Review

De ideeën over jongeren en theater zijn sterk veranderd

Waar vind je en hoe maak je kunst die werkelijk iets betekent voor jongeren van nu? Die vraag is de motor achter het jongerentheaterfestival De Opkomst dat van 21 tot en met 24 oktober de Utrechtse theaters en filmzalen vult.

Het festival begon ooit als een voorzichtige poging om jongeren met toegankelijke voorstellingen en workshops warm te maken voor theater. Inmiddels is De Opkomst uitgegroeid tot een theaterfestival dat met beide benen in de jongerencultuur staat, met verrassende en vernieuwende voorstellingen. De jaarlijks uitdijende programmering laat zien hoe sterk de ideeën over jongeren en theater in de laatste jaren zijn veranderd. In plaats van een veronachtzaamde publieksgroep zijn jongeren en hun cultuur ineens een bron van inspiratie. Het festival laat theater, dans en muziek voor en door jongeren zien, met een diversiteit aan culturele invloeden. Daarnaast wordt een selectie van films en tentoonstellingen aangeboden.

Als je het programmaboekje doorbladert springt het thema 'geweld' al snel in het oog. In 'Creep' van Ubbergen delen twee vrienden de fascinatie voor een seriemoordenaar. De Duitse jongeren van het Weiten Theater Hellesdorf laten in 'Funkelhai' vecht- en scheldpartijen zien op het dak van een flatgebouw. En ook in 'Wiseguys' van het Muztheater staan de jongeren elkaar stevig naar het leven. Heeft dit te maken met de golf van aandacht voor zinloos geweld in de media?

Jan de Kuijper, projectleider van De Opkomst: ,,We voelen ons verantwoordelijk om daar via kunst iets mee te doen. Zo zet de voorstelling 'Creep' je aan het denken over de vraag waar je zelf staat en in welke zin je zelf gewelddadig bent. Maar geweld is niet hét hot item van De Opkomst.'' Multiculturaliteit is dat wel, waarbij de Kuijper opmerkt: ,,Daarbij gaat het vooral om de vraag wat een bepaalde culturele achtergrond voor iemand betekent. Zo hebben wij voor de fototentoonstelling 'Pieces of the past; Reflections of the future' jongeren de opdracht gegeven foto's te maken uit hun omgeving. Daarbij staat het thema 'heden, verleden en toekomst' centraal. Bij een stevige boerenmeid uit Friesland werkt dit heel anders uit dan bij een vluchteling in een asielzoekerscentrum. Een jongen uit Kosovo had uit zijn verleden alleen nog een pasfoto van zichzelf en een identiteitsbewijs. De foto's die hij hiervan maakte laten zien dat hij vastzit in het verleden en niet naar voren kan kijken. Dat vind ik heel aangrijpend. Bij het maken van de voorstelling 'Bring my family back' van Dox, vroegen de jongeren hun familie letterlijk bij de repetities te komen. Vanuit de vraag: Wat weet ik als jongere van de tweede of derde generatie eigenlijk van de Turkse cultuur af?''

Het thema 'verleden, heden, toekomst' lijkt in allerlei varianten als een rode draad door het aanbod te lopen. Wat mij een gelukkige keuze lijkt voor jongeren. In de voorstelling 'Gras' van het Syndicaat, die tijdens De Opkomst speelt, houdt het meisje Liesbeth in dit verband een treffende monoloog, waarin zij terugblikt op de fases in haar leven. Na een somber, maar ook droogkomisch verslag van haar kinderjaren, waarin zij zich vaak een buitenbeentje voelde, zegt zij: ,,Jij moest zo nodig meer van je leven maken. Jij voelde je beter dan die andere kinderen. Dus daar zit je dan. Op je hat-eenheid. In je privé-poppenhoek.'' De tekst van de nieuwe schrijfster Esther Gerritsen laat treffend zien hoe verleden, heden en visie op de toekomst in elkaar grijpen. Veelbelovend lijkt de mimevoorstelling 'Onderhuids' van Iketcetera. Negen jonge mensen gaan daarin op zoek naar hun verloren gevoelens en de passie die er eens was of nog niet is geweest.

Morgenavond opent De Opkomst met 'spectaculaire verrassingen' in het Utrechtse Academietheater. Zaterdag is onder de titel 'Rhythm & Motion' vooral een dansdag en zondag sluiten niet minder dan achttien jonge gitaarvirtuozen van het Gentse theaterhuis Victoria het festival af met een compositie van John King.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden