ReportageKindertekeningen

Corona door kinderogen: over vliegen en verdriet

'Toverfee valt virus aan.' Tekening door Wanzhi (5), een leerling van docent beeldende kunst Annefie van Itterzon.Beeld Annefie van Itterzon

Hoe verbeelden kinderen de pandemie? Twee leerkrachten en een creatief therapeut vertellen wat de coronacrisis met de creativiteit van leerlingen doet.

Zelfportretten met angstige ogen boven mondkapjes, een gifgroen virus of juist een vrolijke regenboog. Docent beeldende kunst Annefie van Itterzon zag ze allemaal voorbij komen in de tekeningen van haar leerlingen. In Amstelveen en Aalsmeer geeft ze teken- en schilderles aan kinderen van allerlei nationaliteiten bij cultuurinstelling Platform C. Toen ze na maanden weer les mocht geven, vroeg ze haar leerlingen om een zelfportret te maken met mondkapje. De tekeningen wil ze later bundelen in een boek.

Ze wisten allemaal hoe het virus eruit ziet

“Veel kinderen hebben hun vriendjes en school gemist”, zegt Van Itterzon. “Maar ze blijven vaak positief en schrijven dingen bij hun tekeningen als: gelukkig had ik mijn piano of mijn vissen nog. Wat mij ook opviel: zonder dat ik het heb laten zien, wisten ze allemaal hoe het virus eruitziet. Veel kinderen tekenden die ronde vorm met kroontjes.”

Ook het verlangen om te kunnen vliegen blijkt een geliefd thema. “Grootouders in verre landen worden gemist, en op de rug van een vogel kom je ver. Ik zag tekeningen over wonen in de natuur, over dromen en kunnen vliegen naar een veilige wereld. Dit tijdsbeeld wil ik vastleggen in een boek. Hoe kijken we daar later op terug?”

Leerling Whanzi (5) werkt aan een tekening in de klas van van Annefie van Itterzon.Beeld Annefie van Itterzon
Beeld Annefie van Itterzon

Kinderen tekenen en schilderen nu meer over thuis, merkt kunstzinnig therapeut Anne Gardner. “Ik werk met kinderen met emotionele problemen, zoals faalangst of een laag zelfbeeld. De meesten vonden het fijn om lekker thuis bij hun ouders te zijn, hoewel ze hun vriendjes erg misten. Ze beelden vaker thuissituaties uit. Ik had hier net nog een meisje dat ik twee emoties liet tekenen. Ze koos voor blij en boos: blij met de rommel in haar kamer, en boos omdat ze van haar moeder moest opruimen.”

Worden kinderen door de lockdown creatiever? Dat verschilt erg per kind, zegt Gardner. “Sommigen worden lethargisch en trekken zich terug op hun kamer. Het hangt er natuurlijk erg vanaf hoe kinderen in elkaar zitten, en hoe hun ouders met de situatie omgaan.”

Een ondergaande zon, familie, en veel vliegtuigen

Eén gemene deler is er wel, zegt Gardner. Bij achtstegroepers proeft ze veel verdriet, omdat ze niet ‘normaal’ afscheid kunnen nemen van hun basisschool. Zij tekenen vaak een ondergaande zon. “Dat is sowieso een thema voor kinderen rond die leeftijd. Het staat voor omwenteling. Er komt meer focus op de omgeving en ze nemen afscheid van het hele kinderlijke.”

Ook Stefan Stoeken ziet dat kinderen veel familie en vliegtuigen tekenen. Hij geeft les aan kleuters op een basisschool in Katwijk. De coronatijd maakt een bepaalde attentheid bij de kleintjes los, merkt hij. “Ze maken tekeningen met hartjes voor elkaar. Ze plukken bloemen op het schoolplein en willen die in de klas neerzetten om het gezellig te maken. Eigenlijk gaan ze soepeler met deze situatie om dan volwassenen. Ze maken het heel plat: je moet je handen wassen en goed schoonmaken. De handgel en zeeppompjes vinden ze hartstikke interessant. Leerlingen gaan in leerstand, volwassenen in weerstand.”

Die snelle acceptatie past bij de leeftijd, zegt kunstzinnig therapeut Gardner. En nu het leven de laatste weken langzaam wat ‘normaler’ wordt, willen kinderen weer ‘gewoon’ tekenen in plaats van over corona. “Dat past ook heel erg bij kinderen. Ze passen zich aan en willen gewoon doorgaan met hun leven.”

Beeld Annefie van Itterzon

De tekeningen van de leerlingen van Annefie van Itterzon zijn van 18 juli t/m 27 september te zien in het kinderatelier van het Cobra Museum in Amstelveen.

Lees ook:

Leuker leven door de lockdown

Er zijn ook tieners die juist genieten van deze  coronatijd en niet, zoals premier Rutte eerder veronderstelde, weleens ‘kwaad of somber’ zijn door het wegvallen van hun sociale en schoolse leven. Drie jongeren vertellen hun verhaal. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden