Muziekjaar

De muzikale hits van 2019 volgens de kenners van Trouw

Beeld Suzan Hijink

De muziekrecensenten van Trouw brengen het jaar terug tot 35 albums. Een lijst met klassieke knallers, vernieuwende pop en intrigerende thema’s.

De klassiek-favorieten van Sandra Kooke

1.Natalia en Maria Milstein: Ravel Voyageur
2.Yuja Wang: The Berlin Recital
3.Ronald Brautigam en Die Kölner Akademie: Beethovens pianoconcerten
4.Matthias Goerne/Leif Ove Andsnes: Schumann: Liederkreis en Kernerlieder
5.Igor Levit: Beethoven Complete Pianosonates

Violiste Maria Milstein koppelt met zus Natalia de heel bijzondere intensiteit op haar nieuwe cd met werken van Ravel aan hoogstaande verfijning en goede smaak. Voor intensiteit moet je ook bij Yuja Wang zijn. Het Chinese pianofenomeen toont met deze live-cd aan tot de absolute pianotop te behoren. Van sensueel tot hardhandig, ze heeft het hele kleurenpalet van de piano tot haar beschikking. De Russisch-Duitse pianist Igor Levit nam afgelopen jaar alle sonates van Beethoven op. Zijn dwingende visie zorgt voor bijzonder doordachte en energieke interpretaties. Ronald Brautigam heeft voor de tweede maal alle vijf de pianoconcerten opgenomen. Deze keer op oude instrumenten, begeleid door het authentieke ensemble Die Kölner Akademie. Levendig en interessant van begin tot eind. Dat geldt ook voor bariton Matthias Goerne en pianist Leif Ove Andsnes. Samen met Andsnes diept Goerne Schumanns schatten op. Die drukken nog lang op het gemoed.

De pop-favorieten van Frank Hettinga

1. Angel Olsen: All Mirrors
2. Fontaines D.C.: Dogrel
3. Weyes Blood: Titanic Rising
4. Finn Andrews: One Piece at a Time
5. Neal Francis: Changes

Neal Francis toont zich met zijn boogiewoogie-grooveplaat als mogelijke opvolger van artiesten als J.J. Cale, Leon Russell en Dr. John. Changes is een extatische combinatie van de vroege 70’s rock-’n-roll en de rhythm-and- blues. Op ‘All Mirrors’ onderzoekt Angel Olsen alle mogelijkheden van haar creativiteit. Met synthesizers en violen en natuurlijk haar fonkelende stem. Samen met bands als Shame en Sports Team brengt Fontaines D.C. een revival van punkmuziek uit de jaren tachtig, met gierende gitaren en driftige drummers. Een ode aan Dublin, Ierse poëten en Amerikaanse beatschrijvers. Natalie Mering alias Weyes Blood maakte met ‘Titanic Rising’ haar beste plaat tot nu toe, dromerig, orkestraal. En die stem; met nummers als ‘Everyday’ zet ze zichzelf even naast Joni Mitchell. Ingetogen arrangementen van strijkers en piano regeren op het persoonlijke debuut van de zanger van The Veils. De Britse Nieuw-Zeelander zingt croonend over een verloren liefde: ‘Love, What Can I Do?’

De pop-favorieten van Klaas Knooihuizen

1. Y La Bamba: Mujeres
2. Clipping: There Existed An Addiction To Blood
3. Tropical Fuck Storm: Braindrops
4. DJ Flugvél Og Geimskip: Our Atlantis
5. Little Simz: Grey Area

Een persoonlijke top 5 die nauwelijks overlapt met de jaarlijsten van gerenommeerde internationale muziekmedia. Te uitgesproken, waarschijnlijk. Toch bekrachtigt dit vijftal de poptrends van 2019 eerder dan dat het ze ontkent. Met Clipping en Little Simz is de populairste stroming – hiphop – goed vertegenwoordigd. Tropical Fuck Storm is een frisse, excentrieke rockband zoals er elk jaar wel een paar op­staan om de theorie dat de gitaar dood is te weerleggen; Fon­taines D.C. is op dat vlak de naam die de geschiedenisboeken ingaat. DJ Flugvél Og Geimskip is een to­taal autonome muzikant uit IJs­land, die invloeden uit elk tijdvak in haar mu­ziek verwerkt. Ze heeft maling aan het ouderwetse onderscheid tus­sen com­mercieel en al­ternatief, net als de nieuwe mega­ster Billie Eilish. En dan is er nog Y La Bamba, alter ego van Luz Elena Mendoza, muziek op het snijvlak van Noord- en Latijns-Amerika. De grote artiesten op YouTube doen dat ook, al zijn dat vooral rap­­pers die hiphop en Latin mengen en zit Mendoza meer in de folkhoek.

De klassieke favorieten van Peter van der Lint

1. Gothenburg Symphony Orchestra/Santtu-Matias Rouvali: Eerste symfonie
2. Symphonieorchester des Bayerische Rundfunks/Bernard Haitink: Portrait
3. Pygmalion/Raphaël Pichon: 
Libertà!
4. Les Siècles/François-Xavier Roth: 
Berlioz Symphonie fantastique
5. Quatuor Arod: 
The Mathilde Album

In het jaar dat we Hector Berlioz herdachten en Bernard Haitink uit­zwaaiden, dirigeerde de jonge Fin Santtu-Matias Rouvali zich plots in de kijker. Als chef van het Gothenburg Symphony Orchestra begon hij op cd aan een Sibelius-cyclus met een weergaloze interpretatie van diens Eerste symfonie. Er was veel Berlioz, maar François-Xavier Roth sprong eruit met zijn unieke orkest Les Siècles. Pygmalion, nog een Frans ensemble, kwam met een flitsend en in­genieus in elkaar stekend program­ma rondom de onbekendere opera’s van Mozart. En de Franse hattrick wordt com­pleet met het jonge Quatuor Arod. Het kwartet speelde een intrigerend program­ma rond Mathilde von Zemlinsky met strijkkwartetten van Schönberg en Von Zemlinsky. Bernard Haitink zwaaide af in Amsterdam, Londen, Salzburg en Luzern. Het orkest van de Beierse Omroep bracht een box uit van onze 90-jarige maestro. Daarin een ‘Schöpfung’ van Haydn, een magistrale Zesde van Bruckner en een Derde van Mahler waarin Haitink het ondoorgrondelijke doorgrondt.

De pop-favorieten van Saskia Bosch

1. Bruce Springsteen: Western Stars
2. Madonna: Madame X
3. Maluma: 11:11
4. Jamila Woods: Legacy! Legacy!
5. Billie Eilish: When We All Fall Asleep, Where Do We Go?

Bruce Springsteen zit al tientallen jaren in het vak, maar leverde met ‘Western Stars’ een van de verrassendste albums van zijn loopbaan af. Op de plaat laat Springsteen een kant van zichzelf horen die we nog niet kenden. Western Stars is een teder en diep menselijk album dat je vanaf de eerste luisterbeurt in een warme omarming houdt. Met haar veertiende album ‘Madame X’ liet Madonna dit jaar horen dat ze nog steeds kan verrassen: zich onderdompelen in een nieuwe muzieksoort en daar een eigen draai aan geven. Vooral haar samenwerking met de Colombiaanse zanger Maluma smaakte naar meer. De nummers die Madonna met hem opnam, resulteerden in een prikkelende kennismaking met de Colombiaanse reggaeton. Tot slot maakte de meest besproken tiener van het jaar, Billie Eilish, met haar debuutalbum de hype meer dan waar. De songs op ‘When We All Fall Asleep, Where Do We Go?’ klinken gelaagd en mysterieus en plaatsten Eilish in de voorhoede van een nieuwe generatie muzikanten.

De klassiek-favorieten van Frederike Berntsen

1. Mstislav Rostropovitsj: L’archet indomptable van Bruno Monsaingeon
2. András Schiff: Schubert
3. Francesco Piemontesi: Schubert
4. Tamara Stefanovich: Influences
5. Stephen Waarts/Gabriele Carcano: Schumann, Bartók

De legendarische cellist Mstislav Rostropovitsj was een muzikaal genie en levenskunstenaar. Cineast Bruno Monsaingeon bracht hem schitterend in beeld in ‘L’archet in­domptable’. Een bijzondere documentaire over iemand die de re­cente muziekgeschiedenis een boost heeft gegeven. Onder het kopje ‘bijzonder’ rangschikken we ook drie pianisten die dit jaar op­vielen: Francesco Piemontesi, Ta­mara Stefanovich en András Schiff. Die laatste toverde uit een Weense fortepiano uit 1820 een schat aan kleuren in werk van Schubert te­voorschijn. Ook Piemontesi boog zich over Schubert. In de laatste drie pianosonates klinkt hij als een serieus musicus met een meeslepend verhaal. Stefanovich profileert zich op ‘Influences’ als reiziger in culturen. Een opmerkelijke debuut-cd kwam van de Ne­der­lands-Amerikaanse violist Ste­phen Waarts. Hij legt ziel en za­lig­heid bloot in vioolsonates van Schumann en Bartók. Zijn spel en dat van zijn compagnon Gabriele Ca­r­cano is geraffineerd. Beide mu­sici zijn een belofte voor de toekomst.

De jazz-favorieten van Micha Andriessen

1. Keith Jarrett: Munich 2016
2. Ŝirom: A Universe That Roasts Blossoms For A Horse
3. Dejan Terzic: Melanoia
4. Rima Khcheich Mike Fentross Maarten Ornstein: Ombre De Mon Amant
5. Noah Preminger: After Life

Muziek die het avontuur zonder voorbehoud durft aan te gaan en/of de luisteraar ten diepste raakt, blijft betrekkelijk schaars. Als luisteraar tegelijk verbluft en ontroerd achterblijven, dat gebeurt niet vaak. Pianist Keith Jarrett krijgt het op ‘Munich 2016’ voor elkaar met zijn intense soloconcert. Ook de nieuwste plaat van het Sloveense Sirom, ‘A Universe That Roasts Blossoms for a Horse’, is een groots en inventief ontdekkingsfeest. Het prachtige album van drummer Dejan Terzic, ‘Melanoia’, is als een slaapwandelaar op het slappe koord. Een huiveringwekkend tasten naar balans. Het drietal Khcheich, Fentross en Ornstein zoekt en vindt op ‘Ombre de Mon Amant’ juist het midden tussen oud en nieuw, oost en west, intellect en emotie. Intelligent én ontroerend is ook het album van saxofonist Noah Preminger, die op ‘After Life’ in spel en compositie diep durft te gaan en zo een perfecte ode brengt aan de man die hem ontdekte: Gerry Teekens, de legendarische platenbaas die recentelijk overleed.

Lees ook:

Dit zijn de beste films van 2019, volgens onze recensenten

Films zijn voor popcornjongeren die op het witte doek naar zichzelf kijken: jonge mensen. Toch? Nou nee. 2019 bracht opvallend veel films voort over mensen die al wat langer meegaan. Vijftigers, zestigers, tachtigers zelfs.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden