TAAL

De fout met rommelige werkwoordstijden wasniet echt een fout

Groene Boekje

Onlangs kreeg ik van de Trouw-­redactie een handgeschreven brief toegestuurd van een 82-jarige lezeres. 

In een onberispelijk en zeer leesbaar handschrift sprak zij mij toe (enigszins bestraffend, maar misschien las ik dat er te veel in) over de rommelige werkwoordstijden in mijn stukje van dinsdag 5 februari.

In dat stukje vertelde ik hoe ik een lezing had bijgewoond op de Grote Taaldag. Dat verhaal was gesteld in de verleden tijd, maar aan het begin schakelde ik in een paar zinnen over op de tegenwoordige tijd. Het stukje begon zo (ik kort het iets in): ‘Afgelopen zaterdag was ik op de Grote Taaldag, waar taalkundigen met elkaar praten. Wat doen die taalkundigen daar eigenlijk? Nou, heel veel want er waren maar liefst 72 lezingen.’ En dan weer verder in de verleden tijd.

De lezeres merkte op: had dat ‘praten’ niet eigenlijk ‘praatten’ moeten zijn? En ‘doen’ ‘deden’? Tja, daar zegt u zowat. In alle eerlijkheid: ik was me hier niet van bewust, ik gebruik die tijden meestal op het gevoel. Maar is het echt fout?

Achteraf denk ik dat ik bij die tegenwoordige tijden niet zozeer een levendige vertelling op het oog heb gehad (in een levendig verhaal gebruik je vaak tegenwoordige tijd om de lezer bij het verhaal te betrekken), maar eerder een soort algemeen geval. Ik had het over de Grote Taaldag, waar taalkundigen elk jaar met elkaar praten.

Die interpretatie rechtvaardigt het gebruik van de tegenwoordige tijd. Je hebt het ook bij ‘Ik liep laatst over de kade, waar de boten aanleggen’. Je stapt dan even uit het verhaal om iets algemeens te zeggen over iets wat je tegenkomt.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Lees hun bijdragen op trouw.nl/taal. Ook een vraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden