InterviewThomas Manneke

Creatief tijdens corona: fotograaf Thomas Manneke zoekt zijn inspiratie in de buitenlucht


Thomas Manneke met zijn 8x10 inch camera.
 Beeld Maartje Geels
Thomas Manneke met zijn 8x10 inch camera.Beeld Maartje Geels

Voor fotograaf Thomas Manneke begint een nieuw artistiek project altijd met een nieuwe camera. En als hij vastzit, gaat hij gewoon naar buiten.

Een zijmuur bedekt met klimop, geometrische patronen in hekwerken, bomen en hout in alle mogelijke vormen. Voor zijn laatste fotoboek Mutatio maakte fotograaf Thomas Manneke verstilde persoonlijke observaties in zwartwit, met zijn dochter als bijna enige mensfiguur. Het boek verscheen vorig jaar, midden in de crisis. “Ik heb erop gelet dat het qua formaat door de brievenbus kon.”

De lockdowns hebben zijn creativiteit wel beïnvloed, vertelt Manneke. “Normaal ga ik ter inspiratie vaak naar tentoonstellingen van andere fotografen of kunstenaars, dat gaat nu niet. Maar als fotograaf loop ik altijd alleen door de stad, dus daarin is weinig veranderd, al ontmoet ik normaal gesproken wel meer mensen.” Manneke laat zich wel vaker leiden door beperkingen van buitenaf: “Die sturen je blik ook. Ik kijk graag naar wat er wel mogelijk is.”

Drie keer maakte hij een boek over een buitenlandse stad, waarvoor hij veel moest reizen: Vilnius, Odessa en Luik. “Toen werd ik vader en kon en wilde ik niet meer zo lang wegblijven, dus nam ik in 2016 Amsterdam als onderwerp.”

Analoge camera

Een nieuw project begint voor Manneke altijd met een nieuwe fotocamera. ”Ik werk nog steeds met analoge camera’s. Ik ben ermee opgegroeid, en aan digitale camera’s heb ik nooit echt kunnen wennen. De techniek bepaalt niet alleen hoe je de foto maakt, het bepaalt ook je blik, je manier van werken.” Voor zijn Amsterdamboek gebruikte hij een grote 4x5 inch-camera met statief, voor Mutatio koos hij een kleiner fototoestel, waarmee hij veel losser kon fotograferen.

“De omgeving was niet veranderd, mijn blik wel. Bij het Amsterdamboek wilde ik mijn persoonlijke kijk op de stad laten zien. Tijdens het maken van Mutatio was ik vooral geïnteresseerd in het idee dat alles altijd in staat van verandering is. Soms heel traag en bijna onmerkbaar zoals een taal die langzaam verandert, en soms heel snel in het geval van een ramp. Zoals een boom die door een storm verwoest wordt. Het leverde heel andere foto’s op. Creativiteit werkt voor iedereen anders, ik kan niet vanuit m’n stoel vooraf bedenken wat ik ga doen.”

Naar buiten met de camera

Wat doet Manneke als hij vastzit, als hij het even niet meer weet? “Dan kan ik het best gewoon met een camera naar buiten gaan en beginnen. Zo vind ik vanzelf weer een nieuw spoor. Ik maak wat prints en leg ze naast elkaar. Laat er eens wat mensen naar kijken. Tegenwoordig is ook Instagram een handig middel voor me om te zien hoe m’n foto’s het doen en wat mensen ervan vinden.”

Inmiddels heeft hij weer een nieuwe camera, met negatieven van 8 bij 10 inch, ongeveer zo groot als een A4’tje. “Ontzettend onhandig natuurlijk, het duurt lang voordat je een foto maakt en ook voordat je ze ziet, ik ontwikkel ze zelf, vier negatieven per keer. Maar in een donkere kamer heb je geen last meer van de kuren van een printer, dat de dure inkt op is of de spuitgaatjes verstopt zitten of zo. Ik vind de onhandigheid van de analoge camera’s dus erg prettig: het bedienen van zo’n apparaat maakt je vanzelf geconcentreerd.”

De eerste editie van Mutatio (2020), het nieuwste fotoboek van Thomas Manneke, is uitverkocht. Een selectie is ook te zien op thomasmanneke.com.

Lees ook:

Word verliefd, ga douchen of naar buiten – zo blijf je creatief tijdens de crisis

Hoe blijf je creatief als je maar weinig meemaakt? Hersenonderzoeker Dick Swaab geeft tips, al heeft hij niet voor iedereen hoop.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden