Martien Meiland.

Profiel Martien Meiland

De magie van Martien Meiland: de dorpsgek, op wie we stiekem een beetje jaloers zijn

Martien Meiland. Beeld Wessel de Groot

Óf je vindt ‘m geweldig óf helemaal niks: Martien Meiland. Vanavond verruilt de ster uit realitysoap ‘Chateau Meiland’ zijn Franse kasteel voor de studio van een nieuw tv-programma, ‘Cash or Trash’. Wat zien fans in deze flamboyante flapuit?

Oóóóh! Wiebelend op een nachtkastje slaakt hij een hoog gilletje. “Weer die telefoon, daar krijg je toch wat van”, mokt hotelier Martien Meiland. Rap kapt hij het gesprek af, hij is druk bezig met het vervangen van spotjes in een van de gastenkamers. “Oh de faar”, roept hij naar de stem aan de andere kant van de lijn, ‘au revoir’. Vloekend en steunend gaat hij verder met zijn klusje. “Nou Martien, kom op”, spreekt hij zichzelf moed in. “Je kan het, je kan het.” Niet veel later floept het licht boven de wastafel aan.

Martien is het kruit van kijkcijferkanon ‘Chateau Meiland’. Met zijn karakteristieke sjaaltjes over zijn schouder baant de ietwat neurotische man uit Noordwijkerhout (58) zich klussend en wijn slurpend en vol flair door zijn chambre d’hôtes. Het zijn Martiens reacties op de gebeurtenissen in het Franse chateau die het programma tot zo’n succes maken. “Wat een gezeik”, moppert hij om de haverklap met natte t. Ook opstekers voorziet hij van hysterisch commentaar. “Wat goeeeeeeed!”, luidt een andere klassieker. Niets zo veranderlijk als het humeur van de ‘kasteelheer’.

Vanaf vanavond op tv: ‘Cash or Trash’, een nieuw programma met reality-ster Martien Meiland (midden). Beeld Wessel de Groot

Tv-hit

Onverwachts groeide realitysoap Chateau Meiland sinds mei uit tot de tv-hit van het jaar. Maandagavond brak de serie opnieuw het eigen kijkcijferrecord, ruim 1,4 miljoen Nederlanders  zapten naar SBS6 om te zien hoe Martien en zijn niet-traditionele gezin worstelen met het bestieren van een bed & breakfast in het hart van Frankrijk. T-shirts met Martiens uitdrukkingen verschijnen in het straatbeeld, fans vormen geestige scènes om tot gifjes en memes (visuele internetgrappen) en eerder deze maand won het gezin de Gouden Televizier-Ring. Met 55 procent van de stemmen lieten vader Martien, moeder Erica, dochter Maxime, kleindochter Claire en ‘huisvriendin’ Caroline van Eeden hun concurrenten mijlenver achter zich.

“Wij hebben jullie deze zomer uit het slijk getrokken”, joelde de pater familias richting SBS6 in zijn dankwoord. Nu hoopt de zender het Martien-momentum vast te houden. Het tweede seizoen van Chateau Meiland komt aanstaande maandag ten einde, maar vanaf vanavond presenteert de flamboyante homoseksuele hotelier ‘Cash or Trash’, een programma waarin mensen antieke of opvallende objecten proberen te verkopen aan ervaren handelaren – een formule die veel lijkt op ‘Van onschatbare waarde’ van Omroep Max.

Overexposure

Een gevaarlijke zet, denkt dichter en kinderboekenschrijver Ted van Lieshout. “Ik ben wel gecharmeerd van het geëxalteerde van Martien Meiland. Maar het zou zo maar te veel van het goeie kunnen blijken, ‘overexposure’ kan hem onuitstaanbaar maken. Ik heb het natuurlijk nog niet gezien, maar ik heb er geen goed gevoel bij, ook omdat ik vermoed dat hij als presentator minder spontaan kan zijn. Zo’n programma wordt natuurlijk strak geregisseerd.”

Uit de gay-hoek komt wel kritiek op het optreden van Meiland: die zich met zijn gilletjes en gebaartjes overdreven nichterig en karikaturaal zou gedragen. Maar Van Lieshout breekt op zijn blog juist een lans voor hem. “Beïnvloed door het succes heeft hij vast nog een tandje bijgezet, maar in essentie is hij net zo als op tv. Dat is bijzonder. Diegenen die hem afkeuren – mensen vinden Martien Meiland óf geweldig óf verschrikkelijk – stellen dat hij een hysterische relnicht is, vreselijk overdreven, een slecht voorbeeld voor homo’s. Daar ben ik het niet mee eens. Door volledig zichzelf te zijn laat Martien juist zien dat je met en om homo’s mag lachen. Dat hij een groot deel van zijn leven als heteroman heeft geleefd, maakt hem extra kleurrijk.”

Martien, die vóór Chateau Meiland werkte als interieurontwerper, trouw-de in 1985 met Erica. Het koppel kreeg twee dochters. Maar tot zijn schrik kreeg hij zo’n achttien jaar geleden plotsklaps gevoelens voor een man. Die ontdekking bleef onbenoemd tijdens de deelname van het gezin aan het Tros-programma ‘Ik vertrek’ in 2006. Daarin knapte de familie Meiland voor het eerst een Frans chateau op.

Heimwee bracht het viertal na die tv-doorbraak terug naar Nederland, waar Martien uit de kast kwam en het stel scheidde. Een rottijd, vertelde Martien in de realitysoap. Begin dit jaar besloten hij en Erica dat ze niet zonder elkaar kunnen en trouwden ze opnieuw. Voor het feestje én de Franse fiscus. Want het platonische liefdeskoppel wilde niet alleen hun huwelijk een nieuwe kans geven, maar ook weer samen bouwvallen opknappen.

Kanariepiet

“Hoewel Martien de ster is, kun je zijn succes niet loskoppelen van dat typisch Hollandse, moderne gezin”, stelt Renate van der Bas, tv-recensent van Trouw. “Bij die jaloersmakend nuchtere Erica steekt Martien heerlijk af.” Zo zei Erica in ‘RTL Boulevard’ over haar man: “Het is net een kanariepiet, hij gaat steeds meer lawaai maken en steeds gekker doen.”

Volgens Van der Bas is ook dochter Maxime een troef, een alleenstaande moeder die met behulp van een spermadonor probeert een tweede kindje te krijgen. Na de negatieve uitslag van de zwangerschapstest in de laatste aflevering betuigden talloze fans hun steun op sociale media.

Martien Meiland met de Gouden Televizier-Ring, die zijn programma in oktober won. Beeld ANP

“Het gezin Meiland is transparant, zo écht. What you see, is what you get: je valt voor de vrolijkheid van die man en zijn familie”, zegt Van der Bas. “Natuurlijk zit er ook een beetje leedvermaak bij emigreerprogramma’s. Dan valt de verbouwing net iets duurder uit dan begroot of blijkt de elektriciteit niet aangesloten. Als kijker thuis op de bank, die weleens droomt van zo’n avontuur maar toch niet durft, denk je dan: Ha, zie je wel, zo fantastisch is dat nou ook weer niet, ik zit best goed hier.”

Doorzetters

Inmiddels heeft de familie Meiland het goed voor elkaar. Het chateau, dat officieel Marillaux heet, is tot en met 2020 volgeboekt. “Vergeet niet dat ze echt wat kunnen”, stelt Van der Bas. “Martien lijkt in het programma nogal chaotisch, maar alle gezinsleden zijn echte doorzetters. Inmiddels ziet dat chateau er spic en span uit en kookt hij iedere avond een driegangendiner voor zijn gasten. Ze werken snoeihard, het is een zwaar bestaan. Al helemaal nu ze zo’n sterrenstatus hebben.”

Huisvriendin Caroline keerde dit seizoen terug naar Nederland vanwege uitputting. Maar Martien weet niet van wijken. Hij schoof ook al aan in Paul de Leeuws tv-programma ‘Ranking the Stars’, heeft een webshop geopend waar hij meubels en accessoires verkoopt en eind dit jaar wil hij een eigen wijn introduceren, ‘Chateau Marillaux’.

Toevalstreffer

Chateau Meiland is een goede zet geweest, zowel voor het gezin Meiland als voor SBS6. En dat terwijl er voor de realitysoap in eerste instantie geen plek was op tv. Producent Vincent ter Voert presenteerde het idee voor de realitysoap een aantal keren aan RTL en SBS, vertelde hij op BNR Nieuwsradio, maar de omroepen hadden geen interesse. “Iedereen bleek Martien een te extravagant karakter te vinden. Te gay? Dat zou kunnen, maar vooral extravagant.”

Ondanks de afwijzing reisde Ter Voert mee met het gezin, om te filmen hoe het klussen in het vervallen kasteel begon. “In die weken – ik stuurde ze elke week een filmpje – heeft SBS uiteindelijk gezegd: ‘O, maar als dit de avonturen zijn, dan willen we tóch wel het risico nemen’.” Zo werd een toevalstreffer het grootste succes van Talpa Network – terwijl John de Mol intussen flink in de buidel tastte om populaire presentatoren en programma’s weg te kapen bij concurrenten.

Met liefde gedraaid

“De familie Meiland is origineel”, verklaart tv-maker en -deskundige Bert van der Veer. “Naast al die BN’ers en glamour op tv, vinden we het ook leuk om te zien hoe het plafond bij mensen naar beneden komt tijdens het klussen. Meiland doet wat hij altijd doet, maar dan met camera’s erbij. Urenlang gebeurt er niks, en dan begint er plots een hond te blaffen. Mooie televisie, met liefde en aandacht gedraaid ook.”

Van der Veer vergelijkt de familie Meiland met de Veerkampjes uit ‘Man Bijt Hond’, die later ook een eigen realitysoap kregen. “Martien Meiland is de moderne dorpsgek. Hij is een paradijsvogel, maar deels zou je ook willen zijn zoals hij, met zijn gimmicks als ‘wijnen, wijnen, wijnen’, en dat rare geschud met die schouders. Het is bevrijdend om naar hem te kijken.”

De slotaflevering van seizoen twee van Chateau Meiland is maandag om 20.30 te zien op SBS6. Cash or Trash begint vanavond op diezelfde zender om 21.30.

Lees ook:

Nep echt: de foefjes van reality-tv-makers

Twintig jaar na het eerste seizoen van ‘Big Brother’ stikt het van de reality-shows op tv. Maar reality? Met de werkelijkheid hebben die formats weinig te maken. Welke trucs gebruiken de makers om het publiek te neppen?

De zaal huivert: bijt Martien Meiland de hand die hem voedt?

“Aaarrr. Waaat Goeoeoed!”, jubelde Martien Meiland. Met zijn dochters, vrouw en zichzelf helemaal in het zilver gestoken, nam hij gillend de Gouden Televizier-Ring in ontvangst voor zijn SBS-programma ‘Chateau Meiland’. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden