Klassiek & ZoPeter van der Lint

De 24-jarige dirigent Klaus Mäkelä dirigeerde alsof hij nooit iets anders heeft gedaan

De tweede golf lijkt er aan te komen. Wat dat gaat betekenen voor de cultuursector is nog onduidelijk. Theaters en concertzalen hebben hun protocollen inmiddels prima op ­orde, en de anderhalve meter wordt er strikt gehandhaafd. Of het voldoende is? In New York maakte de Metropolitan Opera deze week bekend dat het zijn hele seizoen schrapt. Een ongekende beslissing. Het ­betekent dat het theater op zijn vroegst pas weer opengaat in september 2021. Niet minder dan een catastrofe voor alle betrokkenen en niet in het minst voor de nieuwe chef-dirigent Yannick Nézet-Séguin, die besloot bij het Rotterdams Philharmonisch Orkest vertrekken, ­mede voor deze eervolle baan in New York.

Het kan ook anders. In Zürich is het operaseizoen ­deze week gewoon van start gegaan. Nog wel met Moessorgski’s ‘Boris Godoenov’, de opera waarin het Russische volk een hoofdrol speelt en er dus om de haverklap grote koormassa’s over de bühne sjokken. In het Züricher Opernhaus had men dit ‘opgelost’ door orkest, koor en dirigent in een aanpalende, veel grotere ruimte op te stellen, één kilometer verwijderd van het theater. De solozangers acteerden en zongen in het decor in het theater en konden via schermen de dirigent en het ­orkest zien en horen. Volgens de berichten liep de coördinatie als een perfect Zwitsers uurwerk.

Weer anders ging het eraantoe in het Teatro Real in Madrid. Het operaseizoen daar werd deze week geopend met Verdi’s ‘Un ballo in maschera’. Voor de goedkope plekken bovenin het theater waren te veel kaarten verkocht waardoor mensen er te dicht op elkaar zaten. Die pikten dat niet en begonnen nog voor het doek opging te klappen en te roepen. Het protest hield dusdanig lang aan dat het theater moest ­besluiten om de hele voorstelling af te gelasten. ­Inmiddels lijken de problemen in Madrid opgelost en kan het seizoen alsnog van start gaan.

Opvallende debuten

Drie voorbeelden die aangeven hoe onzeker het in deze tijden allemaal is. Opvallend wel dat Willem Jeths’ opera ‘Ritratto’ alsnog zijn offline wereldpremière beleeft. Bij de eerste golf viel die première in het water, bij de tweede golf kan die alsnog doorgaan. Als de protocollen tenminste niet weer veranderen. Duimen maar.

Dat er in deze verwarrende wereld ook nog ­‘gewoon’ opvallende debuten plaatsvinden, ­bewees het optreden van dirigent Klaus Mäkelä donderdagavond bij het Koninklijk Concertgebouworkest (KCO). De jonge Fin dirigeerde alsof hij nooit iets anders heeft gedaan, en toch is hij pas 24 jaar jong. Wat een immens talent is dit! Alweer komt er dus een Fins talent bovendrijven uit die vermaarde dirigeerschool daar. Begin dit jaar nog (wat lijkt dat lang geleden) debuteerde de tien jaar oudere Santtu-Matias Rouvali ook al zo opvallend bij het KCO. 

Mäkelä’s debuut was over twee concerthelften verdeeld. In het eerste uur klonk nieuwe muziek van Jimmy López en Unsuk Chin, gevolgd door het Eerste pianoconcert van Tsjaikovski waarin de uiterst muzikale Beatrice Rana een – soms wel wat luidruichtige – hoofdrol vervulde. In het tweede uur, voor een nieuw publiek, klonk López opnieuw, nu gevolgd door Sibelius’ Eerste symfonie. Mäkelä beheerste het allemaal. In het stuk van López liet hij tuba en trombone grommen alsof de draak in Wagners ‘Siegfried’ de kop opstak. Hij wist in het ultrakorte stuk van Chin een enorme spanning te genereren. Begeleid door een paukenroffel begon symfonicus Sibelius in zijn Eerste symfonie op een klarinet te zingen. Mäkelä kleurde dit begin fabelachtig en bouwde het uit tot iets groots. 

Peter van der Lint schrijft iedere week met aanstekelijk enthousiasme over de wereld van de klassieke muziek. Lees zijn columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden