Opinie

Dans van Wen Hui geïnspireerd op de dreiging van het Sars-virus in China.

In het voorjaar van 2003 werd de wereld opgeschrikt door de uitbraak van het Sars-virus, dat in China in korte tijd vele levens eiste. Precies op dat moment beëindigde de Chinese dansmaakster Wen Hui met haar Living Dance Studio een tournee door de Verenigde Staten. Wen Hui: „We checkten dagelijks het internet om te zien hoeveel mensen er waren gestorven; iedereen verkeerde in de grootste angst en onzekerheid. Er werd ons geadviseerd niet naar China terug te gaan, we kregen het aanbod de tijd tot onze volgende tournee in de VS te overbruggen. Het was bijzonder emotioneel om met alle dansers die keuze serieus te moeten overwegen. Maar onze familie, vrienden, partners in China dan? We konden niets anders dan terugkeren en de crisis onder ogen zien.”

Hoe groot de impact van de Sars-uitbraak was, bleek al bij aankomst in Peking. Het doorgaans bomvolle vliegveld was verlaten. „Iedereen bleef binnenshuis, contact werd beperkt tot telefoneren of het sturen van een e-mail. Overal hingen plakkaten met het advies je handen minstens dertig seconden te wassen voordat je iemand de hand schudde. Onvoorstelbaar hoe in zo’n korte tijd het sociale verkeer zo kon veranderen.” Geliefden werden vreemden voor elkaar, familieleden wilden niet meer met elkaar in één vertrek samenzijn. Wen Hui: „Iedereen in Peking kreeg de instructie een bepaald telefoonnummer te bellen als je lichaamstemperatuur boven de 37º8 uitsteeg. Dan zou je in quarantaine worden gezet en werd het hele gebouwenblok ontruimd. De situatie was zo bedreigend dat ik door de verlammende angst daadwerkelijk verhoging kréég. Ik durfde het zelfs mijn partner niet te vertellen.”

De danstheaterproductie ’Report on 37º8’ van Living Dance Studio tijdens Julidans, is een aangrijpende reflectie op de effecten van de Sars-crisis op de Chinese samenleving. Het jachtige Peking veranderde in een desolate stad, waarin de verborgen donkere kanten van de mens aan de oppervlakte kwamen.

Wen Hui geeft hiervan in ’Report on 37º8’ met haar dansers een documentair verslag, totstandgekomen na veel onderling gepraat met daarop gebaseerde improvisaties. „De doodsdreiging die we hebben ervaren, heeft een heel scala aan emoties opgeroepen. Angst, het feit dat je afgescheiden bent van de wereld om je heen, de consequenties die jouw eventuele dood voor je naasten hebben. Al die heftige emoties zijn in deze voorstelling verwerkt.”

Living Dance Studio laat in zijn producties zien wat de ontwikkelingen zijn in de Chinese maatschappij. Zo legde het in 2004 in Julidans gepresenteerde ’Report on Body’ de veranderende positie van de Chinese vrouw genadeloos bloot. Behalve de danstheatervorm – Wen Hui studeerde aan de Folkwangschule van Pina Bausch – heeft de (geëngageerde) inhoud altijd een prominente plek. „China is ’booming’ en verandert elke dag. De ene dag loop je langs een mooi gebouw en realiseer je je de schoonheid ervan, de volgende dag is het neergehaald om op die plek een immens kantorencomplex te laten verrijzen. Om die dynamiek kun je niet heen, hoe zouden we ’alleen maar mooie’ producties kunnen maken? Economische groei maakt de mens ook tot een consumerende geldmachine. Ook daar geeft Living Dance reflectie op.”

Zo maakte het gezelschap onlangs een productie met dertig voormalige landarbeiders, die uit hun streek zijn getrokken om als bouwvakker emplooi te vinden in één van Pekings talloze bouwputten. „Om dat enorme legioen van arbeiders met iets van menselijkheid te omkleden. Zij geven het nieuwe China onder veelal miserabele omstandigheden zijn moderne aanzien, maar hebben zelf geen enkel gezicht.”

In een land waar dichters nog worden verboden en staatskunst aan strikte regels moet voldoen, opereert Living Dance vanuit een van staatswege ongecontroleerd, grijs gebied. „In China behoor je als danser tot een van de staatsgezelschappen, onafhankelijke kunst ’bestaat’ niet. Die non-existente status van Living Dance geeft vrijheid waarin we maatschappijkritische vragen kunnen stellen, maar dat betekent wel dat we voor onze eigen financiële middelen moeten zorgen. Geld voor onze producties verdienen we met internationale tournees. In China kunnen we geen vergunning krijgen voor voorstellingen. De dansers hebben naast hun werk voor Living Dance Studio een betrekking bij een staatsgezelschap om in hun levensonderhoud te voorzien.”

Ook Wen Hui was verbonden aan een staatsgezelschap, het Eastern Song and Dance Ensemble, waar ze gelegenheidswerk maakte voor partijbijeenkomsten. „Een artistieke spreidstand. Voor het staatsgezelschap maakte ik ’mooie balletten’, bij Living Dance het voor mij artistiek relevante werk.”

Maar ook deze situatie begint langzaamaan te veranderen. Financiering is gevonden in subsidies van organisaties als Stichting Doen, waarmee Wen Hui en een aantal van haar dansers zich volledig hebben kunnen toeleggen op Living Dance. Vorig jaar werd na ruim tien jaar eindelijk een studio gevonden en maakte een hun welgezind theater in Peking het mogelijk om ook binnen de eigen landsgrenzen naam te maken. De contacten op de internationale tournees, mondden bovendien uit in een levendige workshopuitwisseling met dansmakers als de vanuit Nederland opererende Emio Greco en Anouk van Dijk. Wen Hui: „Dansers kunnen zich nu ook buiten de formele staatsopleidingen ontwikkelen. Stapje voor stapje begint er in ’booming’ China nu ook een ’booming’ Chinese contemporaine dansscene te groeien.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden