null Beeld
Beeld

Tv-columnMaaike Bos

De hemdsmouwen van Hoekstra en de coltrui van Klaver sturen onze keuze niet helemaal

De lijsttrekkers draven in alle studio’s op nu de campagne zich op beeldschermen afspeelt. Donderdag werd Rutte bij De vooravond kritisch ondervraagd over zijn teflonlaag, reed SP-voorvrouw Lilian Marijnissen kletsend mee in Rutger Castricums taxi De Hofkar, liet PvdA-leider Lilianne Ploumen zich in Nieuwsuur door Mariëlle Tweebeeke het vuur na aan de schenen leggen en zat CDA-lijsttrekker Wopke Hoekstra in Ruud de Wilds schilderatelier bij Ingelijst.

Als zo veel tv-makers de luchtige noot kiezen en spindokters daaraan meewerken, zal het wel effect hebben. Toch vraag ik me af wat die details doen. Zo droeg GroenLinks-leider Jesse Klaver bij De Wild woensdag een sartriaanse zwarte coltrui terwijl hij in 2017 zijn ‘beweging’ aanvoerde in witte, opgerolde hemdsmouwen. Wopke Hoekstra kwam donderdag dat atelier in en ging aan tafel juist zijn hemdsmouwen zitten opstropen. Wat zegt dat?

Nieuwsuur kiest als een van de weinigen scherp voor de inhoud en interviewt dertien lijsttrekkers een half uur over hun programma, eerder stemgedrag en oplossingen. Ploumen moest zich verantwoorden dat ze nu maatregelen terugdraait die de PvdA had ingevoerd in kabinet-Rutte II met de VVD, zoals het verhoogde eigen risico, de afgeschafte basisbeurs en de gesloten sociale werkplaatsen.

Het onbedoelde seksisme in haar introductiefilmpje

Ze deed het kalm, ook in confrontatie met drie afgeknapte kiezers. Verder wees ze Tweebeeke op het onbedoelde seksisme in haar introductiefilmpje dat haar ‘een verrassing’ noemde toen ze minister voor buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking werd. “Ik was al partijvoorzitter geweest, directeur van Cordaid. Ik was geen toevallige voorbijganger.” Van vrouwen wordt dat soort dingen vaker gezegd, vond ze.

Daar steek je wat van op, en toch leun je in het appels met peren vergelijken ook op andere indrukken. Als Ploumen een ontevreden kiezer te woord staat, in hoeverre zijn het dan haar argumenten of haar geruststellende gezichtsuitdrukking die overtuigen?

Een regelrecht pleidooi voor het nut van Nieuwsuur

In het maandelijkse programma Erik Scherder onderzoekt (EO) dook de hoogleraar neuropsychologie donderdag in ons keuzeproces. Hij deed eerst een onderzoekje waarbij mensen steeds uit twee gezichten de meest competente figuur moesten schatten. Het bleken de kandidaten van Amerikaanse gouverneursverkiezingen in 2018. Veel deelnemers wezen instinctief de uiteindelijk gekozen kandidaten aan; driekwart zat goed. Kennelijk herkennen mensen een winnaar in een fractie van een seconde. Dat betekent dat onze politieke keuze aardig in de onderbuik tot stand komt: een duidelijke legitimatie voor alle niemendallerige tv-optredens waarin lijsttrekkers vooral aardig en betrouwbaar willen lijken.

Daarna onderwierp Scherder zich aan een onderzoek naar zijn eigen breinactiviteit bij keuzes. Wat bleek: hij koos wel bewust voor plaatjes van gezond eten, maar zijn brein lichtte maximaal op bij friet en hamburgers. Twee hersenactiviteiten in heel andere gebieden van ons brein, die we overigens beide het stemhokje in meenemen.

Toen bedacht ik me één ding. Ondanks het water in zijn mond bij de friet had hij als bewuste keuze toch de groente aangeklikt. Een regelrecht pleidooi voor het nut van Nieuwsuur en inhoudelijke verkiezingsdebatten. Zulke reptielen zijn we nu ook weer niet.

Vijf keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden