Recensie

'De achtste dag' brengt de redding van Fortis terug tot begrijpelijke porties

Wouter Bos (l) en Jan Peter Balkenende Beeld -

De achtste dag
Regie: Yan Ting Yuen en Robert Kosters
★★★★

Het belang van een documentaire als 'De achtste dag' valt niet te overschatten. Misschien klinkt de zevendaagse reconstructie van de redding van Fortis in 2008 niet iedereen sexy in de oren, maar was die operatie mislukt en was de bank omgevallen, wie weet hoe de financiële crisis zich dan had ontwikkeld.

Tekst gaat verder onder de video

Fortis had zomaar de eerste dominosteen kunnen zijn. Het is opvallend hoe de financiële crisis die mensen echt geld kostte, en veel Amerikanen zelfs hun baan en hun huis, een ver-van-mijn-bed-show bleef. Weinig mensen beseften waarschijnlijk hoe dicht we kwamen bij het moment dat er geen geld meer uit de muur kwam.

Dat is althans waar de hoofdrolspelers van die reddingsoperatie op hinten in de documentaire van makers Yan Ting Yuen en Robert Kosters. Twee keer drie uur spraken ze met de politici Wouter Bos, Jan Peter Balkenende en voormalig president van de Nederlandse Bank, Nout Wellink, aan Nederlandse kant en toenmalig premier Yves Leterme en politicus Didier Reynders aan de Belgische zijde. En niet onbelangrijk, ze spraken ook met Jean-Claude Trichet, voormalig voorzitter van de Europese Centrale Bank en Mervyn King, in 2008 topman van de Bank of England.

Beeld -

De reconstructie van de zevendaagse onderhandeling is gemaakt in de stijl van Errol Morris beroemde documentaire 'The Fog of War' - een interview met voormalig Amerikaans defensieminister Robert S. McNamara over moderne oorlogsvoering en bevraagt de hoofdrolspelers afzonderlijk over hun beleving van die dagen. Wat vooral beklijft zijn de reacties van Trichet en Bos. Trichet waarschuwt, ondanks al zijn professionele voorzichtigheid, dat het risico op een nieuwe crisis onverminderd groot is. De oorzaak daarvan - naast de banken die grotendeels weer draaien alsof er niets aan de hand is met alle risico's van dien - is volgens Wouter Bos dat we nog steeds in een systeem leven waarin iedereen het goedkoopste eist. Een huis, een auto en een lening tegen de laagste rente. Voor het individu begrijpelijk, maar voor het systeem als geheel een enorm risico.

De documentaire slaagt erin de financiële materie tot begrijpelijke porties terug te brengen en wil bewust geen heksenjacht zijn om de schuldigen van de crisis te vinden. Maar dat het bancaire systeem nog steeds een kwetsbare schakel is in de stabiliteit van de economische wereldorde, blijkt wel uit een verhaal dat Wellink voor de camera vertelt. Tijdens een toespraak in Londen pleitte Wellink voor meer regels voor de banken. Een Britse bankier reageerde toen met: 'U weet toch dat we die meteen proberen te omzeilen?' 'Ik kan het niet', zei Wellink, 'maar ik zou u moeten ontslaan. Want als dat de heersende instelling is, dan zijn we nog lang niet thuis'.

Lees hier meer filmrecensies

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden