Kunstprijs

De Drs. P Trofee is een serieuze prijs voor kunstenaars die zichzelf niet al te serieus nemen

Drs. P, oftewel Heinz Polzer. Beeld ANP Kippa

Omdat juryleden van grote literaire prijzen artiesten als Drs. P vaak overslaan, heeft de stichting die de literaire nalatenschap van de tekstdichter beheert een nieuwe onderscheiding bedacht. De Drs. P Trofee wordt morgen uitgereikt aan een taalvaardige kunstenaar mét humor.

Een serieuze prijs voor kunstenaars die zichzelf niet al te serieus nemen, zo is de Drs. P Trofee het best te omschrijven. Morgen wordt de onderscheiding voor het eerst uitgereikt. Een Nederlandse artiest die de absurdistische traditie van de befaamde zanger, dichter en tekstschrijver Drs P. op vrolijke wijze voortzet in zijn of haar werk, ontvangt in Amsterdam 2019 euro en een beeldhouwwerk van het hoofd van Heinz Polzer (1919-2015), zoals Drs. P eigenlijk heette.

“Dit jaar is het honderd jaar geleden dat Polzer geboren werd”, legt Vic van de Reijt uit. Hij was een goede vriend van P, zijn uitgever en is de voorzitter van het Heen- en Weerschap, de stichting die de literaire nalatenschap van Drs. P beheert. “Om dat te vieren, hebben we eerder dit jaar een boek met bladmuziek uitgebracht en twee uitverkochte concerten georganiseerd. Het vierde hoogtepunt is de Drs. P Trofee, die vanaf nu jaarlijks wordt uitgereikt.”

Nederland barst van de prijzen voor schrijvers en andere kunstenaars. Wat voegt deze trofee toe?

“In ons land is een enorm onderscheid tussen de zogeheten hoge en lage kunsten. Aan artiesten met humoristisch werk, als in het ver­leden Godfried Bomans, Willem Wilmink of Peter van Straaten, wordt nooit gedacht voor grote prijzen. ‘Die maakt grapjes’, zeggen ze dan, ‘geen kunst’. Is het niet van de zotte dat Annie M. G. Schmidt nooit de P.C. Hooft-prijs heeft gekregen, terwijl haar werk over honderd jaar nog steeds gelezen zal worden?

“Wij, de zes leden van het Heen- en Weerschap, zijn nadrukkelijk op zoek naar kunstenaars die ironie en zelfspot toelaten in hun werk, net als Drs. P. Het is een serieuze oeuvreprijs, begrijp me niet verkeerd, maar voor het type kunstenaar dat door jury’s met serieuze gezichten systematisch wordt overgeslagen.”

Waar zoekt u naar de laureaat?

“Kanshebbers melden zich vanzelf. Er is een jonge generatie lui die net als P op een geweldige manier met de Nederlandse taal omgaat. Neem cabaretier Jan Beuving of komiek Katinka Polderman, die de bizarre rijmvormen van Drs. P op eigen wijze interpreteert en in haar werk verwerkt. En wist je dat de jongens van rapformatie ‘De jeugd van tegenwoordig’ Polzer als hun voorbeeld beschouwen?

“Het is grappig om te merken hoe tijdloos liedjes als ‘De zusters Karamazov’, oftewel ‘tante Constance en tante Mathilde’ zijn. Heinz nam nooit de actualiteit op de hak, hij schreef onzinnige nummers over de banaan, de dubbele punt en groente- en fruitcyclussen. Buitengewoon kolderieke teksten, universeel en onvergetelijk, waar zelfs een kind van acht om moet lachen.

“Zo zingt hij in ‘Veerpont’, ook wel bekend als ‘Heen en weer’: ‘We zijn hier aan de oever van één machtige rivier. De andere oever is daarginds, en deze hier is hier. De oever waar we niet zijn noemen wij de overkant. Die wordt dan deze kant zodra we daar zijn aangeland.’ Schitterend toch?

“Met het Heen- en Weerschap, en ook met deze prijs, willen we het leven en oeuvre van Drs. P bekend houden. Hij verdient dat, heeft meer dan honderd boeken geschreven. Bovendien is het mooi om af en toe naar zijn werk te grijpen, nu het Nederlands op de universiteiten zo wordt bedreigd en onze taal verengelst. In zijn teksten tref je briljant geformuleerde gedachten in het meest zuivere Nederlands aan. Want al was Polzer officieel een Zwitser, hij barstte van de liefde voor de Nederlandse taal.”

Heeft u nog een tip voor mensen die hun zinnen op de Drs. P Trofee hebben gezet?

“‘Wees voorzichtig met emoties’, zei Polzer. Hij heeft altijd gewaarschuwd emoties niet met literatuur te verwarren. Enkel in het nummer ‘Troostvogel’ refereert hij aan het gevoelsleven. Dus houd je gemoed in de hand, luidt mijn tip.”

Vandaag wordt ‘Leve onze goede Czaar!’ gepresenteerd, een boek waarin kenners verhalen over het werk en leven van Heinz Polzer. Uitgeverij Nijgh & van Ditmar en Johan Enschedé, 168 blz., 25 euro.

Lees ook:

Drs P. dichtte al over de Wieringermeerwoestijn toen klimaatverandering niet bestond

Na de 40 graden van afgelopen zomer zou dit zomaar een toekomstvoorspelling kunnen zijn: Rampgebied Nederland / Raakt helaas nooit / Van de droogte verlost. Ze zijn van een Nederlands dichter, van Drs. P, grootmeester van het ‘ollekebolleke’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden