Beeld Trouw

Schrijverscolumn Franca Treur

Coup

Ik was op een boekpresentatie waar een non-fictieboek ten doop werd gehouden op de locatie waar de auteur ook werkte. De schrijver zou volgens de uitnodiging kort spreken en daarna het eerste exemplaar uitreiken. Toen het officiële gedeelte begon zette ik mijn theekopje neer om hem aan te moedigen met alvast wat applaus.

Maar in plaats van de schrijver klom zijn werkgever het podium op. Niet om de auteur aan te kondigen, nee, hij wilde van de gelegenheid gebruik maken om te vertellen hoe mooi en belangrijk het werk was wat hier onder zijn leiding werd gedaan. Huh? Toen kwam de crux: hij ging met pensioen en het was aan hem om op deze dag zijn opvolger aan te kondigen.

Aha, dacht ik, opgelucht dat alles op zijn plek viel: behalve een boek ook nog een mooie promotie voor mijn vriend de schrijver. Wat een verrassing! Dubbel feest. Weer zat ik met mijn handen klapklaar.

Maar nee, degene die het podium betrad was heel iemand anders. Een vrouw in een prachtige, glimmende jurk. Ze gedroeg zich helemaal als de koningin van het feest, en vertelde uitgebreid hoe blij ze was dat ze zo geschikt werd bevonden voor deze belangrijke functie (en hoe teleurgesteld haar vorige werkgever was). Pas aan het eind van haar praatje zei ze nog heel kort iets over het nieuwe boek waar we allemaal voor gekomen waren. Ze noemde het consequent ‘boekje’. Grappig hoe je plaatsvervangend beledigd kunt zijn.

Deskundige

Misschien ligt het in een organisatie moeilijk dat een collega zich onderscheidt met een boek dat aandacht in de landelijke media krijgt. Voor je het weet, trekt die persoon het hele vakgebied naar zich toe en gaat hij zich gedragen als de enige die er verstand van heeft.

Ik weet niet zeker of dat erachter zat, maar ik heb veel romanpresentaties meegemaakt, en daar is zoiets ongekend. Een werk van fictie is natuurlijk ook een ongevaarlijk project, alles is immers maar verzonnen. In elk geval is het resultaat hyperpersoonlijk en je bent de enige deskundige. Zo’n ‘coup’ komt dan ook nooit voor.

Toch kan het ook gebeuren dat je ergens woordvoerder over wordt omdat je er een roman over hebt geschreven. Dan kom je in de kaartenbakken van de media terecht als expert. Dat is bijvoorbeeld mijzelf gebeurd met de refowereld, en er zijn refo’s die zich daar dood aan ergeren. Logisch, ik vertegenwoordig hen immers niet. Degenen die zich ergeren vinden overigens steevast dat ik negatief over hen praat, terwijl de niet-ergeraars mijn houding ten aanzien van mijn vroegere omgeving juist zo liefdevol vinden.

Het is allebei niet waar. Ik knuffel geen refo’s, maar heb ook niets tegen hen. Nooit gehad ook, en mijn afscheid van het geloof kwam niet door nare ervaringen, maar had te maken met fundamentele vragen over het bestaan van God. Wel heb ik bezwaren tegen de idee dat je als mens reddeloos verloren bent en dat je niks kunt bijdragen aan je eigen redding. Dat is vooral akelig voor refo’s die dat geloven, en ik ken ook nu nog steeds kinderen die daaronder lijden.

Maar in de media probeer ik tegenwoordig alleen te analyseren en te duiden, wanneer refo-zaken zoals de Nashvilleverklaring het landelijke nieuws halen. Niet op tv, maar in verstopte columns. Ik heb dat nooit geambieerd, het is gewoon zo gekomen. En het zal duren tot er door een nieuwe expert een succesvolle coup wordt gepleegd.

Gerbrand Bakker schrijft met Franca Treur om beurten een column over lezen, schrijven en het literaire leven. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden