Recensie Children's Games

De korte films van Francis Alÿs tonen een prachtig beeld van de rijke belevingswereld van kinderen

Beeld uit een film op de tentoonstelling ‘Children’s Games’ in Eye Filmmuseum. Beeld Francis Alÿs

Tentoonstelling
Francis Alÿs: Children’s Games
Eye Filmmuseum, Amsterdam (tot 8 maart)
★★★★☆

Wie niet beter weet, ziet een simpel stuk elastiek, een paar steentjes, oude autobanden of een strand vol zand. Maar kinderen over de hele wereld weten beter. Zij zien in die spullen de perfecte attributen voor een potje elastieken, bikkelen, hoepelen of zandkastelen bouwen. Ze kennen de spelregels, vaak eeuwenoud, en storten zich vol overgave in het spel.

In de tentoonstellingszaal van het Amsterdamse Eye Filmmuseum zijn al die spelletjes gelijktijdig bezig. Op grote schermen ziet en hoort de bezoeker kinderen hun spel spelen, stoelen, zó uit de hoogste klas van een basisschool, staan er losjes tussen. De films zijn kort, hooguit vijf minuten, maar geven een prachtig beeld van een rijke belevingswereld die mensen vaak vergeten zodra ze volwassen denken te zijn.

In Mexico speelt een groepje kinderen stoelendans. Een luxespel, je hebt er immers stoelen én muziek voor nodig. Terwijl je als toeschouwer ziet hoe er steeds minder stoelen staan, en minder kinderen meedoen, verwonder je je over de kinderlijke combinatie van ernst en lichtvoetigheid. Zonder morren vertrekt degene voor wie geen stoel meer over was uit beeld, mét een stoel in de hand.

De films zijn gemaakt door kunstenaar Francis Alÿs (België, 1959). Hij is opgeleid als architect, maar kreeg toen hij begin jaren negentig in Mexico-Stad belandde, meer oog voor de mensen tussen de gebouwen dan voor de gebouwen zelf. Tijdens lange wandelingen maakte hij foto’s en films van bepaalde, voor de stad beeldbepalende mensen - bedelaars, straatverkopers. 

Alÿs sleepte een ijsblok door de straten 

En hij begon zelf ook ‘dingen’ te doen. In 1997 sleepte hij zelf een ijsblok door de straten van Mexico-Stad totdat het gesmolten was. De video die hij daarvan maakte noemde hij ‘Sometimes Making Something Leads to Nothing’, soms leidt iets maken tot niets. Meer van dergelijke, schijnbaar nutteloze projecten volgden, overal ter wereld. Zo mobiliseerde hij in Peru vijfhonderd mensen om een berg zand een aantal meter te verplaatsen en filmde hij dat, in Israël volgde hij met een lekkend blik groene verf de grens die in 1948 bij de wapenstilstand was bepaald.

Beeld uit een film op de tentoonstelling ‘Children’s Games’ in Eye Filmmuseum. Beeld Francis Alÿs

Bij al die projecten is het belangrijk snel contact te maken met de bevolking. Alÿs ontdekte uit nieuwsgierigheid dat kinderen, waar ook ter wereld, veel makkelijker contact legden dan volwassenen. Zo begon hij hun - steeds nadat ze toestemming hadden gegeven - te filmen tijdens het spelen.

Het is te prijzen dat het Filmmuseum zijn achttien kinderspelfilms nu op zo'n toegankelijke manier toont. Een kleine tegenvaller is dat het museum de namen van de kinderspelen alléén in het Engels noemt. Het Nederlandse publiek - volwassenen én kinderen - moeten de namen van de vaak in Nederland bijna vergeten spellen dus in het Engels leren (her-)kennen, of moeten diep graven om te bedenken hoe dat spel van vroeger ook alweer heette. ‘Hopscotch’, ‘Marbles’ of ‘Kite’ staan mijlenver bij de meeste bezoekers vandaan, terwijl de woorden ‘hinkelen’, ‘knikkeren’ of ‘vliegeren’ meteen een gevoelige snaar weten te raken. Gelukkig weten de films die spelenderwijs wél vaak te vinden.

Lees ook:

Schuifelen langs de kunst in het Louvre en het Rijks, maar het is nog te doen

Het wordt steeds drukker in de musea. Niet alleen in Nederland, wereldwijd willen steeds meer mensen kunst bekijken. Toch is het dankzij online reserveringsopties en brede toegangstijden nauwelijks té druk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden