Het Spannende Boek

De coronathriller die er nooit zal komen

Beeld Idris van Heffen

De coronapandemie is gouden materiaal voor een spannend boek. Thrillerauteurs zitten vol ideeën, maar ze hebben gek genoeg geen zin om er iets mee te doen. Voor de echte coronathriller is het nog te vroeg.

Tijdens de lockdown zitten mensen op elkaars lip. Ze kunnen hun onhebbelijkheden niet meer buiten de deur botvieren. Het café en de kickboksschool zijn dicht, overspelige seks is lastig te organiseren. De coronacrisis biedt dan ook stof voor tientallen thrillers, zegt misdaadauteur Esther Verhoef. “De spanning zit voor mij in de psychologie: ­gevangen zitten, angst, doordraaien, geleidelijk gek worden.”

Toch is Verhoef voorlopig niet van plan om zo’n thriller te schrijven. “Ik kan en wil pas over gebeurtenissen schrijven als ik er veilig op kan terug­kijken, niet als ik er nog middenin zit. Dat hele coronagebeuren is nu nog veel te overweldigend. Lezen en schrijven is zoiets als reizen in je hoofd. Ik moet er niet aan denken om constant in zo’n claustrofobische sfeer te moeten zitten.”

In de aanloop naar de Spannende Boeken Weken vroeg Trouw vijf thrillerschrijvers of corona hen inspireert. Ze kwamen allemaal met prikkelende ideeën, van de spanning in de huis­kamer tot internationale complotten. Het gekke is: geen van allen is van plan zelf zo’n coronathriller te schrijven. Hoe komt dat?

Geen zin in fictie

Thrillerauteur Thomas Olde Heuvelt schat in dat lezers, net als Verhoef, ­helemaal geen zin hebben in fictie over corona. “Ik denk eerlijk gezegd dat we nu al zoveel corona in de realiteit doormaken, dat we er niet ook nog eens voor ons plezier boeken over willen lezen.”

Veel andere schrijvers laten zich ­eerder weerhouden door hun vrees voor concurrentie. “Ik denk dat duizend collega’s al bovenop corona duiken. Daarom blijf ik er opzettelijk van weg”, zegt Tess Gerritsen, een Chinees-Amerikaanse bestsellerauteur van ­medische thrillers, getrouwd met een Nederlander.

“Ik héb trouwens al eens over een epidemie geschreven, in ‘Alarmfase rood’. Dat boek ging over een buitenaardse ziekteverwekker aan boord van het internationale ruimtestation ISS. De ziekte die uitbrak, was extreem besmettelijk en dodelijk. Alles speelde ook nog eens in zo’n benauwde, afgesloten omgeving. Dat was veel enger dan Covid-19.”

Nog een bijkomend bezwaar is dat een coronaboek best eens achterhaald kan zijn zodra het verschijnt, voegt thrillerauteur Charles den Tex toe. “Ik vind het gevaar te groot dat je jezelf met zo’n actueel onderwerp in de voet schiet. Als je een nieuw boek gaat schrijven, ben je zo een jaar verder. ­Tegen die tijd is het virus misschien alweer verdwenen en is de hele kwestie achterhaald.”

Vrij rondreizen

Het blijft ingewikkeld, vindt Den Tex. Want wat als de anderhalve meter het nieuwe normaal wordt en de crisis ons leven wél langdurig verandert? Dan lijkt de coronavrije thriller die hij nu schrijft juist achterhaald. “Ik vind het lastig wat ik nu moet doen met projecten waar ik al mee bezig was. Ik was een thriller aan het schrijven waarin mensen nog gewoon vrij rondreizen. Dat kan nu eigenlijk niet meer. Moet ik het boek daarom maar laten rusten tot de pandemie voorbij is? Of kan ik het beter aanpassen aan de huidige ­realiteit? Zo krijg je heel rare afwegingen, ook als corona niet eens het onderwerp van je boek is.”

Zijn collega Robert Pollack kent dit probleem gelukkig niet. “Bij mijn volgende boek heb ik weinig last van corona. Het speelt in de nazitijd en in 2016.” Historische thrillers, misschien kunnen we daar een golfje van verwachten?

Vijf recepten voor een coronathriller

Heeft u wél zin om een coronathriller te schrijven of erover te fantaseren? Hier vindt u vijf ideeën van de grootmeesters.

1. Corona is een complot

Een groep gestoorde complotdenkers trekt zich vanwege het virus terug uit de maatschappij. Ze denken dat Covid-19 te maken heeft met 5G en laten hun leven beheersen door hun angst. Als ze na jaren voorzichtig tevoorschijn komen, krijg je de plottwist. Dan blijkt dat ze gelijk hadden: de rest van de mensheid is uitgestorven.

Tess GerritsenBeeld ANP

Tess Gerritsen is vooral geïntrigeerd door de complottheorieën. “Sommige mensen geloven echt alles in een poging deze complexe wereld een beetje te kunnen begrijpen. Wat me ook intrigeert, is het rare en onverantwoordelijke gedrag van mensen die alleen om hun eigen vrijheid geven, niet om de veiligheid van kwetsbare mensen. Als ze maar naar de kapper en de kroeg kunnen, verder kan het ze niets schelen. Een paar weken geleden zijn honderden mannen met geweren binnengedrongen in het lokale parlementsgebouw van Michigan om te protesteren tegen de beperkende maatregelen. Ongelooflijk toch?”

2. De corona-app ontspoort

Een vrouw is handelaar in grondstoffen voor medicijnen. Ze wordt opgepakt en verhoord omdat ze in contact zou zijn geweest met mensen die lid zijn van een terreurorganisatie. Ze heeft geen idee waarom de inlichtingendienst haar verdenkt. Dan blijkt dat de inlichtingendienst de corona-app achter de rug van de minister is gaan inzetten om contacten met verdachte personen in kaart te brengen. De app is bovendien gehackt door criminelen, die de app-identiteit van willekeurige mensen gebruiken om zich achter te verbergen. Zo belandt de vrouw totaal ongewild midden in een anti-terreuractie. Niemand gelooft haar onschuld, juist omdat ze handelt in grondstoffen waarmee terroristen chemische wapens kunnen maken. Zij beweert dat ze van niets weet, maar is dat echt zo?

Charles den TexBeeld ANP Kippa

Charles den Tex schrijft vooral ‘corporate thrillers’, die spelen in het bedrijfsleven. Hij vindt de technologische revolutie het interessantst. “Aspecten zoals privacyschending en identiteitsfraude. Ik zou het leuk vinden om te kijken hoe zo’n corona-app kan ontsporen. Hoe dan ook zal iemand er ooit misbruik van maken. Maar wie? En met welk doel?”

3. De regering verspreidt het virus

De hoofdpersoon, een IC-arts, is blij met het strenge beleid. Tegelijk maakt hij zich zorgen over de inperking van de vrijheid. Zijn vriendin, een journaliste, doet verslag van de pandemie. Hij vreest voor haar veiligheid, ook omdat ze zich aansluit bij het verzet tegen de maatregelen. Hij is bang dat als het verzet slaagt, de epidemie uit hand zal lopen. Dan laat de regering het aantal besmettingen opzettelijk oplopen om de restricties te rechtvaardigen en het verzet te smoren…

Robert PollackBeeld Merlijn Doomernik

Robert Pollack was dit jaar genomineerd voor de Gouden Strop met zijn debuut ‘De Taak’, een politiek-juridische thriller. “Wat ik spannend vind aan de coronacrisis, is het gevoel van opgeslotenheid. Je kunt er niet aan ontsnappen door even het vliegtuig te pakken, want het is overal. Ook de politieke gevolgen vind ik interessant. Er komen langzaam barstjes in de nationale eenheid. De overheid laveert voorzichtig tussen thuisblijven en het herstarten van de economie, terwijl de meer extreme politieke partijen eenduidige stappen willen: óf alles dicht, óf alles open. Sommige machthebbers grijpen corona bovendien aan voor blijvende inbreuken op de persoonlijke vrijheid. Daar zou ik als thrillerschrijver best iets mee kunnen, ook gezien mijn achtergrond in de advocatuur.”

4. Waaraan stierf de oude dame?

Een oudere dame vereenzaamt in lockdown. Ze raakt zo geobsedeerd door het onafgebroken coronanieuws dat haar toch al sluimerende fobie voor onzichtbare ziektekiemen, bacteriën en beestjes die in haar drinkwater zouden zitten, haar tot waanzin drijft. Weken later wordt ze gemummificeerd gevonden, niet gestorven aan corona, maar omdat ze zichzelf volkomen heeft uitgedroogd.

Thomas Olde HeuveltBeeld ANP

Thomas Olde Heuvelt, auteur van thrillers, horrorboeken en magisch realistische romans, schreef vorig jaar het geschenk voor de Spannende Boeken Weken. “Voor mij als schrijver is het ontzettend inspirerend om door tijden van wereldwijde crisis te gaan. De ‘ramp van mondiale omvang’ is een vertrouwde vorm in mijn genre. Ik kijk mijn ogen uit en sla alles op in mentale vakjes voor later gebruik. Welke auteur had kunnen bedenken dat het eerste wat zou opraken in alle supermarkten, wc-papier zou zijn? Of dat, in plaats van een romantische, wereldwijde we-zijn-allemaal-één politiek, nu ineens algehele ontkenning van wetenschap en verstand hoogtij zou vieren? Denk aan Amerika, Brazilië en Groot-Brittannië. In dat scenario is het niet de pandemie zelf, maar pure stupiditeit die kan leiden tot honderdduizenden doden. Dat had je op voorhand niet kunnen bedenken. En natuurlijk ook niet dat je ziek kunt worden en dood kunt gaan alleen omdat je een oude dame helpt oversteken of je oma een knuffel geeft...”

5. Een quarantainegenoot met ongure trekjes

Gedurende haar buitenlandse stage zou ze een sympathieke kennis in haar appartement laten wonen en voor haar kat laten zorgen. Maar vlak voor haar vertrek gaat het land in lockdown en de huurder heeft geen alternatief. Ze maken er samen maar het beste van. Totdat ze begint te vermoeden dat haar quarantainegenoot geestelijk niet in orde is. Hij blijft hele nachten op en ziet en hoort dingen die er niet zijn, het volgende moment is hij weer normaal en redelijk. Is hij aan het doordraaien? Of is juist zij het, die de grip op de werkelijkheid verliest?

Esther VerhoefBeeld ANP Kippa

Esther Verhoef, bestsellerauteur, is gespecialiseerd in psychologische thrillers en was met ‘Façade’ dit jaar genomineerd voor de Gouden Strop. “De nieuwe thriller waaraan ik nu schrijf is gegarandeerd coronavrij.”

Spannende Boeken Weken

Speciaal voor de Spannende Boeken Weken – 1 tot en met 21 juni – schreef de Britse auteur M. J. Arlidge, het geschenkboek ‘Wat jij niet ziet’. Boekhandels doen het cadeau aan klanten die voor minstens 15 euro aan Nederlandstalige boeken kopen. 

Verder wordt op 1 juni de winnaar bekendgemaakt van de eerste Hebban Thrillerprijs. Een honderdkoppige lezersjury bepaalde de shortlist: ‘Het bloemenmeisje’ van Anya Niewerra, ‘Stille wateren’ van Eva Nagelkerke en ‘Russisch voor beginners’ van Dominique Biebau. 

Afgelopen week werd de Gouden Strop (10.000 euro) voor het beste Nederlandse spannende boek al uitgereikt aan dezelfde Biebau. De Schaduwprijs (1000 euro) voor het beste Nederlandse spannende debuut ging naar Bettie Elias, voor ‘Het tuinfeest’.

Lees ook:

De beste klassieke detectives voor wie iets ontspannends wil lezen

Over quarantaineliteratuur weten we nu genoeg, nu willen we iets ontspannends lezen. Schrijfster Nicolien Mizee tipt klassieke detectives van Agatha Christie en Dorothy Sayers.

Een detective die de dader meteen opspoort is de dood in de pot

‘Onlangs vroeg iemand in mijn kennissenkring zich hardop af waarom inspecteur Jurre de Cock na de moord niet direct naar Café Lowietje op de Wallen wandelt waar hem immers steevast het licht opgaat dat tot oplossing van de zaak leidt.’ Lees deze column van Rob Schouten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden