null Beeld
Beeld

Tv-columnMaaike Bos

De club van lelijke kinderenen de club van lelijke woorden

Zo zien we Katja Schuurman tijdenlang nauwelijks op tv, en zo twee keer in één paasweekend. Zondag stak ze haar nek uit in Powned-programma Goed Fout, dat collega Bas al besprak. Met vier gasten en publiek bespreekt ze wat we tegenwoordig nog kunnen zeggen over vrouwen, mensen van kleur of lichamelijke imperfecties. En Tweede Paasdag had ze een rol in de jeugdfilm De club van lelijke kinderen (2019), waarin iedereen met een imperfectie maar weggestopt werd. Volkomen toeval, maar wel een maffe parallel. ‘Want kan zo’n film nog wel?’, zouden de politiek correcte mensen vragen.

Het laat zich raden wat er met Goed Fout gebeurde: het veroorzaakte van tevoren al ophef door Schuurmans Instagrampost: ‘Zonder moreel geheven vinger, maar mét een vette discussie. Zonder ruzie, maar mét humor. Want hoe ver willen we gaan om elkaar niet te kwetsen? Wijs voortschrijdend inzicht versus doorslaan in woke hypercorrectheid. Laten we praten! En lachen.’

Zij zocht hier de vrijheid van het open gesprek, maar in de reacties gaven veel mensen uiting aan hun gekwetstheid. ‘Het privilege dat je moet hebben om lachend zaken te kunnen bespreken die voor onderdrukte mensen van levensbelang zijn’, zegt Joelle, een meisje met een litteken op haar gehele wang.

Goed doordacht is de show niet

Goed punt, dacht ik. Inderdaad ligt de lach vaak op de lippen van degene die in de comfortabele positie zit. Maar de reacties deden ook iets anders beseffen. Joelle kon haar punt juist slijpen door in alle vrijheid te reageren op een programma als dit, dat juist discussie opwekt en aandacht trekt. Echt goed doordacht is de show niet, want uiteindelijk geeft de meerderheid van een representatieve groep van duizend mensen de doorslag over wat kan of niet. Dat biedt juist géén stem aan minderheden. Maar die horen we dan in het publiek, en het brengt de kwestie wel ter sprake. Moet dan alles maar uitgevlakt worden?

Dat is precies wat er gebeurt in de wereld van de spannende jeugdfilm De club van lelijke kinderen, naar het boek van Koos Meinderts. Katja Schuurman speelt de regisseur van het staatsjournaal in een land met een totalitair regime à la Hitler-Duitsland of Noord-Korea. In de film moeten alle kinderen die afwijken van de schoonheidsnorm verdwijnen. In het land van Grote Leider Isimo (Roeland Fernhout) worden de kinderen met litteken, schele ogen, rood haar, een beugel, eczeem of flaporen door de schoonheidscommissie geselecteerd en in een ‘opfriskamp’ gestopt. Ze verdwijnen in scheepscontainers (zoals de Joden in transporttreinen) naar een groot vrachtschip om dan overboord te worden gegooid. “Want iedereen verdient een schone toekomst”, zegt Isimo smalend. En dan de groet met een bijna Hitler-achtig gebaar: ‘Hou het schoon’.

Lastige verhalen zijn nodig

Gelukkig is daar Paul de Wit (Sem Hulsmann), met flaporen, die ontsnapt en de hele boel ontmaskert. Het wordt een geuzenactie om lid te worden van de club van lelijke kinderen, opgericht door Sara. En het ergste misdrijf in de film is nog wel om braaf politiek correct mee te doen met de heersende macht.

Ik mag hopen dat niemand alsnog regisseur Jonathan Elbers vraagt sorry te zeggen voor het categoriseren van ‘lelijke kinderen’. Sommige lastige verhalen zijn nodig als slijpsteen voor de geest.

Vijf keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden