null Beeld

ColumnDoortje Smithuijsen

Daarom werd Lil Kleine niet gecanceld en Bilal Wahib wel

Hoe zal Bilal Wahib zich gevoeld hebben toen het nieuws naar buiten kwam over Lil Kleine die zijn vriendin had mishandeld? En meer nog toen de afkeurende reactie van zijn platenlabel daarop uitbleef?

Eind mei werd Jorik Scholten – alias Lil Kleine – in Ibiza gearresteerd nadat zijn verloofde Jaimie Vaes bebloed was aangetroffen in de lobby van hun hotel. Vaes deed aangifte van mishandeling: haar verloofde zou haar in elkaar hebben geslagen en haar telefoon hebben vernield. Van hun hotelkamer was weinig meer over.

Online regende het geschokte reacties, maar vanuit één kamp bleef het opvallend stil: Top Notch, het platenlabel waar Lil Kleine aan verbonden is, vertikte het in eerste instantie openlijk te reageren op de situatie. Een kleine week en een hoop morele verontwaardiging later, liet het platenlabel via Instagram weten geen ‘overhaaste conclusies’ te willen trekken en niet ‘voorbarig’ te willen ‘veroordelen’.

Een paar maanden eerder werd acteur en zanger Bilal Wahib onherstelbaar gecanceld na het online aanmoedigen van een minderjarige om zijn geslachtsdeel te laten zien. Het voorval vond plaats in een Instagram-livesessie, was zichtbaar voor duizenden deelnemers, en achteraf terug te kijken door nog eens miljoenen meer. Ophef alom, natuurlijk. Top Notch liet binnen een paar uur weten de werkzaamheden rond de artiest stop te zetten – net als RTL en kinderomroep Zapp.

Op Twitter vroegen mensen zich na de arrestatie van Lil Kleine af of Top Notch misschien weigerde Lil Kleine ‘af te vallen’ omdat het platenlabel meer aan hem verdient dan aan Wahib. Dat zou kunnen, maar vermoedelijk speelt ook mee dat van het gedrag van Scholten online geen bewijsmateriaal bestaat. Als we collectief een filmpje hadden kunnen bekijken waarop hij zijn vriendin in elkaar sloeg, was de situatie heel anders geweest. Ik vraag me af of Top Notch zich dan ook had onthouden van ‘overhaaste conclusies’.

Het idee van pic or it didn’t happen is ons moreel besef binnengeslopen

Een clickbait-waardig filmpje vormt in de huidige cancelcultuur blijkbaar meer aanleiding om iemand te veroordelen dan een serieuze aangifte. Zo is het idee van pic or it didn’t happen ons moreel besef binnengeslopen: als we ergens niet direct deelbaar bewijsmateriaal van kunnen opzoeken, blijft een beschuldiging een beschuldiging.

Ondertussen zorgen foto’s en video’s van moreel afkeurenswaardig gedrag voor een soort online aangejaagd spoedproces: iedereen haast zich te delen hoe schandelijk het wel niet is, doodsbang zich niet snel genoeg bij de ‘goede kant’ te voegen. Het serieus onderzoeken over wat voor gedrag of situatie het eigenlijk gaat, en wat voor reactie daarop passend is, wordt op zo’n moment totaal ondergeschikt aan het massale buutvrij.

Wat betreft dat pic or it didn’t happen-idee: vlak na de aangifte verwijderde Scholten het grootste deel van de foto’s met Vaes van zijn Instagram. Vaes deed hetzelfde. Zo bleven alleen de foto’s van hun eenjarige zoontje Lío over als aandenken aan hun samenzijn. Hoewel ze ondertussen in een gezamenlijk statement verklaarden ‘erg veel van elkaar te houden’, sprak hun digitale gedrag boekdelen. Uiteindelijk heb je ook in het online universum geen beelden in medias res nodig om te zien dat zich ergens een tragedie afspeelt.

Doortje Smithuijsen is filosoof en journalist en schrijft om de week over de dilemma’s in de online-samenleving. Meer stukken van haar hand vindt u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden