RecensieBoek

De geschiedenis van de scheepskok en het bokje

Een sfeervol, geestig zeemansverhaal van historicus Mathijs Deen.

Het leven op zee is in de Nederlandse literatuur vastgelegd door J.M.A. Biesheuvel allereerst, en recenter door Anton Valens in Vis, waaraan Het lichtschip, een novelle van Mathijs Deen, wel wat doet denken. Al dook je met Valens zinnelijker de kou en nattigheid in, tussen de botte vissers.

Deen houdt meer afstand, maar schrijft in een zeker zo mooie, schilderachtige stijl. In Het lichtschip schetst hij de geschiedenis van Lammert, kok op lichtschip de Texel, die een bokje meeneemt om te slachten voor een stoofpotje halverwege. Het experiment loopt spaak omdat tijdens de reis de malaria weer opspeelt die Lammert overhield aan een kamp in Indië. De ijlende kok kan het slachten niet meer aan en vindt ook geen vervanger. Een jongere matroos, bijgenaamd ‘zeuntje’, heeft zijn hart aan het bokje verpand. Een ander – Gerrit Snoek, een ongelukkige matroos uit een familie van onderwijzers – meent in het bokje, met zijn zachte knobbeltjes op de kop, de duivel te herkennen.

Mathijs DeenBeeld Merlijn Doomernik

Deen verwierf bekendheid als radiomaker en als schrijver van de succesvolle historische studies De Wadden en Over oude wegen die geprezen werden om hun meeslependheid, het vermogen om geschiedenis tot leven te brengen. Ook hier roept hij vaardig en dichterlijk een geheimzinnige zeemanswereld op van eenzame mannen in de mist. Een hoogtepunt vormt de schets van de mist die de matrozen op scherp zet en het lichtschip haar taak geeft, maar die ook bedreigend wordt gevonden. ‘De mist was aan komen drijven als een onwerkelijk trage vloedgolf, hoger en hoger oprijzend naarmate ze dichterbij kwam, maar uiteindelijk alsof ze niet van deze wereld was trok ze door de Texel heen.[...]’

Mathijs Deen
Het lichtschip
Thomas Rap
124 blz., € 17,99

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden