Jubileum

De christelijke pers is de calimero van de media

De kranten staan vol met artikelen over zingeving maar van de christelijke pers zijn er slechts drie titels over. Wat betekent die paradox voor het jarige Nederlands Dagblad?

Zaterdag gaat in Amersfoort de vlag uit: het Nederlands Dagblad viert zijn 75-jarig bestaan. De christelijke ochtendkrant werd in de zomer van 1944 voor het eerst onder de titel Reformatie Stemmen, als spreekbuis van de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt, een afsplitsing van de Gereformeerde Kerken.

Het jubileum is bijzonder te noemen, vindt Christoph van den Belt. Hij werkt aan een proefschrift over de geschiedenis van het Reformatorisch Dagblad en het ND, dat 24 duizend abonnees telt. “Ten tijde van de verzuiling had iedere stad een handvol christelijke bladen, er bestonden talloze socialistische, protestantse en katholieke kranten, van De Maasbode tot Het Volk.”

Maar onder meer door de secularisatie van de samenleving vanaf de jaren zestig, is het gros van die titels gesneuveld. “Nu bezetten de christelijke kranten een uitzonderingspositie in het Nederlandse medialandschap. Er zijn er nog maar drie over: het RD, Het Friesch Dagblad en het ND.”

En Trouw dan?

“Trouw komt duidelijk voort uit een traditie van het sociaal christelijk denken. Zo heeft de krant veel aandacht voor duurzaamheid, democratie en religie. Maar anders dan het ND, is het fundament van Trouw niet meer protestants-christelijk. Van gereformeerd verzetsblad is de krant nu eerder progressief.”

‘Het Nederlands Dagblad biedt lezers een dagelijks venster op de werkelijkheid, en duiding daarvan in het licht van de Bijbel’ luidt de missie van het ND. “Journalisten schrijven over kerken in Nederland en vragen voetballers als Dirk Kuijt naar zijn christelijke waarden. Trouw heeft een opener karakter, de krant heeft zich verbreed, meebewogen met veranderingen in de maatschappij.”

Christoph van den Belt Beeld Fotostudio Geert van de Ven

Betekent die krimp van de christelijke pers dat religie langzaam verdwijnt?

“Nee, de zoektocht naar zingeving is universeel en van alle tijden. Maar in toenemende mate zijn mensen los van instituties bezig met religie. De rol van de kerk in de maatschappij wordt steeds minder prominent, het geloof is vloeiender geworden. Uit allerlei kerkelijke en spirituele tradities stellen mensen hun eigen mengelmoes samen, waarmee de grenzen tussen verschillende overtuigingen vervagen.

“Die interesse zie je terug in de Nederlandse dagbladen. Ik ontwaar een paradox: enerzijds is het aantal christelijke titels klein, maar aan de andere kant schrijven kranten, van de Volkskrant tot het AD, meer dan ooit over zingeving, van yoga tot oosterse religies.”

Welke gevolgen heeft die paradox voor het ND?

“Ik denk dat het ND goed moet opletten. Nederland ‘ontkerkt’ en het is minder vanzelfsprekend dat vrijgemaakt-gereformeerden zich abonneren op die krant. Om extra lezers te trekken, veranderde de krant in 2003 zijn ondertitel ‘Gereformeerde ochtendkrant voor christelijk Nederland’ door ‘christelijk betrokken’.

“Ook heeft het ND in toenemende mate aandacht voor katholiek nieuws. Er werken nu zelfs ook bewust katholieke journalisten, terwijl er tot 1992 enkel vrijgemaakte gereformeerde verslaggevers voor de krant schreven. Eigenlijk maakt het ND eenzelfde soort transformatie door als Trouw dertig, veertig jaar geleden.

“Die verbreding is belangrijk, het is mooi dat het ND ook lezers uit niet-vrijgemaakte kring aantrekt. Maar de krant moet oppassen dat de pagina’s niet te veel op die van Trouw gaan lijken. De christelijke pers moet zich blijven onderscheiden, de eigenheid behouden. Alleen zo kan zij blijven bestaan.

“En ik hoop dat het ND nog vele jubilea zal vieren, want een pluriform medialandschap draagt bij aan een goed functionerende samenleving.”

Lees ook:

75 jaar Trouw: de krant van de verzuiling omarmde de verzuiling

De gereformeerde lezers van Trouw groeiden uit tot ‘betrokken burgers’, schrijft Peter Bootsma in zijn boek over 75 jaar Trouw.

Trouw aan wat? Trouw aan zichzelf

Van steil gereformeerde verzetskrant tot bedachtzaam progressief dagblad: Henri Beunders ontwart de twee strengen van het Trouw-DNA

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden