Recensie

De balletten van Hans van Manen zijn in goede handen bij het Nationale Ballet

‘Pas/Parts 2018’ van choreograaf William Forsythe door Het Nationale Ballet. Beeld HANS GERRITSEN

BALLET
Van Manen/Forsythe/Arqués
Het Nationale Ballet
★★★★☆

De laatste jaren staat Het Nationale Ballet (HNB) in het ene na het andere toptienlijstje van beste balletgezelschappen ter wereld. Als je kijkt naar het Holland Festivalprogramma van drie generaties choreografen kun je maar één ding concluderen: terecht.

Er zijn maar weinig gezelschappen waar de balletten van Nederlands grootste choreograaf Hans van Manen in zulke goede handen zijn. De muzikaliteit, de onderhuidse spanning in elektrificerende duetten, het schijnbaar terloopse lijnenspel en zelfbewuste passen; het komt ook in de uitvoering van ‘Kleines Requiem’(1996) uit de verf.

Het hoogtepunt van het op Górecki’s gelijknamige compositie gezette ballet is een mannenduet met een Van Manen-eske unhappy ending, dat met de juiste lichte gedanste toon troostrijk wordt. Het ziet er schitterend uit, met een weemoedige glinstering in glazen coulissen, dankzij Van Manens ‘vaste’ decor- en kostuumontwerper Keso Dekker. Deze kreeg tijdens de première door de Amsterdamse wethouder Marjolein Moorman de versierselen van Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw opgespeld voor ‘zijn bijdrage aan de internationale reputatie van de Nederlandse dans’. Terecht.

Balletvernieuwers

Niet zo terecht dat we zo lang hebben moeten wachten totdat het werk van William Forsythe weer eens te zien was aan de Amstel. De balletvernieuwer creëerde ‘Pas/Parts 2018’ in 1999 voor het Parijse operaballet en reviseerde het daarna een paar keer flink. Verleden jaar nog voor het Boston Ballet, en die versie danst HNB nu in dit programma.

Het ballet voor groot ensemble verwijst sterker dan enig ander Forsythe-werk naar de neoklassieke balletvernieuwer George Balanchine, groot voorbeeld voor zowel Van Manen als Forsythe. Resultaat is een dansmarathon van solo’s, duetten en trio’s, beladen met poses die steeds weer tot duizelingwekkende constellaties van hoge kicks en atletische heupzwaaien worden gekneed.

De choreografische puzzel, het helle licht dat patsboem van sfeer verandert, de industriële boem-boem-tjak-compositie van Thom Willems; in onbekwame handen en voeten kan ‘Pas/Parts’ een klinisch kunstje zijn, maar HNB geeft er een humane touch aan.

Dapper om naast grootheden Van Manen en Forsythe te staan als jonge en nog in vele opzichten ‘upcoming’ choreograaf. Juanjo Arqués’ ballet ‘Ignite’ (ontbranden), geïnspireerd op Turners schilderij ‘The Burning of the Houses of Lords and Commons’, is ambitieus met 25 dansers en een nieuwe compositie van Kate Whitley. Met oranje-geel-rode wappershirts flikkeren de dansers als vuurvliegjes in fladderige formaties. Dansers zingen zich los, er ontstaan duetten. Het accent ligt op snelle lifts, acrobatisch en kunstig, maar ook een beetje nietszeggend. Withleys muziek is een dreigend crescendo, pompeus. Het maakt de dans nergens dwingend, wel dweperig. Maar ook hier: uitstekend gedanst.

Wekelijks bespreken onze recensenten nieuwe voorstellingen. Bekijk hier ons overzicht van theaterrecensies.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden