaanse president’ in een kelder te stoppen en hem te bombarderen ‘met de getallen van de dood’.

Een gedicht is een maaksel, heeft een eigen werkelijkheid, maar Al Galidi slaagt er niet altijd in zijn regels onder spanning te zetten. Het openingsgedicht bijvoorbeeld (“Ze huilt en veegt haar tranen weg. / Ze fluistert sorry, ik ben een beetje emotioneel”) wil maar geen poëzie worden: grote woorden krijgen geen nieuwe lading. Net te vaak ook vertrouwt Al Galidi op de werking van de paradox.

Waar woede onder het oppervlak brult, waar de grap nodig is als uitweg uit de pijn, daar is de dichter op zijn best. Als vrede moet worden voorgesteld als vakantiedeal. Omdat het altijd oorlog is.

Drie weken voor slechts 1695,00

De soldaten waar ik het niet over wil hebben,

dat klotekantoor, Begoña,

ze hadden me afgebroken.

Therapie

is wat een puntenslijper voor het potlood is.

Het eet de helft van zijn kop, die hem beschermt,

zodat de andere helft gebruikt kan worden.

In een etalage las ik:

Drie weken vrede voor slechts 1695,00.

Begoña en de soldaten zeiden: ga!

Wij zorgen wel voor de hond!

We vlogen 12 uur en landden 20 minuten.

Een bus bracht ons naar tropische chalets,

met voor ieder een zwembad en een waterval,

hangende apen en hangmatten,

tropische vogels, tussen tropische bomen in wit zand.

Kleurrijke maaltijden en cocktails,

uurtje massage, uurtje yoga, avond vol sterren.

In die drie weken vond ik mezelf

voor het hele jaar.

Dat euro’s

zo spiritueel kunnen zijn…

Rodaan Al Galidi
Neem de titel serieus
Jurgen Maas; 72 blz. € 19,95

Recensenten van Trouw bespreken pas verschenen fictie, non-fictie, jeugdliteratuur en thrillers. Meer recensies leest u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden