Review

De droom kwam uit voor Zuid-Afrika

Mandela: The Long Walk to Freedom. An illustrated autobiography. Little, Brown and Company, Londen; 208 blz. ¿ 62,90.

Zijn epos vond de weg naar miljoenen lezers in Zuid-Afrika en de rest van de post-apartheidwereld. Tijdens zijn gevangenschap, waar maar geen einde aan kwam, had heel die wereld meegeleefd met de jonge advocaat, wiens ouder worden nooit aan het gezicht kon worden afgelezen. Een paar vroege foto's (demonstrerend, en op eentje boksend), dat was het wel zo'n beetje, totdat zijn zilvergrijze haren en lachende opa-ogen bij zijn vrijlating in 1990 opeens het gezicht van het nieuwe Zuid-Afrika waren.

De droom kwam uit: de ANC-held werd een onverzettelijke, onberispelijke en onontkoombare vader des vaderlands. Mandela's autobiografie verhaalt over het nest, de bergen en de wijze raadgevers van zijn jeugd, over zijn ongrijpbare activiteiten die hem de bijnaam 'Zwarte Pimpernel' opleverden, en over zijn gevangenschap, maar liefst 27 jaar, tot hij met steeds meer egards door de laatste apartheidsleiders werd bejegend. De tientallen foto's zijn een welkome aanvulling op zijn relaas. Vrijwel alle grote Zuid-Afrikaanse fotografen zijn vertegenwoordigd, zoals Peter Magubane, David Goldblatt, Paul Weinberg en Guy Tillim. Enkele foto's waren alleen in het buitenland bekend, bij voorbeeld via de tentoonstelling 'The Hidden Camera' in 1987 in Amsterdam. Opnamen van het slavenbestaan als gevangene op Robbeneiland wisselen die van het verbijsterende landschap in al zijn variëteiten van schoonheid af.

Niet bekend

Met verder nog een landkaart, krantenknipsels, smokkelbriefjes op wc-papier en portretjes van Mandela's kameraden (Sisulu, Tambo), is de autobiografie nu een mythe, geschiedwerk, thriller en plaatjesalbum tegelijk geworden. De ontroering gaat schuil in familiefotootjes, van Mandela als jochie, van zijn kinderen aan wie dit boek is opgedragen, en van zijn (inmiddels ex-)vrouw Winnie, van hem weggegroeid, en voorin buiten de opdracht gebleven.

De ontroering wordt manifest wanneer voor de lezer verhaal en beeld door elkaar gaan lopen en een imponerende geschiedenis - je zou het bijna vergeten - die van gewone mensen blijkt te zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden