De Aanwinst

De 'Drentse Madonna' keert na meer dan een eeuw terug naar Drenthe

Uitsnede van: Jozef Israëls, 'De Drentse Madonna', olieverf op doek, 141 x 107 cm, 1892-1893

Dit schilderij is meer dan alleen een lieflijk tafereel van een moeder met haar kind op schoot. Het is ook een variatie op een populair en eeuwenoud thema in de schilderkunst: Maria met het kind Jezus. 

De schilder Jozef Israëls (1824-1911) maakte er in dit geval een Drentse variant van. In een vredig landschap (waarschijnlijk in Zweeloo) schilderde hij een blozende boerenvrouw in eenvoudige kleren, die met haar kind op een bankje onder een boom zit. 'De Drentse Madonna' noemde hij haar.

Het Drents Museum in Assen aasde al lang op dit schilderij, dat ook sterke gelijkenis vertoont met het wapen van de provincie Drenthe en van Assen, waarop eveneens een Maria met kind staat afgebeeld. Maar het was niet bekend waar het was gebleven. Rond 1900 was dit topstuk van Israëls naar Amerika gegaan, waar het was verdwenen in een particuliere collectie. Conservator Annemiek Rens van het museum begon een speurtocht en ontdekte dat het doek zich in Praag bevond, bij een particulier. Die bleek tot haar vreugde bereid het te verkopen. Met steun van de Vrienden van het Drents Museum is het aangekocht.

Het schilderij moest wel worden gerestaureerd, omdat de opeenvolgende eigenaren er dikke lagen vernis over hadden laten aanbrengen. Door de schoonmaakbeurt zijn kleuren naar boven gekomen die decennialang niet te zien waren. Het schilderij heeft een plek gekregen in de Drentse Meestercollectie van het museum, met werken van onder anderen Vincent van Gogh, Hendrik Willem Mesdag en Max Liebermann.

Jozef Israëls was een van de voortrekkers van de Haagse School. Deze schilders werkten het liefst in de open lucht aan hun realistische taferelen. Israëls werd bekend met zijn schilderijen van eenvoudige mensen, vooral vissers uit Katwijk en Zandvoort. Ook maakte hij uitstapjes naar Drenthe om daar boeren af te beelden. Tijdens een van die bezoeken maakte hij dit meesterwerk.

In De Aanwinst bespreekt Henny de Lange wekelijks een nieuwe aanwinst van een Nederlands museum. Bekijk hier eerdere afleveringen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden