RecensieDans

De dansers kunnen elk moment worden verzwolgen door het zwarte gat

Scène uit ‘Kaash', Akram Khans ballet, uitgevoerd door Introdans in het programma ‘Amazing Asia'.Beeld Hans Gerritsen

Amazing Asia
Introdans
★★★☆☆

Er gaat dreiging uit van de schildering op de achterwand bij Akram Khans dansstuk ‘Kaash’. Kijk niet te lang naar het zwarte vierkant, want dan lijkt het alsof je erdoor wordt opgezogen. Vijf dansers wervelen, stampen en draaien in een maalstroom van energie, alsof ze elk moment door dat zwarte gat kunnen worden verzwolgen.

‘Kaash’ was in 2002 het eerste grote ballet van de Brits-Bengaalse choreograaf Akram Khan. De spectaculaire dynamiek van de traditionele Noord-Indiase kathakdans, met stampende voeten en wervelende torso’s, combineert hij met hedendaagse dans. Khan is hongerig om verschillende werelden samen te laten smelten en is daarmee een belangrijke smaakmaker van de Europese dans. Bijzonder om dit ballet terug te zien, in een goede uitvoering van het Introdans-programma ‘Amazing Asia’.

Het onvoorstelbare in energie gevat

Kaash betekent ‘wat als’ in Hindi – hier opgevat: ‘wat als’ krachten samenkomen? Die vraag beantwoordt Khan samen met niet de minsten: de Brits-Indiase componist Nitin Sawhney (Sting, Shakira, Brian Eno) en Turner Prize-winnaar Anish Kapoor die dat dreigende toneelbeeld ontwierp. Twee krachten vormen hun uitgangspunt. De scheppende én destructieve kracht van hindoegod Shiva en de westerse fysica: de oerknal waar alles mee begon, het zwarte gat waarin alles zal eindigen.

Hoe duizelingwekkend complex dit ook klinkt, Khan is erin geslaagd een kosmos te creëren waarin – althans voor het gevoel – al die onvoorstelbare dingen in energie worden gevat. De dansers delen met hun armen zweepslagen uit, in voortdurend verspringende formaties. Hun voeten zetten ze in als percussie-instrumenten, op Sawhney’s wonderlijk opzwepende Indiase ritmes van takatakatak.

‘A reflective landscape’ daarentegen, is gekunsteld

Ook het nieuwe ballet ‘A reflective landscape’ van Regina van Berkel verklankt energie, hetzij van een andere intensiteit. De choreografe liet zich samen met de dansers inspireren door een weinig specifieke esthetiek van het Oosten. Het leidt tot een wat eenzijdige ‘look and feel’, gefocust op verfijning en verinnerlijkte expressie. Het decor bestaat uit opgestijfde stukken voile, alsof een reeks windhozen in tijd en plaats is bevroren. Ook de geplisseerde kostuums in waterverftinten laten zien dat er goed is gekeken naar Chinese en Japanse papier- en prentkunst. De dansers komen in golfbewegingen op en af. IJl en vluchtig, als lentebloesem ruisend in de wind. 

Soms is het fraai, met kokette huppels en verdraaide arabesken, maar als geheel is de choreografie gekunsteld en met 35 minuten te lang voor de softe dynamiek. Daarentegen speelt het Van Dingstee Kwartet, live op de bühne aanwezig, de boeiende muziekmix van hedendaagse Chinese en Amerikaanse componisten met pit en elan.

Lees ook:

Ballet op anderhalve meter afstand: de dansvrijheid is flink ingeperkt

Ook Nederlands Dans Theater komt langzaam uit zijn lockdown. Hoe ziet dat eruit, ballet met anderhalve meter afstand? De studiovloer is door de met grijze tape gemarkeerde vlakken net een tangrampuzzel.

Geen subsidie? Scapino Ballet geeft de strijd nog niet op

Wie had dat gedacht: Scapino Ballet zonder rijkssubsidie. Maar het gezelschap gooit de handdoek niet in de ring na het negatieve advies van de Raad voor Cultuur.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden