Beeld Ari Versluis

De homocultuur, dertig jaar na de dood van Mapplethorpe

Met zijn expliciete mannelijke naaktfoto’s wilde Robert Mapplethorpe shockeren én de homocultuur in beeld brengen. Nu laten acht fotografen zich erdoor inspireren.

Hij lijkt verlegen, de jongeman op de foto. Alsof hij zijn ontblote, getatoeëerde bovenlijf nog niet helemaal durft te tonen. Op zijn schoot zit een teddybeer, symbool voor de kindertijd. Maar wacht, de knuffel is geblinddoekt en draagt kettingen en een glanzend latex-pakje. We zien hier een jongen op de drempel tussen onschuld en volwassen seksualiteit.

‘Lolita’ heet de foto van Martijn Mendel (1994), te zien op de tentoonstelling ‘Eyes on Robert’ in de Amsterdamse Melkweg. Acht kunstfotografen reflecteren hier op het oeuvre van de Amerikaanse fotograaf Robert Mapplethorpe (1946-1989). Met zijn expliciet erotisch foto’s bracht dit enfant terrible de gemarginaliseerde homocultuur onder de aandacht. Hoe relevant is zijn werk anno 2019 nog?

Beeldcultuur

“Het was ons duidelijk dat zijn shockerende tactiek tegenwoordig niet meer nodig is”, zegt Fleurie Kloostra, die met Tjade Bouma de expositie samenstelde. “We zijn verzadigd van naaktheid, ondanks de golf van nieuwe preutsheid met afgeplakte tepels op Instagram”. Daarom vroegen zij acht hedendaagse artiesten te onderzoeken welke plaats homoseksualiteit in de huidige beeldcultuur heeft. “Ze pelden de provocerende laag van Mapplethorpes werk af en hebben gekeken wat eronder schuilt.”

Deze zoektocht leverde zeer diverse beelden op: sensuele, voorzichtige omhelzingen in pastelkleuren, portretten van mannen in leer die trots voor zich uitkijken. Zwart-witte close-ups van naakte, verwrongen lichamen die kreunen van de pijn. Gespierde torsen van mannen die onbevangen met hun afgetrainde lichamen pronken. Ari Versluis fotografeerde twee opgemaakte outsiders, helemaal in het zwart, die zich terugtrekken in een onpersoonlijke witte ruimte. Ze zijn verstoten door de samenleving, schrijft de kunstenaar in een toelichting: alleen in deze witte oase zijn ze veilig.

Conservatiever

Dit portret toont aan dat de homocultuur, dertig jaar na de dood van Mapplethorpe, nog steeds niet is ingebed in de maatschappij, stelt Kloostra. “We zijn trouwens conservatiever aan het worden. Kijk naar Amsterdam: hier kan je als homokoppel nog altijd niet hand in hand lopen.” Zo is de cirkel volgens haar rond. “Daarom vonden we het ook belangrijk om het artistieke debat over de acceptatie van homoseksuelen opnieuw te gaan voeren, maar dan in een nieuwe vorm.”

De fototentoonstelling ‘Eyes on Robert’ is een aanvulling op theatervoorstelling Triptych (Eyes of one on another). Te zien in Melkweg Expo, Amsterdam, t/m 31 juni.

Lees ook:

Schoonheid is maakbaar, laat Robert Mapplethorpe zien

Alles klopt aan de foto’s van Robert Mapplethorpe. Hij heeft hard gewerkt aan die technische perfectie. En aan zijn status als sterfotograaf.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden