De kaasdans van Krisztina de Châtel is toch te revolutionair voor de Alkmaarse dragers

Kaasdragers op het Waagplein in Alkmaar. Beeld HH

Choreografe Krisztina de Châtel had een moderne dansvoorstelling ontworpen voor de kaasdragers uit Alkmaar. Maar plots willen zij niet meer meewerken. Wat ging er mis?

Alles leek in kannen en kruiken, maar toen ging het feest toch ineens niet door. De wereldberoemde Nederlands-Hongaarse choreografe Krisztina de Châtel (75) had een soort ballet ontworpen voor de kaasdragers uit Alkmaar. Daarmee wilde ze de wekelijkse ceremonie van de kaasmarkt een extra ­impuls geven. Maar de heren haakten onlangs op het laatste nippertje af: de ledenvergadering van het kaasdragersgilde stemde de choreografie genadeloos weg.

“Doodzonde, heel jammer”, ­reageert De Châtel. Haar kaasdans zou vanaf 30 mei te zien zijn tijdens het Karavaan Festival, een programma vol activiteiten en optredens rond de identiteit van Alkmaar. “We hadden alles van tevoren uitgebreid besproken. Ik had de muziek al uitgezocht. De sfeer was perfect. En dan dit! Ik ben stupéfait.”

Bang voor een toneelstukje

Wat ging er mis? “Laat ik zeggen dat we verschillende verwachtingen hadden”, begint Engel Hopman (64), bestuurslid van het kaasdragersgilde. “Kijk, ons gilde bestaat nu 425 jaar. We zijn cultureel erfgoed. We doen die kaasmarkt elke vrijdag. Het is een en al traditie. Veel leden vreesden dat zo’n choreografie er toch niet in zou passen. Ze waren bang dat het te veel een toneelstukje zou worden.”

Maar dat zou nou juist níet ­gebeuren, had De Châtel bezworen. Ze wilde de kaasdragers absoluut niet forceren om ‘een dansje’ te doen waar ze door hun hoge leeftijd nauwelijks toe in staat zouden zijn. “Wat ik wel wilde, was een feestelijke opkomst. Ik had al marsmuziek uitgezocht waar je goed op kon ­lopen, niet te moeilijk. Ik wilde ook net iets minder kazen op de draagbaren. Met minder gewicht ben je wat wendbaarder.”

Vuilophalers en brandweermannen

In groepjes zouden de kaasdragers enkele taptoe-achtige bewegingen maken, waarbij ze de indrukwekkende ruimte van het marktplein volop dienden te benutten. Vijf heren zouden bijvoorbeeld de pas versnellen, vijf anderen zouden juist vertragen. Even verderop zouden ze elkaar dan kruisen. Ondertussen moest de kaas nog meer centraal ­komen te staan. “Ik had bedacht dat de dragers een ‘plié’ zouden doen, een lichte kniebuiging met een kaas in hun handen, om nog sterker de aandacht te vestigen op dat heilige product.” Maar helaas, de weerstand bleek te groot.

Eerder werkte De Châtel met vuilophalers, stratenmakers en brandweermannen. Die krachtpatsers kreeg zij moeiteloos mee. Maar kaasdragers zijn blijkbaar uit ander hout gesneden. De choreografe vermoedt dat het vooral ‘de oude garde’ is die haar project heeft gedwarsboomd. Stiekem droomt ze van ­revanche, op termijn. “Ooit treedt er een jongere generatie aan. Dat is mijn enige hoop.”

Lees ook:

‘Thron’: Samen met vijf danseressen verstrikt in een tijdsvacuüm

Vijf uitdrukkingsloze danseressen in witte herenoverhemden en gesteven pantalons bewegen vlijmscherp gelijk, hun rug stokstijf. Armen maken een rechtse hoek, als in een boksbeweging. Voor de rest doen de benen het werk: dribbel, dribbel, stap, stap. En dat in een duizelingwekkende opvolging van tienduizenden herhalingen in rechte lijnen en diagonalen. Het repetitieve is kenmerkend voor het vroege werk van Krisztina de Châtel, met meer dan zeventig choreografieën met recht de koningin van de minimalistische dans.

Het Gala van de Nederlandse Dans kabbelde voort, zonder rode draad of climax

Het Gala van de Nederlandse Dans in Maastricht voelde als een feestje met een zwaar uitgebeende gastenlijst. Een nieuwe prijs, de Châtel Award, is door de naamgeefster zelf, choreografe Krisztina de Châtel, uitgereikt aan Florentina Holzinger.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden