Opinie

De glimlach staat alleen

Er valt doorgaans veel te lachen bij het danstheater van het Hans Hof Ensemble, maar de lach staat nooit alleen. Centraal staan menselijke clichés die in kolderieke scènes door rake typeringen worden uitvergroot. Zo speelde 'Bureau' uit 2002 zich af in een troosteloos stoffig kantoor, waar in alle hilarische ambtelijkheid een schrijnende hunkering naar contact doorklonk. In 'Vrouwen in Bad' uit 2003 werden in een badhuis, behalve het lichaam, ook de geheimen en verlangens van vijf vrouwen onthuld.

Het gezelschap, tegendraads genoemd naar de inspiciënt van het gezelschap, heeft een vaste kern van de drie choreografen Andreas Denk, Klaus Jürgens en Andrea Boll. Zij leerden elkaar kenden bij Dansateliers Rotterdam en brengen vanaf 1996 in wisselende samenstelling elk jaar een productie uit. Het vertrekpunt voor de producties is beweging, aangevuld met een uitbundig decor en een stoet aan rekwisieten die de dansers in staat stelt de personages en hun onderlinge verhoudingen improviserenderwijs uit te bouwen. Associaties op schilderijen, films en literatuur zorgen hierbij voor een licht poëtische ondertoon, waardoor de scherpe kantjes van de soms wat al te slapstickachtige bewegingsscènes worden afgeslepen.

Voor de nieuwe productie 'Morgen Gestorben', baseerde choreografe Andrea Boll zich op de roman 'Meester en Margarita' van de Russische schrijver Michail Boelgakov (1891-1940), een kritiek op de gesloten stalinistische sovjetmaatschappij en een faustiaanse variant op het verhaal van Tristan en Isolde. De roman geeft een indringend beeld van de mens die in een totalitair systeem moet leven. In een complexe opzet van elkaar kruisende verhalen ontmoeten een aantal personages elkaar: de duivel die Moskou zuivert van het kwaad, De Meester die in een psychiatrische inrichting verdwijnt en Margarita die naar hem op zoek gaat.

Andrea Boll distilleert Boelgakovs gecompliceerde roman tot een bewegingsschets van personages die geen controle meer hebben over hun eigen leven. De centrale handeling is teruggebracht naar het 'herstellingsoord' 'Morgen Gestorben', waar vijf dansers (onder wie de drie Hans Hof-choreografen zelf) en een zanger/pianist zich in losse scènes tussen fictie en werkelijkheid, vermogen en onvermogen bewegen. Dat pakt soms goed uit, in het geval van musicus Wiebe Gotink die steeds hulpelozer zegt hoe mooi het leven wel niet is, heel wat minder in de meeste andere scènes (een grappig bedoeld Russisch dansje met snor, het verorberen van een bordje borsjt, een solo op elektrische gitaar) die zonder gericht doel achter elkaar lijken gezet.

Met 'Morgen Gestorben' valt er veel minder te lachen dan bij de voorgaande producties, wat niet erg zou zijn als er iets anders voor in de plaats zou komen. Door Boelgakovs romanpersonages aaneen te rijgen en niet duidelijk te kiezen voor een dwingend motief, komt geen van de personages goed uit de verf, laat staan dat ze op verschillende niveaus uitnodigen tot sympathie, afkeer of medelijden. En dat is nou net waar het Hans Hof Ensemble altijd zo goed in was.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden