FilmrecensieCrash

De erotiek in de autowrakken van ‘Crash’ is porno voor de filosoof

In ‘Crash’ worden ongelukken nagespeeld voor een wellustig publiek.

Crash
Regie: David Cronenberg
Met James Spader, Holly Hunter, Elias Koteas, Deborah Kara Unger
★★★★☆ 

Wat is jouw project eigenlijk, vraagt James Ballard aan het personage dat we op dat moment hebben leren kennen als Vaughan, een man die voor een wellustig publiek auto-ongelukken naspeelt, bloed en al. “Het hervormen van het menselijk lichaam met moderne technologie”, zegt Vaughan.

Vaughan is eigenlijk het alter ego van regisseur David Cronenberg, die om de invasie van het menselijk lichaam met lichaamsvreemd materiaal een even fantastisch als bizar oeuvre heeft gebouwd. Zijn meest visionaire film is waarschijnlijk ‘Videodrome’ uit 1983, waarin Cronenberg liet zien hoezeer de mens en onze hele cultuur door beeldschermen beïnvloed zouden worden. Alsof hij dertig jaar voordat het gebeurde al de invloed van sociale media op onze werkelijkheid voorzag.

‘Crash’, een verfilming van de ­gelijknamige roman van de Britse schrijver J. G. Ballard uit 1973, haalt het niet bij de visionaire kracht van Videodrome, maar de ambities van de film zijn zeker interessant. Dit hele verhaal over de erotiek van auto-ongelukken, lichaamsvlees gedrukt op het metaal van verwoeste auto’s en een soort sekte die littekens koestert als erogene zones, kun je zien als een metafoor voor de groteske invloed en aanwezigheid van auto’s in onze wereld. Bedden op wielen, aldus een van de personages.

Het verhaal draait om James Ballard (vernoemd naar de schrijver) en zijn geliefde Catherine die na een ongeluk in contact komen met Vaughan en steeds dieper verwikkeld raken in de wereld die Vaughan heeft gecreëerd. Een wereld waarin ongelukken geïmiteerd worden om intense momenten opnieuw te laten beleven voor opgewonden toeschouwers en waarin de verwrongen lichamen van slachtoffers worden nagespeeld in erotische spelletjes. Porno voor ­filosofen, heeft iemand Crash ooit genoemd.

Het is lastig te zeggen waarom de film niet zo goed werkt als – bijvoorbeeld – Videodrome. Misschien omdat de afstand tussen erotiek en beschadigde lichamen simpelweg te groot is. Het tart het voorstellingsvermogen dat je ongelukken zou opzoeken en zelfs opnieuw laat gebeuren, want dit gaat echt nog een stap verder dan sadomasochisme. Ook al wordt het allemaal tamelijk softcore in beeld gebracht.

Misschien is de film minder geslaagd omdat er in de tweede helft gewoon te veel herhaling zit, ook al zou je kunnen zeggen dat dat een doel dient. Het lichaam willen perfectioneren met technologie is natuurlijk niks anders dan de aloude jacht op onsterfelijkheid, en hoe beter te laten zien dat dat een futiele exercitie is, dan via eindeloze herhaling? Toch verdient Crash meer liefde dan de film sinds het verschijnen in 1996 heeft gekregen en is het aan distributeur Imagine te danken dat de film nu opnieuw in Nederland te zien is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden