Opinie

De dood voorlopig overwonnen

Mooi, huiveringwekkend mooi is 'Subject to change', het nieuwste ballet dat Paul Lightfoot en Sol Leon voor NDT II, de jongerengroep van het Nederlands Dans Theater, maakten. In de eerste minuut, waarin vier slippendragers langzaam een opgerold tapijt voor zich uittrappen, wordt een loper voor Schuberts 'Der Tod und das Müdchen' uitgelegd.

Opgerold ligt het tapijt er nog bij als een witte buis, maar onder het voetenwerk van de dansers verandert de loper in een bloedrood slagveld. De dood treedt aan als een Spaanse aartsengel-matador, met in zijn kielzog een fragiel meisje, zo broos als een ontluikende witte roos. En dan slaat het wonder toe, meedogenloos invoelbaar. Het meisje weigert zich bij voorbaat gewonnen te geven. Haar weerloosheid laat de doodsengel aarzelen en haar kwetsbaarheid heeft zo'n kracht dat in een adembenemend duet hun rollen omdraaien.

Die onverwachte wending brengt de vier mannen tot razernij. Stampvoetend pakken ze het kleed bij de punten, draaien het rond, kruipen eronder en kloppen het op. Maar de dood Medhi Walerski en het meisje Marthe Krummenacher houden zich staande, overgeleverd aan de tragiek die als een siddering door hun lichamen trekt.

Schuberts Andante con moto uit zijn befaamde strijkkwartet (arrangement voor strijkorkest van Mahler) eindigt open, dat wil zeggen met een Pyrrhus-overwinning voor het meisje. De dood geeft zich gewonnen, verlaat het rode strijdtoneel met hautaine minzaamheid, terwijl zijn vier paladijnen het doodskleed weer oprollen. Het meisje blijft fier in haar nietigheid achter. Maar voor hoe lang?

Waarom zijn deze achttien minuten over de minzaamheid van de dood zo aangrijpend? Dat komt vooral door de zes uitvoerenden. Hun namen zouden hier met goudkleurige inkt gedrukt moeten worden: Marthe Krummenacher, Medhi Walerski, Alejandro Cerrudo, Alexander Ekman, Fernando Hernando Magadan, Bastien Zorzetto. Variërend in leeftijd van 18 tot 22 jaar dragen zij de tragiek over vanuit het diepst van hun botten, spieren en organen. Er wordt geen spier in vals sentiment vertrokken, geen gebaar, pas of zet overbodig aangedikt. En gelet op de grillig kronkelende signatuur van Lightfoot-Leon getuigt dat van een superbe klasse.

Wat hun voorgangers bij het NDT II zo sierde was die vleug van prilheid waarop jonge, onervaren toneeldansers het alleenrecht hebben. Deze 'beginners' rekenen daar genadeloos mee af, staan dat soort sentiment domweg niet meer toe. Hun volwassen flair is imponerend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden