Muurschildering

De bevalling van een ‘nieuwe’ Keith Haring

De muurschildering van de Amerikaanse kunstenaar Keith Haring die 25 jaar was afgedekt. De restauratie, op het terrein van het Food Center Amsterdam, gaat vier tot zes weken duren.Beeld ANP

In Amsterdam is op een bedrijventerrein begonnen met de restauratie van een enorme muurschildering van Keith Haring. 

In één dag schilderde de beroemde graffitikunstenaar Keith Haring zijn enorme zeemonster op een bakstenen muur. Op oude foto’s is hij te zien met een brede verfkwast in de hand. Locatie: het vroegere depot van het Stedelijk Museum in 1986. Nog steeds is achter de steigerdoeken te zien hoe de verf overal uit de omlijning van de tekening is gedropen. Nu kost de haastklus 180.000 euro om te restaureren.

“Leviathan, het grote zeedier uit de mythes. Dat kan aardig of eng zijn, net als de menselijke natuur. Haring legde zijn werk nooit uit, zo bleef het mysterieus”, verklaart restaurateur Antonio Rava over de muurschildering. Met zijn assistenten is hij uit het Italiaanse Turijn overgekomen. Als de steiger in oktober wordt afgebroken, kan de nieuwe Haring een internationale trekpleister worden. “Want niemand heeft het ooit gezien. En dit is zo mooi. Het nieuws dat we bezig zijn, gaat nu de hele wereld over. Haring blijft de jeugd aanspreken met zijn boodschap van hoop. Zelfs kinderen willen iets van hem in hun slaapkamertje.”

Haring begon die dag in 1986 ’s ochtends om half elf en was om zes uur ’s middags klaar, zonder een keer van de hoogwerker af te komen, aldus de overlevering in het boek ‘The Dutch Adventures of Keith Haring’. Het bekende Haring-figuurtje berijdt het zeemonster. Het kruisje en de Andreaskruizen rechtsonder komen uit het Amsterdamse stadswapen. Het was Harings cadeau aan de stad, waar hij in 1986 zijn eerste solo-expositie had in het Stedelijk Museum. Vier jaar later stierf Haring aan de gevolgen van aids, pas 31 jaar oud. 

Bedekt met aluminium

In 1994 is het werk – met 12 bij 15 meter een van de grootste muurschilderingen van Haring – afgedekt met aluminium golfplaten om de hal beter te isoleren. Dankzij de inzet van lokale kunstenaars werd het na bijna 25 jaar in 2018 opnieuw onthuld. 

Restaurator Antonio Rava, achter het steigerdoek bij de originele Keith Haring op de muur van voormalig depot Stedelijk Museum.Beeld Sybilla Claus

Rava zou eigenlijk in april al beginnen, maar corona kwam ertussen. Nu staat hij met zijn lange haar onderaan de grote steiger in de wind uit te leggen hoe hij het werk gaat restaureren. “Allereerst gaan we consolideren met een transparant middel. Daarna gaan we zout, vuil en zand eraf halen, dan gaan we de missende plekken met verf opvullen en daarna komt er een coating op die de grootste vijand moet weerstaan: regenwater.”

Rava restaureerde eerder in Pisa een ander groot werk van Haring op de gevel van het San Antonio-klooster, ‘Tuttomondo’, in lokale pastelkleuren. “Wij strijden al tien jaar tegen het overschilderen van muurtekeningen. Het is belangrijk om het origineel van het oppervlak te behouden. Anders verlies je de hand van de kunstenaar en verpest je het voor de toekomst, omdat je het water de kans geeft erin te kruipen”, aldus Rava. 

Na het succes van Pisa herstelde Rava een muurtekening van Haring in Melbourne, en in 2017 volgde diens kleurige toren bij kinderziekenhuis Necker in Parijs dat hij samen met zijn vriend in 1987 schilderde om de kinderen op te beuren.

Een opknapbeurt van 180.000 euro

De restaurateur prijst de samenwerking met de Keith Haring-stichting in New York, die ‘veel helpt, maar zich nooit opdringt’. “Zij zijn al drie keer hier ter plekke geweest, om met ons en het museum te overleggen.” 

Rava was hier voor het eerst in 2018 met zijn Amerikaanse mederestaurateur Will Shank, en in 2019 nog eens. “We hebben allerlei chemische analyses uitgevoerd.” De ontwikkelaar van het Marktkwartier, de gemeente Amsterdam en de Keith Haring-stichting dragen elk 60.000 euro bij aan de opknapbeurt die zeker een maand gaat duren.

Detail van de het haastwerk van Keith Haring op de muurschildering.Beeld Sybilla Claus

Het Stedelijk Museum is overigens al lang weg van de plek, en het depot werd koelhuis. De Centrale Markthallen zijn gebleven. Het heet nu modern ‘Food Center’ en zal – nog moderner – binnenkort worden opgevuld door 1700 woningen, met flats van elf verdiepingen. Omwonenden protesteren tegen deze hoogbouw, maar ontwikkelaar van dit nieuwe ‘Marktkwartier’ Ballast Nedam/Volker Wessels Vastgoed en de gemeente zullen die strijd ongetwijfeld gaan winnen. Nu is het terrein beperkt toegankelijk, omdat horeca en winkeliers er inkopen doen, maar over een paar jaar kunnen de nieuwe bewoners en bezoekers profiteren van het opgeknapte kunstwerk.

Lees ook:

De vergeten diefstal van een Keith Haring uit het Stedelijk

De elite moest niets van Keith Haring hebben toen hij in 1986 een solo-expositie hield in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Een nieuw boek beschrijft die aversie en een bijna vergeten kunstroof, op touw gezet door boze krakers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden