Theaterrecensie

De bewerking van Ilja Pfeiffer haalt het heilige van Anne Frank wat weg

Scène in Achter het Huis. Beeld rv ben van duin

Achter het Huis
Theaterbureau Hummelinck Stuurman
★★★☆☆

Een ijzeren omheining. Twee mannen tegenover elkaar die kort een toekomstig onderduikverblijf bespreken. Twee maanden met twee gezinnen in één ruimte?!

Hoop op een spoedige bevrijding en twijfel of dat in zo'n benauwde context wel vol is te houden, strijden om voorrang. Meteen in de scène na die proloog wordt onverwacht geestig onderstreept dat het inderdaad niet zal meevallen. Met mevrouw van Pels als opgewonden standje - nu om te lachen maar straks natuurlijk irritant - treft actrice Raymonde de Kuyper die dubbele toon daar heel raak.

Kijken naar een toneelversie van 'Het dagboek van Anne Frank' is kijken met voorkennis. Kijken met de ogen van een aanvankelijk dertienjarig meisje.

Duidelijk in 'Achter het huis', de versie van Hummelinck Stuurman, is van begin af aan, dat weliswaar de oorspronkelijke lijn van het verhaal wordt aangehouden, maar dat de blik breder is getrokken. Alleen al die omheining roept eerder associaties op met een vluchtelingenkamp dan met een vooroorlogs Amsterdams bovenhuis.

Pfeijffer & Doesburg

In de bewerking van Ilja Leonard Pfeijffer en regie van Johan Doesburg, is niet de kijk van Anne Frank uitgangspunt. Het gaat om de onderlinge relaties van álle bewoners, de claustrofobie, het gebrek aan privacy. En de gedachte dat zich vast problemen en complicaties zullen hebben voorgedaan waar de nog naïeve Anne geen zicht op had.

Pfeijffer tekent de personages min of meer prototypisch, wat bij de volwassenen beter werkt dan bij de jongeren. Mede door het spel krijg je voeling met diepe kloven van onbegrip bij de rationele Otto (Hajo Bruins) en depressieve Edith (Oda Spelbos) Frank, de praatgrage Auguste en getergde voetveeg Hermann (Michiel Nooter) van Pels en de botte, alleenstaande Fritz Pfeffer (Cees Geel).

Gek genoeg blijven Basel (was: Peter) van Pels, maar ook Margot en zelfs Anne Frank veel kleurlozer. Margot is de enige van de drie die nog een zekere ontwikkeling doormaakt, dramatisch afgedwongen door een extra verhaallijn, die het onbehagen versterkt en aan het gezag van Otto Frank knaagt.

Terwijl de bezoeken van een raar olijke Miep Gies (bevoorraadster) als een even bizarre als bevreemdende running gag door de handeling zijn gevlochten, zakt de voorstelling regelmatig in. Steeds herhaald geruzie en gekissebis gaat vervelen. Dat is jammer, want Pfeijffers op zichzelf interessante benadering haalt het heilige van Anne Frank wat weg, wat bevrijdend werkt, en haalt het universele en actuele iets meer naar voren. Een dramaturgische stofkam had het stuk pas echt aan kunnen scherpen.

Tournee t/m 3 maart 2018: www.hummelinckstuurman.nl

Lees ook: Het Achterhuis staat nog overal in de wereld

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden