Fotografie

De bouwwoede van Rotterdam, vastgelegd in rauwe beelden

Hotel New York. Beeld Otto Snoek

Nieuw fotoboek van Otto Snoek laat zien hoe de stad in razend tempo een nieuwe skyline kreeg.

Hotel New York in Rotterdam staat er verlaten bij. Op de kale Wilhelminapier liggen grote plassen water. Het is een troosteloze gribus. “Kijk nou eens”, zegt fotograaf Otto Snoek, en wijst naar foto’s die hij rond 1995 maakte van dit stukje Rotterdam op de zuidelijke rivieroever. “Het lijkt wel of zich hier een tweede bombardement heeft voltrokken.” 

Bladerend door het nieuwe fotoboek ‘Rotterdam. Vruchtbare grond’ van Snoek is het amper  voor te stellen dat de stad er krap een kwart eeuw geleden zo bij lag. Hotel New York is nu één van de hotspots van de stad en op de Wilhelminapier rijgen woontorens en opgeknapte pakhuizen zich aaneen met restaurants, theaters, een museum en een cruiseterminal. 

Nadat hij eerder een boek had gemaakt met langgerekte panoramafoto’s over het verdwenen luchtspoor in Rotterdam en de restauratie van de spoorwegbrug De Hef, dook Snoek ook voor dit boek zijn eigen archief in. Dagenlang scande hij foto’s in die hij in de eerste helft van de negentiger jaren maakte van ‘zijn’ stad, die toen in razend tempo veranderde en een compleet nieuwe skyline kreeg. “Tijd doet iets met beelden”, zegt hij, “zeker als die zwart-wit zijn. Dan lijkt het allemaal nog veel langer geleden.” Zo’n grote afstand in tijd roepen de beelden op dat hij zich nu eerder een toeschouwer voelt dan de maker ervan. 

Dat de foto’s nu zo gedateerd lijken, komt ook door de Russische filmpjes die hij gebruikte. Hij had er een groot aantal mee genomen uit dat land, waar hij een tijdje woonde en werkte. “Ze heten van inferieure kwaliteit te zijn, maar ik werk er graag mee omdat je zulke grofkorrelige beelden krijgt. Die korrels lijken wel bijna zand.”   

De tomeloze ambitie van de stad zie je af aan de aaneenschakeling van sloopterreinen, bouwputten en hijskranen.Maar anders dan de bekende wederopbouwfoto’s stralen ze geen heroïek uit, laat staan romantiek. Deprimerende beelden zijn het eerder. Snoek is nu eenmaal geen VVV-fotograaf, zoals hij het zelf formuleert. Hij heeft een voorkeur voor de rafelranden: de bergen zand, de puinhopen van afgebroken gebouwen en modderige bouwputten, afgezet met grimmige hekken.

Ook heeft hij een scherp oog voor de keerzijde van die bouwwoede: de mensen die altijd maar in de ‘puinzooi’ zitten, die moeten slalommen om de bouwputten en plassen water heen en vertrouwde bakens uit hun omgeving zien verdwijnen.

Nee, dit is niet Rotterdam op z’n mooist, zegt Snoek, zelf een echte Rotterdammer. “Er zijn natuurlijk prachtige plekjes die onaangetast blijven, eilandjes zoals Oud-Delfshaven, maar wat ik juist zo mooi vind aan deze stad is de schraalheid die er ook vanaf straalt, het chronische gebrek aan schoonheid. Ik hou van dit soort rauwe steden.”  

Veel is er sindsdien niet veranderd, constateert hij tijden de urenlange wandelingen die hij nog steeds maakt door de stad met de camera in de aanslag. De bouwwoede duurt maar voort. De Coolsingel ligt overhoop en het wemelt van de bouwschuttingen, met daarop de slogan ‘Hierachter bonkt het kloppend hart van Rotterdam’. Vol verwachting klopt ook het hart van Otto Snoek, over wat hij nu nog snel moet vastleggen voordat het is verdwenen. 

Otto Snoek: ‘Rotterdam Vruchtbare Grond’; Van Zoetendaal Publishers; 144blz. €28

Lees ook:

Niets boeiender dan kijken naar de menigte

’Straatfotograaf’ Otto Snoek heeft een fascinatie voor menigtes, voor groepen mensen die zich etaleren. Zijn Rotterdam vormt een eindeloze bron van inspiratie. ‘Ik maak een tijdsbeeld van de stad’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden