Review

De familie praat liever niet meer over Pol Pot

De hele familie van Socheata Poeuv was met kerstmis bij elkaar toen haar uit Cambodja naar de Verenigde Staten geëmigreerde moeder met een onthulling kwam: Socheata’s broer bleek een kind te zijn uit een eerder huwelijk van haar moeder; haar twee zussen waren haar geadopteerde nichtjes. De moeder van de meisjes was omgekomen onder het gruwelijke Rode Khmer regime in de jaren zeventig.

Voor de filmmaakster was de bekendmaking reden om in Cambodja op zoek te gaan naar dat deel van de familiegeschiedenis waarover haar ouders altijd hadden gezwegen. Poeuv sleepte haar vader en moeder mee, twee mensen die zich breed lachend laten filmen zo lang er over het heden wordt gepraat.

Maar eenmaal op vaderlandse bodem dringen zich pijnlijke herinneringen op. Ook voor Peouv zelf gaat er een wereld open. Met verbijstering zet ze de gevolgen van Pol Pots schrikbewind tussen 1975 en 1979 op een rijtje: in vier jaar tijd stierf een kwart van de bevolking, zo’n twee miljoen mensen. „Driekwart van de huidige bevolking is van mijn leeftijd of jonger.”

Het meest onbegrijpelijk voor de in Texas opgegroeide Poeuv is nog wel het feit dat de Rode Khmer-leden nooit werden aangeklaagd. Daar komt verandering in: later dit jaar wordt in Cambodja een VN-tribunaal geopend dat verantwoordelijken wel moet gaan berechten.

De historische horror maakt Poeuv niet inzichtelijk door archiefmateriaal te gebruiken, maar met behulp van animatie: met prachtig getekende beelden laat ze zien wat zij – de geluksvogel van de familie, die ’niets’ heeft meegemaakt – zich voorstelt bij de verhalen van anderen. De tekeningen zijn precies zo abstract én persoonlijk als voorstellingen nu eenmaal zijn.

Op de reis komt de regisseuse terecht op de plekken waar haar ouders in een werkkamp door de Rode Khmer met elkaar in de echt werden verbonden („we hebben niets getekend, iemand zei gewoon ’jullie zijn getrouwd’ ”), waar haar nichtjes onder erbarmelijke omstandigheden wisten te overleven en als door een wonder werden herenigd met de zus van hun overleden moeder, en ontmoet Poeuv familie die ze nooit eerder heeft gezien.

En ondertussen groeit haar vader, die ondoorgrondelijke, wat onzekere man, stilletjes uit tot haar held. Na hun vertrek uit het kamp wist hij over een smal bergpaadje zijn vrouw, de kinderen, nog een familielid én een naaimachine over de grens met Thailand te smokkelen door de kilometerslange tocht vier maal af te leggen.

In een Thais vluchtelingenkamp werd Socheata Poev geboren. De familie is nog steeds bij elkaar, de naaimachine is uiteindelijk ergens achtergebleven, vertelde de filmmaakster op het International Documentary Filmfestival Amsterdam, afgelopen december. Daar ontving Socheata Poeuv voor haar debuut de Movies that Matter Award.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden