Beeld uit ‘Danny op straat’ (NTR).

TV-columnMaaike Bos

Corona, 5G, Bill Gates: nu wél bij de mainstream media

Ingetogen en welbespraakt vertelt een vrouw op een bospad aan Danny Ghosen over haar wantrouwen in de machtsstructuren in de samenleving, en over het QAnon-gedachtegoed dat internationaal rondgaat op sociale media. Ik ken het niet. Maar Ghosen spreekt deze Sanne Burger uitgebreid voor zijn programma ‘Danny op straat’ (NTR) - aflevering ‘Alternatieve feiten’.

Al twee seizoenen lang stopt Danny Ghosen met dit programma de thermometer in plekken van de samenleving waar meer koorts heerst dan in dit bos: bij messentrekkerij op straat of bij een gefrustreerde pedofiel bijvoorbeeld. Door deze serene omgeving verwacht ik nu een gebalanceerd, logisch verhaal. Ghosen heeft nog geen context gegeven, of uitgelegd wat QAnon is. Zij vertelt gewoon.

Nee, ze is geen complotdenker. De heersende macht heeft die term gemunt en diskwalificeert daarmee alles wat niet overeenkomt met de publieke opinie. Ze gelooft wel dat de maatregelen tegen de coronapandemie geen ouderen en kwetsbare mensen willen beschermen, maar een stap zijn om uiteindelijk een controlestaat te vestigen. Dat soort vermoedens stuurt ene ‘Q’ de wereld in.

Premier Rutte en zorgminister De Jonge zijn niet zelfdenkend, maar worden aangestuurd door een kleine wereldwijde elite of ‘cabal’. Zelfs Bill Gates, door alle volgers roeptoeterend als kwade genius genoemd, is maar een ‘puppet’ van de top, vertelt ze.

‘Zelfs de Tweede Wereldoorlog werd in scène gezet’

En dan zegt ze iets wat in mijn optiek het fundament onder alles vandaan slaat: “Mijn onderzoek heeft geleid tot het besef dat er dertien families aan de top staan in de wereld, zo’n driehonderd man. Die sturen banken aan, overheden. Zelfs de Tweede Wereldoorlog werd in scène gezet door bankiers die daar goed geld aan verdienden.”

Oef, dat laatste. Enne: onderzoek dat leidt tot ‘besef’? Echt onderzoek leidt potdorie tot kennis, niet tot besef, of bewustzijn. ‘Onderzoek doen’ betekent tegenwoordig urenlang doorklikken op sociale media en vermoedens bevestigd zien naarmate ze meer worden gedeeld. Connecting the dots, noemt zij het. Ja, zo kan ik ook verbanden bedenken tussen de droogte in mijn tuin, de prijs van pindakaas en welja, corona.

In de wetenschap heet zo’n eerste vermoeden een hypothese. Die is niet het eindresultaat, maar het begin van een echt onderzoek om wetmatigheden te vinden. Over vaststaand bewijs hoor je hen echter niet. Sterker, alle instituties die dergelijk bewijs zoeken – rechtspraak, journalistiek, wetenschap – zijn verdacht. Maar die vage Q geloven ze wel.

Zwart wereldbeeld

Ghosen spreekt andere QAnon-aanhangers bij demonstraties over hun corona-5G-Bill Gates-vaccins-coronawet-denkcirkel, maar geeft zelf te weinig informatie. ‘Nieuwsuur’ liet de stroming onderzoeken door Ipsos en berichtte vorige week dat in Nederland dit jaar zo’n 40.000 berichten over QAnon rondgingen op Facebook, met ruim een half miljoen likes, shares en comments tot gevolg.

“Hoe weet je dat die theorieën kloppen?”, vraagt Ghosen een jongen. “Ik kan wel met zekerheid zeggen, vanuit mijn eigen perspectief, mijn eigen intelligentie, dat het wel zuivere koek is”, redeneert hij.

Dit heeft niets met zekerheid te maken, alleen met gevoel: wantrouwen. Zo’n zwart wereldbeeld is behalve gevaarlijk ook gewoon pijnlijk. Iemand uit mijn naaste omgeving denkt inmiddels zo, en we lijken elkaar in denkwereld niet meer te kunnen ontmoeten. Het maakt de gesprekken aan de tuintafel er niet gezelliger op.

Vijf keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden