FotografieBijlmermeer

De jeugd in de Bijlmerse Groeneveenflat is weerbaarder dan ooit

Analoge foto door de jongeren uit Bijlmerflat Groeneveen.Beeld Stemmen uit Beton

Na 28 jaar ligt de Bijlmerramp nog altijd vers in het collectieve geheugen van de getroffen flat. Maar hoe kijkt de jongste generatie naar de toekomst? Fotoproject ‘Kid’s-Eye View’ toont de buurt vanuit hun perspectief.

Naomi Steijger had verwacht dat de kinderen meer zouden poseren. “Dit is de TikTok-generatie, ze lopen elkaar de hele dag te filmen en ze delen verhalen online. Maar toen we ze vroegen te fotograferen wat ze wilden, kwamen daar juist heel eerlijke foto’s uit.”

De kinderen in kwestie wonen in Groeneveen, het flatgebouw in Amsterdam-­Zuidoost dat in 1992 werd getroffen door een Boeing 747-vrachtvliegtuig. “Dat trauma galmt nog steeds na. Tijdens de herdenking op 4 oktober is er om zeven uur ’s avonds geen luchtverkeer boven de Bijlmer, maar de rest van het jaar kijken ouders nerveus op naar de vliegtuigen, die voortdurend laag overvliegen.”

Steijger (1994) is theaterregisseur. ­Samen met componist en performer Timo Tembuyser (1991) maakt ze een serie kunstprojecten met de bewoners van Groeneveen. De foto’s van de jongeren zijn deel van het project ‘Kid’s-Eye View’. “We gaven de kinderen een workshop analoge fotografie. Eerst liepen we met ze mee door de buurt. Daarna gaven we ze camera’s en lieten we ze hun gang gaan. Het leidde tot 260 foto’s van de kinderen, het flatgebouw en de Bijlmermeer, gemaakt in de heetste week van de zomer.”

Beeld Stemmen uit Beton

De theatermakers bedachten Kid’s-Eye View omdat ze Groeneveen vanuit het perspectief van de jeugd wilden zien. Naast de foto’s maakten ze een luistervoorstelling, waarin zowel de kinderen als oudere generaties vertellen over hun jeugdervaringen. “Als je de verhalen van de huidige kinderen nu vergelijkt met die van bijvoorbeeld de ­jaren tachtig of negentig, lijkt Groeneveen nu vrolijker en weerbaarder dan ooit.”

Waar oudere bewoners vertellen over verwachtingen die vanaf de basisschool werden getemperd, zeggen de jongeren dat ze eerder worden aangemoedigd hun dromen te volgen, aldus Steijger. Ondertussen werd lokale basisschool Samenspel in 2016 uitgeroepen tot ‘Excellente School’ door de ­onderwijsinspectie.

Beeld Stemmen uit Beton

Momenteel zoeken Steijger en Tembuyser naar manieren om Kid’s-Eye View bij meer mensen onder de aandacht te brengen. De luistervoorstelling heeft gespeeld bij theater Frascati, en de foto’s zijn tentoongesteld in een oude buurtsalon vlakbij Groeneveen. “We kregen die salon toegewezen door onze partner woningcorporatie Rochdale. Hij stond leeg. Nu wonen wij er wanneer we werken.”

Hun werk met de bewoners is nog niet klaar. Kid’s-Eye View is slechts een tussenstop onderweg naar een groter project, ­genaamd ‘Stemmen uit Beton’. “Er wonen naar schatting tweeduizend mensen in Groeneveen. Wij willen duizend van hen als koor hun verhaal laten zingen.”

Alsof dat nog niet ambitieus genoeg is: Stemmen uit Beton maakt op zijn beurt weer onderdeel uit van een nóg groter, ­internationaal project getiteld ‘Concrete Voices’. Steijger legt uit: “Concrete Voices is een grootstedelijk requiem. Ons einddoel is om de bewoners van negen flatgebouwen in verschillende wereldsteden om te vormen tot koren. Ieder koor zingt één deel van het requiem.”

Beeld Stemmen uit Beton

Deel één won in 2018 de NTR Podcastprijs. “We hadden toen zestig bewoners van een 55-plusflat in Den Haag aan het zingen gekregen.” Daarna kwam een groot flatgebouw in het oude havengebied van Gent. “Timo componeerde de muziek op basis van de architectuur. Hij volgde de puls van de lift – 73 beats per minuut – en maakte een driekwartsmaat omdat het gebouw drie ­ingangen had.”

Hun werk in Gent viel op bij het Amsterdamse theater Frascati, dat met ze wilde ­samenwerken. Frascati stelde Zuidoost voor, en zo werd Groeneveen de setting voor de ‘Dies irae’ (dag van toorn) van het requiem.

Dit is het meest omvangrijke deel tot nu toe. Volgende zomer wil het duo duizend bewoners laten zingen. Om de gemeenschap te leren kennen, geven ze elke eerste donderdagavond van de maand een diner in de buurtsalon. Ondertussen gebruiken ze projecten als Kid’s-Eye View om steeds iets te laten zien aan Frascati en de bewoners.

“Die projecten tussendoor doen we ook omdat we niet alleen iets willen komen ­halen. Theater is een vluchtig medium; je werkt naar iets toe en dan is het snel weer voorbij. Wij zoeken een duurzamere manier om met verhalen van mensen om te gaan.”

Lees ook: 

Bijlmerscholieren sieren Vogue-cover

Het exclusieve Vogue vroeg leerlingen van Open Schoolgemeenschap Bijlmer om model te staan. ‘De rol van ons blad moet juist nu veranderen.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden