De Bed-in For Peace: geitenmelk, toast en heel veel fotografen

De wereldpers op audiëntie bij John Lennon en Yoko Ono in het Amsterdamse Hilton. Ze bleven een week in bed voor de vrede. Beeld Govert de Roos

Het Amsterdamse Hilton Hotel exposeert foto’s van de Bed-in For Peace, vijftig jaar geleden, van John Lennon en Yoko Ono. Fotografen die geluk hadden, kregen een privéconcertje.

Met een groene viltstift krabbelt muzikant Yorick van Norden snel nog even de tekst van ‘The Ballad of John and Yoko’ op papier. “Dat nummer schreef John Lennon naar aanleiding van zijn huwelijksreis met Yoko Ono en de Bed-In For Peace in het Hilton. Het leek me wel een toepasselijk liedje om te zingen.”

De 32-jarige Van Norden brengt de liefdesballade ten gehore tijdens de presentatie van een foto-expositie in het Amsterdamse Hilton. In 1969, vijftig jaar geleden, lag het kersverse bruidspaar John Lennon en Yoko Ono hier vanaf 25 maart een week lang in bed. Als geweldloos protest tegen de Vietnamoorlog. En voor de wereldvrede.

Van Norden zingt even voor: “Drove from Paris to the Amsterdam Hilton. Talking in our beds for a week. The newspapers said: Say what’re you doing in bed. I said we’re only trying to get us some peace.”

Die week was de wereldpers van 9.00 uur ’s ochtends tot 21.00 uur ’s avonds welkom in hotelkamer 902. In groepen van twintig mochten journalisten en fotografen met de lift naar boven. Daar troffen ze Lennon en Ono aan met hun lange haren en gehuld in witte pyjama’s. Omringd door witte lelies en een akoestische gitaar. Op de muur en de ruiten hingen leuzen als ‘Grow your hair!’, ‘Stay in bed!’ en ‘Hair Peace’ en ‘Bed Peace’.

Surrealistisch

Fotograaf Nico Koster weet nog goed dat hij ’s avonds laat het sterrenkoppel opwachtte, samen met showbizzreporter Henk van der Meyden. Op de Utrechtse brug. Plots doemde daar in het donker een blinkende, witte Rolls-Royce op met daarin Lennon, Ono en hun chauffeur. De brutale Van der Meyden, bekend van ronkende Privépagina’s in de Telegraaf, stapte in.

En fotograaf Koster? Die reed vooruit, wees de weg naar het hotel, in zijn ‘Kevertje van de krant’. “Het was haast surrealistisch.” Als afgezanten van de grootste krant van het land mochten de mannen elke dag een uur op audiëntie. Dat was de deal, zoals afgesproken met directeur Hans Boskamp van platenmaatschappij EMI.

Koster, toen 29 jaar, schoot zeker 180 foto’s. Ze spraken over de Vietnamoorlog, over tekenen. Lennon wilde zich eind jaren zestig meer laten gelden als kunstenaar. Na de lunch begon de zanger in zijn witte badjas wat te neuriën en te tokkelen op zijn gitaar, een medley van Beatles-liedjes. Koster lacht: “Er zijn weinig mensen die kunnen zeggen dat ze een privéconcert van John Lennon hebben gekregen.”

Het koppel at macrobiotisch voedsel, herinnert hij zich. Hij somt op: koude Campbell’s Soup. Tahin (pasta van sezamzaad) en biologische honing voor op de toast. Vruchtensapjes. En een glas geitenmelk. “Gezonde dingen. Ik was wat anders gewend, zal ik maar zeggen…”

Janboel

Ook televisiepresentator Paul Witteman mocht erbij zijn. Als 22-jarige leerling-journalist van de stadsredactie van dagblad De Tijd. Een keurige, katholieke krant die zich richtte op religieuze en klassieke muziek. Zijn vraag aan John Lennon was dan ook of hij naar klassiek luisterde. Jazeker: Arnold Schönberg.

“Ik was erg blij met dat antwoord.” Sterker nog: Witteman spurtte naar de redactie, hij dacht voor het eerst uit te mogen pakken als journalist. Een hele pagina, vergezeld van een mooie foto. “Maar ik werd afgescheept met tien regels in ’s Lands Kroniek, een ditjes en datjes rubriek.”

Tegensputteren hielp niet. “Ik deed verslag van politiepersconferenties, de opening van een nieuwe banketbakkerij. In dat rijtje paste volgens de leiding van de krant John Lennon in het Hilton. Tegenwoordig vinden we The Beatles de braafste popgroep die je maar kunt bedenken. Maar de hoofdredactie van De Tijd vond die band een verschrikkelijke janboel.”

Zelf was Witteman groot fan. “Maar deze actie vond ik een beetje poppenkast. Dit had weinig met muziek te maken. In bed houd je de Vietnamoorlog natuurlijk niet tegen. Ik denk niet dat het veel teweeg heeft gebracht, hoogstens de protesten wat aangezwengeld.”

Toch was het in zekere zin een unieke actie, zegt Witteman. Hij ziet het niet snel meer gebeuren, een muzikant die zingt: ‘All we are saying. Give Peace a chance’. “Ik denk niet dat we het engagement van de huidige popsterren moeten overschatten. Er is veel doorloop onder popsterren.”

Altruisme

Govert de Roos, samensteller van de expositie, glipte in 1969 als 15-jarige scholier naar binnen met een zelfgemaakte perskaart. “Ik stond helemaal te shaken. Lennon was mijn held. Ik durfde hem ook niet te vragen om te poseren. Ik schoot mijn filmpje vol en stond binnen vijf minuten weer buiten”, lacht hij.

“In mijn ogen was dit de eerste keer dat iemand van zijn statuur – controversieel door zijn lange haar, de rock ’n roll – een politiek statement maakte. En niet door iets te verbieden. Nee, laten we allemaal in bed gaan liggen, de liefde bedrijven. Make love, not war. Zonder de mensen te vragen om geld te storten. Altruïsme ten top.”

De Roos gelooft zeker dat de pacifistische Bed-In heeft bijgedragen aan extra protestdemonstraties. “Eind 1969 hebben ze nog een grote postercampagne gevoerd, in alle grote hoofdsteden.” Overal hing in zwart-wit: ‘War is over! If you want it. Happy Christmas, from John & Yoko.’ “Ik vond dat zo waardevol, zo warm, zo eerlijk. Het paste goed bij de jaren zestig. Wij waren de lucky generation. Het was de tijd van de hippies, de Provo’s. We wilden de wereld beter maken.”

Toch riepen Lennon en Ono ook cynisme op, zegt muzikant Van Norden. “Vooral van de pers. De oude garde vond het maar onzin. En het waren ook een beetje junkies, hè. Ze zaten aan de heroïne, het scheen te stinken in die hotelkamer. Maar voor de vredesbeweging is het een duw in de rug geweest, denk ik.”

“Het valt te prijzen dat Lennon en Ono zo hun nek uitstaken. Je maakt van jezelf toch een gemakkelijk slachtoffer”, stelt Van Norden. Hij haalt nog maar eens The Ballad of John and Yoko aan: 

Christ you know it ain’t easy. 
You know how hard it can be.
The way things are going,
They’re gonna crucify me.

“En of het directe invloed heeft gehad op de wereld… misschien niet. Maar de Bed-In staat bij mensen op het netvlies. Het heeft ze in elk geval aan het denken gezet.”

De foto-expositie over de Bed-In For Peace, met onder andere foto’s van Cor Jaring en Claude Vanheye, is nog te zien t/m 31 maart te zien in Hilton Amsterdam.

Het Concertgebouw in Amsterdam organiseert op 3 april ‘Remember Love - 50 jaar na John & Yoko’s Bed-in for Peace’, 20.15 uur.

Lees ook: 

De ene Beatle is de andere niet: Paul gaat viral, maar waar is Ringo?

Waar Paul McCartney vorig jaar zomer viral ging toen hij meedeed aan Carpool Karaoke, kreeg Ringo Starr zijn concertkaartjes amper verkocht. De ene Beatle is nou eenmaal de andere niet, schrijft Harmen van Dijk. Dat was altijd al zo.

Vergeet Abbey Road. Beatles-adepten moeten naar Liverpool

Wie dicht bij The Beatles wil komen: vergeet het zebrapad bij Abbey Road. Ga naar dat grasveldje achter de kerk in Liverpool, zegt schrijver en Beatles-fan Auke Hulst.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden